I SA/Lu 869/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 odmówił przyznania R. O. (dalej jako skarżący) prawa pomocy w żądanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Od rozstrzygnięcia tego skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2140/14. Wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie [...]zł, skarżący wymagany wpis uiścił, a następnie ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozstrzygając ten wniosek, Sąd postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 wskazując, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie uległa jakiejkolwiek zmianie. Również na to rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 526/15. W dniu 25 listopada 2015 r. skarżący po raz trzeci wniósł o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W zakresie tego wniosku Sąd wydał w dniu 14 stycznia 2016 r. postanowienie którym ponownie odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 wskazując, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie uległa jakiejkolwiek zmianie. Następnie skarżący wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości [...] zł na postanowienie Sądu z dnia 24 marca 2016 r. odrzucające wniesioną przez stronę skargę kasacyjną kolejny raz (czwarty) wniósł o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. referendarz sądowy kolejny raz odmówił zmiany postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 wskazując, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie uległa jakiejkolwiek zmianie. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł sprzeciw wskazując w nim, że referendarz sądowy błędnie odczytał treść wniosku skarżącego, który obecnie ogranicza się do żądania zwolnienia go od opłaty od zażalenia. Poza tym budżet państwa nie doznałby żadnej straty finansując stronie wpisy sądowe od wniesionych zażaleń. Następnie powołując się na zapisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konstytucji RP podniósł, że pomoc prawna jest podstawowym prawem obywatela umożliwiającym mu dochodzenie swoich racji przed sądem. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718) - dalej jako "p.p.s.a." od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Należy przyjąć, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), że do niniejszej sprawy ma zastosowanie art. 260 w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zatem wniesienie sprzeciwu przez pełnomocnika skarżącego powoduje, na mocy art. 260 p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż nie są prawdziwe twierdzenia pełnomocnika strony, iż skarżący wnosi obecnie wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od zażalenia. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz doradcy podatkowego z urzędu. Powyższą rozbieżność należy potraktować jako brak znajomości akt sprawy przez pełnomocnika strony i wynikającą stąd zbędną polemikę ze stanowiskiem referendarza sądowego. Kwestia ta nie ma jednak żadnego znaczenia w kontekście oceny zmiany sytuacji materialnej skarżącego w stosunku do tej stanowiącej podstawę wydania przez Sąd postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 869/14 odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wówczas bowiem Sąd uznał, że skarżący nie zasługuje na jakąkolwiek formę finansowego wsparcia ze strony Skarbu Państwa. Oceniając z kolei ostatnio złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy kolejny raz należało dojść do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie gdyż w sprawie nie występuje przesłanka zawarta w art. 165 p.p.s.a. określona przez ustawodawcę jako "zmiana okoliczności sprawy". Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (por. postanowienia NSA: z dnia 30 czerwca 2014 r., II FZ 964/14; z dnia 19 maja 2015 r., I GZ 274/15; z dnia 23 lipca 2015 r., II GZ 356/15). Postępowanie dotyczące ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. W ocenie Sądu okoliczności powołane w ponownie złożonym wniosku są niemal tożsame z tymi, które skarżący podnosił w pierwotnie złożonym wniosku, co więcej zmienił się jedynie dochód osiągany przez skarżącego, który notabene uległ nieznacznemu zwiększeniu. Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Przytoczona przez stronę zarówno we wniosku jak i sprzeciwie argumentacja nie pozwalają uznać, że sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r. Co więcej dokonana tym postanowieniem odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawił skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż jak wynika z akta sprawy skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz. opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w tej samej kwocie. Zatrudnił również zawodowego pełnomocnika do reprezentowania go w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu