I SA/Lu 844/17
WyrokWSA w Lublinie2018-01-26
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Ewa Kowalczyk, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ mimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni, nie wystąpiły nadzwyczajne, losowe zdarzenia uniemożliwiające jej uregulowanie zobowiązania. Ponadto, wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie, co stabilizuje jej sytuację finansową, a w gospodarstwie domowym zamieszkuje również dorosły syn, który nie przyczynia się do zaspokajania jego potrzeb.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z braku pracy, utrzymywania się z alimentów, zasiłków i świadczenia 500+. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącej, choć trudna, nie jest nadzwyczajna ani losowa, a ponadto podjęła ona zatrudnienie. Skarżąca zarzuciła organom dowolną ocenę materiału dowodowego, błędne ustalenie dochodów i wydatków oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Kamil Rutkowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi B. B. prowadzącej działalność w ramach Kancelarii Adwokackiej w L. kwotę [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2017 roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2017 roku K. S. (dalej też: skarżąca) zwróciła się do Prezydenta Miasta L. z wnioskiem o umorzenie zaległości za okres VII 2013 do marca 2016 roku. Wyjaśniła, że utrzymuje się z alimentów, zasiłku rodzinnego i 500+ oraz stypendium na córkę. W chwili obecnej nie pracuje i jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna. Celem uzupełnienia złożonego wniosku przedłożyła do akt sprawy dokumentacje obrazującą jej sytuację finansową. Wskazała ponadto, że w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie wykonywała prac zarobkowych ze względu na stan zdrowia dziecka i swój. Przed osadzeniem wykonywała prace dorywcze jako pomoc kuchenna. Mąż nie łoży na utrzymanie rodziny, gdyż od 6 lat małżonkowie nie zamieszkują wspólnie. Zobowiązała się poinformować Wydział Ochrony Środowiska o zmianie jej sytuacji materialnej i oświadczyła, że kredyt przeznaczyła na remont domu i zapłatę zaległych rachunków. Organ ustalił, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z dziećmi przy P. w okresie objętym zaskarżoną decyzją, przy czym w toku postępowania nie podnosiła aby nie zamieszkiwała z dziećmi pod tym adresem. Podnoszona przez Stronę okoliczności przebywania w areszcie śledczym w okresie od [...] września 2016 roku do [...] listopada 2016 roku nie ma związku ze sprawą, gdyż dotyczy innego okresu niż objęty zaskarżoną decyzją, tj. VII [...] 2016 rok.
Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2017 roku odmówiono K. S. umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] w L. za okres od VII 2013 roku do III 2016 roku w łącznej wysokości 1.650 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 193 zł naliczonymi na dzień złożenia wniosku, tj. [...] lutego 2017r. Organ, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści wniesionego podania, nie stwierdził wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" w rozumieniu zaistnienia zdarzenia nagłego i wyjątkowego niezależnego od podatnika, które uniemożliwiałoby jej uregulowanie zaległości. Ocenił, że aktualna sytuacja podatniczki niewątpliwie jest bardzo trudna, to jednak nie jest ona nadzwyczajna czy nieprzewidywalna. W sprawie organ pierwszej instancji nie stwierdził również wystąpienia przesłanki "interesu publicznego", o którym mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W odwołaniu skarżąca zarzucała:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że jest właścicielką lub współwłaścicielką nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] i przyjęciu, że a w okresie od VII 2013 do III 2016 ciążył na niej obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze wskazanej nieruchomości oraz nie uwzględnienia, że w okresie od [...] września 2016 do [...] listopada 2016 roku przebywała w Areszcie Śledczym [...] w W..
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7,77,80 i 107 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego dokonanej przez Prezydenta Miasta L., poprzez: błędne ustalenie jej dochodów oraz wydatków, przyjęcie, że świadczenie z programu "Rodzina 500+" stanowi jej dochód, którym może swobodnie dysponować, podczas gdy świadczenie to może być przeznaczone na pokrycie uzasadnionych potrzeb jej córki, przyjęcie, że zaplata kwoty 1.843 zł nie spowoduje u niej i jej rodziny pogorszenia sytuacji materialnej, które pociągnie za sobą konieczność skorzystania w większym zakresie ze świadczeń pomocy społecznej
- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 6q ustawy z dnia [...] września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 67a §1 pkt 3 O.p., polegające na niedokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w pierwszej kolejności odwołało się do przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 250 ze zm., powołanej dalej jako u.c.p.g), wskazując, że zgodnie z jej art. 6h właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art. 2 ust. 4 u.u.c.p.g.). Wyjaśniło też, że stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostały ustalone na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] lutego 2013 roku w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty i dla zabudowy jednorodzinnej dla gospodarstwa domowego liczącego trzy lub więcej osób, w którym odpady zbierane są w sposób selektywny obowiązuje miesięczna stawka opłaty w wysokości 50 zł. Organ podkreślił, że opłata ta jest obligatoryjna dla wszystkich zobowiązanych z art 6h, bez względu na status materialny.
W kontekście powyższego organ zwrócił uwagę, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania podatniczka nie podnosiła, aby wraz z dziećmi nie zamieszkiwała w budynku mieszkalnym przy P. 14 w L..
Organ wyjaśnił też dla porządku, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego (art. 6q u.c.p.g.).
Przechodząc do oceny merytorycznej wniosku pod kątem możliwości zastosowania wobec podatniczki art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (Dz. z 2017 roku, poz. 201 ze zm.; dalej też jako "O.p.") dającego organowi uprawnienie do umorzenia w całości lub w części, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, organ zwrócił uwagę na wyjątkowość stosowania ulg w zapłacie podatków. W ocenie organu mogą mieć one zastosowanie w uzasadnionych wypadkach, spowodowanych działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, zwłaszcza w razie znacznego ograniczenia możliwości płatniczych podatnika wskutek zaistnienia zdarzeń losowych. Organ odniósł się przy tym do rozumienia pojęć użytych przez ustawodawcę: interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika.
W kontekście powołanych przesłanek organ podał, że skarżąca jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z pracy dorywczej, alimentów otrzymywanych na córkę A. w wysokości 300 zł, zasiłku rodzinnego w wysokości 124 zł, stypendium na córkę w wysokości 186 zł, oraz świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł miesięcznie. Jak załącznik do wniesionego odwołania podatniczka przedłożyła zaświadczenie o dochodach z dnia [...] maja 2017 roku, z którego wynika, że wysokość jej wynagrodzenia brutto z tytułu umowy zlecenia w "I. " Sp. z o.o. w kwietniu 2017 roku wyniosła 780 zł, natomiast w maju 2017 roku - 390 zł). Jak wynika z "Oświadczenia w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej płatnika" z dnia [...] lutego 2017 roku prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci (T. S. lat 20 i A. S. lat 16) w budynku mieszkalnym przy ulicy [...]. Nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości a na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego wydaje 550 zł (energia 150 zł, gaz 50 zł, woda 20 zł, telefon 30 zł, rata kredytu 150 zł, leki 50 zł opał 100 zł).
W ocenie Kolegium skarżąca nie jest osobą pozbawioną środków do życia, poza tym, w ramach pomocy udzielonej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. otrzymała ona następujące świadczenia w wysokości:
- 300 zł (zasiłek celowy) na zakup posiłku lub żywności w marcu 2017 roku (decyzja MOPR z dnia [...] stycznia 2017 roku);
- 309 zł miesięcznie (zasiłek okresowy) od dnia [...] stycznia 2017 roku do dnia [...] marca 2017 roku (decyzja MOPR z dnia [...] stycznia 2017 roku);
- 190 zł na zakup biletu elektronicznego 150 dniowego dla córki A. S. (decyzja MOPR z dnia [...] stycznia 2017 roku);
- 300 zł (zasiłek celowy) na zakup posiłku lub żywności w styczniu 2017 roku (decyzja MOPR z dnia [...] stycznia 2017 roku)
- nieodpłatną pomoc w postaci pełnego obiadu na okres od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. dla córki, realizowana w Gimnazjum nr 20.
W ocenie organu udzielona pomoc pozwala podatniczce ponosić obniżone koszty związane m.in. z zakupem żywności, w stosunku do innych gospodarstw domowych, które z takiej pomocy nie korzystają. Organ zwrócił przy tym uwagę, że świadczenia z MOPR o podobnym charakterze otrzymywała ona również w latach 2013-2015.
Organ odwoławczy nie zakwestionował, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna, zauważył jednak, że w jej przypadku nie wystąpiło żadne zdarzenie nagłe, wyjątkowe i niezależne od podatnika, które uniemożliwiałoby jej uregulowanie zaległości. W ocenie organu ponosi ona standardowe wydatki przeciętnego gospodarstwa domowego, które mają charakter typowy i związane są z funkcjonowaniem każdej rodziny, w związku z czym nie mają cech nadzwyczajności, natomiast decyzja o zaciągnięciu pożyczki w banku (i wynikająca z tej decyzji konieczność spłaty raty w wysokości ok. 150 zł) wynika z jej indywidualnej decyzji.
Kolegium wyraziło też przekonanie o tym, iż aktualnie skarżąca ma szansę na poprawę swojej sytuacji bytowej i odzyskanie płynności finansowej. Odbyła już karę pozbawienia wolności i aktualnie podjęła zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia w firmie "I. " Spółka z o.o., a otrzymane wynagrodzenia spowoduje poprawę jej sytuacji materialnej. Nie wykazała przy tym w żaden sposób, że stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie dodatkowego zatrudnienia i pozyskania w ten sposób środków na spłatę zadłużenia.
W ocenie Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji materialnej odwołującej się wskazując, że jej sytuacja materialna jest trudna, jednakże z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 67a O.p., nie jest to sytuacja skrajnie trudna uniemożliwiająca uregulowanie zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a dochody podatnika przy wykazanych niezbędnych wydatkach dają realną możliwość uregulowania zaległości w wysokości 1.650 zł (+193 zł odsetek). Brak zatem podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i "orzeczenie zgodnie z twierdzeniami skarżącej".
W skardze zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77, 80 i 107 kpa polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organy
- błędne ustalenie jej dochodów i wydatków;
- przyjęcie, że świadczenie z programu "Rodzina 500+" stanowi jej dochód, którym mogę swobodnie dysponować, podczas gdy świadczenie to może być przeznaczone na pokrycie uzasadnionych potrzeb córki;
- przyjęcie, że zapłata kwoty 1843 zł nie spowoduje dla niej i jej rodziny pogorszenia sytuacji materialnej, która pociągnie z sobą konieczność skorzystania w większym zakresie ze świadczeń z pomocy społecznej;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 6q ustawy z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm. ) w zw. z art. 67 a § 1 pkt 3 o.p., polegające na niedokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem kryterium ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że zarówno stypendium córki, jaki i przyznane na nią alimenty oraz świadczenie 500+, to świadczenia, które powinny być wykorzystane, zgodnie z przeznaczeniem, na potrzeby dziecka, dlatego nie stanowią dochodów jej rodziny.
Poza tym podniosła, że Kolegium pominęło, iż pożyczkę zaciągnęła w celu spłaty dotychczasowych zobowiązań, a nie na cele konsumpcyjne, natomiast z kwoty, którą zarobiła przez 2 miesiące pracy dorywczej, a więc średnio 585 zł brutto, musiała utrzymać siebie i bezrobotnego syna, który jest członkiem jej gospodarstwa domowego oraz opłacić wszelkie koszty związane z utrzymaniem domu.
Jej zdaniem organ błędnie uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego, gdyż - biorąc pod uwagę poziom dochodów, które może ona przeznaczyć na spłatę zobowiązań publicznoprawnych, jeśli zostanie obciążona obowiązkiem zapłaty kwoty 1843 zł - w konsekwencji będzie musiała zwrócić się do instytucji pomocy społecznej o kolejne wsparcie, ponieważ nie będzie w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych zarówno swoich, jak i członków mojego gospodarstwa domowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły podatniczce umorzenia zaległości podatkowych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...). Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Decyzja wydana w trybie powołanego wyżej przepisu art. 67a § 1 O.p. jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi podatkowemu swobody wyboru określonego rozwiązania. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi, czyli czy zachodzi “ważny interes podatnika" lub “interes publiczny". W tym celu obowiązany jest wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne. Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże go jednak w zakresie rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ pomimo stwierdzenia istnienia wyżej wymienionych przesłanek nie musi udzielić stronie wnioskowanej ulgi. Decyzja taka wymaga natomiast stosownego uzasadnienia.
Zwrócić też należy uwagę, że ustawodawca nie wskazał sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi. Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 O.p., w którym to przepisie ustawodawca używa wskazanych wcześniej pojęć nieostrych, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Zasadne więc jest powoływanie się w tym zakresie na przykłady mogące stanowić wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego, czy też wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie. Zaakceptować przy tym należy pogląd, że ogólną dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższego przepisu powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Wpływy z podatków przeznaczane są bowiem na realizację różnych celów społecznych, a więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru bądź przyznanie innych ulg w ich spłacie powinno być podyktowane wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. Interpretując termin "ważnego interesu podatnika", należy mieć również na uwadze to, że o jego istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o przyznaniu, bądź nie, określonej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a ważnego interesu podatnika nie powinno się utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie skorzystania z ulgi (por. wyroki NSA: z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 676/07, z dnia [...] sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 985/07, z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 426/10, z dnia [...] grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1007/10; wszystkie wyroki dostępne na stronie [...]).
Zaznaczyć przy tym trzeba, że postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej jest postępowaniem, do którego mają zastosowanie reguły postępowania określone w dziale IV Ordynacji podatkowej, co wymaga podkreślenia, zwłaszcza w kontekście zarzutów skargi.
Dokonując kontroli decyzji wydanej w przedmiocie ulgi podatkowej, sąd ustala, czy kompetentne do tego organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy oraz, czy prawidłowo go oceniły w zakresie ustalenia istnienia przesłanek udzielenia ulgi. Nie jest natomiast uprawniony do kontroli zasadności wyboru przez nie końcowego rozstrzygnięcia. Gdyby tak było, ostatecznie to sąd, a nie organy, decydowałby o tym, czy złożony w tym przedmiocie wniosek strony rozstrzygnąć pozytywnie, czy też nie. Do takiego działania sąd administracyjny nie jest uprawniony. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (bez znaczenia w sprawie), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2).
W ocenie sądu organy podatkowe w niniejszej sprawie przeprowadziły rzetelne postępowanie dowodowo-wyjaśniające celem zbadania dokładnie sytuacji skarżącej i oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego".
Prawidłowo wyjaśniono skarżącej, że ważny interes podatnika to sytuacja, w której z powodów nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zobowiązań wobec Skarbu Państwa, może o tym przeważyć również trudna sytuacja podatnika w jakiej się znalazł, nawet bez działania tych okoliczności nadzwyczajnych, losowych. W przypadku kryterium interesu publicznego prawidłowo organ wskazał, że należy w tym przypadku odwołać się do wartości uniwersalnych, takich jak sprawiedliwość i równość wobec prawa, dobro wspólnoty lokalnej zaufanie do organów państwa, które skutkuje podporządkowaniem się narzuconym regułom postępowania.
W ocenie sądu organy podatkowe w ramach postępowania dowodowego zebrały całościowo materiał dowodowy, który pozwolił na dokonanie oceny sytuacji materialnej skarżącej pod kątem możliwości zastosowania omawianej ulgi w spłacie zaległości następnie w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego oceny.
Zgadzając się generalnie z tezą, że stan finansowy i majątkowy oraz sytuacja rodzinna dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości, wskazać należy, że organy szczegółowo rozważyły, czy zapłata zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami nie doprowadzi do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb wnioskodawczyni.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentacji organów wynikało, że skarżąca jest osobą młodą (43 lata), że ma na trzymaniu dwoje dzieci (16 lat – córka i 20 lat – syn), że mąż nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa. Co do dochodów skarżącej organy wskazały, że skarżąca i jej najbliższa rodzina utrzymuje się w znacznym rozmiarze ze świadczeń: alimentacyjnych (od małżonka, który nie zamieszkuje z nimi), świadczenia wychowawczego na córkę, że córka uzyskuje stypendium, że od 2013 r. Skarżąca korzystała z różnorodnych środków z pomocy społecznej oraz – co bardzo istotne w sprawie – że skarżąca podjęła pracę zarobkową. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ ma świadomość, iż zarobki te są niewysokie, w tym względzie nie ma potrzeby polemiki. Organ nie kwestionuje też, że sytuacja skarżącej, mimo podjęcia pracy i uzyskiwanych świadczeń, nadal nie jest dobra i że – niewątpliwie - w interesie skarżącej byłaby pozytywna dla niej decyzja organu. Należy jednak mieć na względzie, że dzięki dochodom z podjętej pracy zarobkowej, sytuacja ta stabilizuje się w tym znaczeniu, że skarżąca uzyskuje niewielkie, lecz stałe dochody. Zważyć też trzeba, że w gospodarstwie domowym skarżącej zamieszkuje 20-letni syn, który pracy nie podejmuje, a skarżąca nie podała aby istniały ku temu przeciwności. Nie byłoby zatem w interesie społecznym udzielanie ulgi w spłacie opłaty za gospodarowanie odpadami dla gospodarstwa domowego, w sytuacji, gdy nie wszyscy jego członkowie przyczyniają się do zaspokajania jego potrzeb.
Zatem należy ocenić, że w przedmiotowej sprawie organ wskazał, jakie okoliczności doprowadziły do odmowy umorzenia należności, wskazując na ważny interes podatnika i brak interesu publicznego. Przedstawienie przez organy takiej argumentacji w ocenie sądu pozwala na przyjęcie, że decyzja organów, opierająca się na uznaniu administracyjnym nie nosi cech dowolności lecz wynika z wzięcia pod uwagę szeregu okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Realizując wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej przestrzegano w prowadzonym postępowaniu zarówno pierwszo, jak drugoinstancyjnym wszystkich określonych w ustawie zasad postępowania dowodowego, a zwłaszcza przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego, bowiem – jak już wyżej zaznaczono - organ przepisów tych nie stosował. Ja wyżej była mowa, w sprawie mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej.
Konkludując należy uznać, że organy wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wzięły pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącą (oczywiście te mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia zaległości) i w wyniku tej oceny podjęte zostały decyzje mieszczące się granicach uznania administracyjnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich za niezgodne z prawem, w szczególności nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, jak i prawa materialnego w postaci art. 67a Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło