I SA/Lu 949/13
WyrokWSA w Lublinie2013-11-15
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Halina Chitrosz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne, oznacza, że wszczęcie i prowadzenie tego postępowania było niezgodne z prawem w rozumieniu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadnia zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne, nie oznacza automatycznie, że wszczęcie i prowadzenie tego postępowania było niezgodne z prawem w rozumieniu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezgodność z prawem, o której mowa w tym przepisie, dotyczy niewłaściwego zastosowania przepisów regulujących samo prowadzenie egzekucji administracyjnej, a nie oceny postępowań administracyjnych prowadzonych przez inne organy. Jeżeli w chwili wystawienia tytułów wykonawczych oraz w okresie wszczęcia i prowadzenia egzekucji decyzja będąca ich podstawą istniała w obrocie prawnym i podlegała wykonaniu, a jej uchylenie nastąpiło w wyniku postępowania odwoławczego bez stwierdzenia nieważności, to nie można uznać egzekucji za niezgodną z prawem.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych w związku z postępowaniem egzekucyjnym, które zostało wszczęte na podstawie decyzji ostatecznie uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy egzekucyjne odmówiły zwrotu, argumentując, że uchylenie decyzji nie oznacza niezgodności z prawem samego postępowania egzekucyjnego. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zwrotu kosztów egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L. W. B. S.A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności pobranych tytułem kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami - oddala skargę.
I SA/Lu 949/13
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej – K.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej – u.p.e.a.), Dyrektor Izby Skarbowej w L. (dalej – DIS) po rozpatrzeniu zażalenia A S.A. (dalej – strona, spółka, skarżąca) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. (dalej – NUS) w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu należności pobranych tytułem kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] Wójt Gminy P. (dalej Wójt Gminy) wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 8.460.204,20 zł. Następnie decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a na jej podstawie zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...].
Na podstawie tych tytułów wszczęto postępowanie egzekucyjne. Odpisy tytułów zostały doręczone spółce a poborca skarbowy dokonał na podstawie zajęcia ruchomości spółki. Reagując na te czynności, spółka dokonała wpłaty na rachunek bankowy NUS kwoty z tytułu podatku od nieruchomości objętej tytułami wraz z kosztami egzekucyjnymi, co w konsekwencji spowodowało zakończenie postępowania egzekucyjnego.
Następnie, wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. spółka zwróciła się o dokonanie w drodze czynności materialno-technicznej zwrotu na jej rzecz należności w łącznej kwocie 350.440,65 zł, pobranych w dniu 22 grudnia 2009 r. tytułem kosztów egzekucyjnych oraz odsetek ustawowych od tej kwoty za okres od dnia 22 grudnia 2009 r. do dnia zwrotu. Strona wyjaśniła, że decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] a zatem wszczęcie i prowadzenie egzekucji na jej podstawie było niezgodne z prawem. Wobec powyższego, stosownie do art. 64c § 3 u.p.e.a., pobrane koszty egzekucyjne stały się kosztami nienależnymi i podlegają zwrotowi na rzecz zobowiązanego wraz z odsetkami od dnia ich pobrania.
Postanowieniem z dnia [...] NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot należności pobranych tytułem kosztów egzekucyjnych. Po złożeniu na nie zażalenia, postanowieniem z dnia [...] DIS utrzymał je w mocy. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2012 r., I SA/Lu 671/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienie DIS oraz poprzedzające je postanowienie NUS, wskazując, że skoro ustawodawca w art. 64c § 3 u.p.e.a. przewidział instytucję zwrotu kosztów egzekucyjnych, to oznacza, że przewidział zarówno pozytywne jak i negatywne stanowisko organu w zakresie tej instytucji.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 64c § 7 w związku z art. 64c § 3 u.p.e.a., NUS odmówił dokonania zwrotu należności pobranych tytułem kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu wskazał, że uchylenie decyzji Wójta Gminy, stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych i przekazanie do ponownego rozpatrzenia nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że postępowanie wszczęte lub prowadzone było niezgodnie z prawem.
Na to postanowienie spółka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że niezgodność z prawem decyzji określającej zobowiązanemu wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, na podstawie której wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze nie oznacza niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, według strony, organ zastosował niewłaściwie przepis art. 64c § 7 u.p.e.a., bowiem nie zostały spełnione przesłanki do jego zastosowania.
DIS nie zgodził się z zarzutami zażalenia.
Powołując się na treść art. 64c § 3 u.p.e.a. wyjaśnił, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy zostały one spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji to podejmowanie czynności egzekucyjnych mimo braku podstaw prawnych do ich przeprowadzenia. Istotą regulacji art. 64c § 3 u.p.e.a. jest ocena prowadzenia samej egzekucji, a nie ocena postępowań administracyjnych prowadzonych przez inne organy administracji publicznej. Dlatego uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, na podstawie których prawidłowo wszczęto egzekucję nie jest powodem do zwrotu kosztów egzekucyjnych.
Ponadto, w ocenie DIS, art. 64c § 3 u.p.e.a. nie stanowi podstawy prawnej orzekania o zwrocie pobranych kosztów egzekucyjnych. Stwierdza jedynie, że zobowiązanemu zwraca się koszty egzekucyjne, gdy okaże się w toku trwającego postępowania egzekucyjnego, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, co oznacza, że zwrot tych kosztów następuje po wcześniejszym stwierdzeniu tej okoliczności. Fakt ten z kolei może zostać stwierdzony w postępowaniu mogącym to ustalić, np. w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. lub w postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33. Chodzi tu zatem o sytuacje, w których prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zakończone poprzez jego umorzenie. Co ważne, przez użyte w art. 64c § 3 u.p.e.a. określenie "okaże się" należy rozumieć przypadki, których niezgodność z prawem stwierdzona zostanie orzeczeniem właściwego organu. W niniejszej sprawie nie wydano natomiast ani decyzji ani wyroku sądowego, które w swej treści przesądzałyby, że tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] nie powinny być wydane lub zostały niewłaściwie wprowadzone do obrotu prawnego.
DIS stwierdzając, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie przesądza o braku podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym i nie przesądza o "niezgodności z prawem" wszczęcia i prowadzenia egzekucji, powołał się na wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. II GSK 1030/10, w który wyrażono pogląd, że jeżeli tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nie zawierał wad, które wykluczałyby od samego początku prowadzenie egzekucji na jego podstawie, to znaczy, że postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte i prowadzone.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64c § 7 u.p.e.a., poprzez jego zastosowanie, DIS podał, że powołanie tego przepisu w zaskarżonym postanowieniu nie stanowi jego naruszenia. W przepisie tym ustawodawca wskazał bowiem, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie kosztów ma formę postanowienia. Wskazanie w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 64c § 7 u.p.e.a. odnosi się więc jedynie do formy, w jakiej organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie:
1) art. 64 c § 3 u.p.e.a., poprzez dokonanie błędnej wykładni powyższego przepisu, polegającej na błędnym uznaniu, że:
- zaistnienie przesłanki, określonej w tym przepisie, tj. wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, musi mieć miejsce w toku trwającego postępowania egzekucyjnego;
- uchylenie decyzją SKO z dnia [...] w całości decyzji Wójta Gminy z dnia [...], na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze – z powodu naruszenia obowiązujących przepisów, w tym w odniesieniu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie oznacza niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, czyli zaistnienia przesłanki, o której mowa w treści przedmiotowego przepisu,
i w konsekwencji bezpodstawne niezastosowanie w niniejszej sprawie powyższego przepisu pomimo istnienia ku temu podstaw;
2) art. 64 c § 7 u.p.e.a., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, pomimo tego że prawidłowo przepis nie powinien być zastosowany.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik spółki nie zgodził się ze stanowiskiem DIS, że przesłanka określona w art. 64 c § 3 u.p.e.a., w postaci ustalenia, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem musi zaistnieć w toku trwającego postępowania egzekucyjnego. Na poparcie swojego stanowiska autor skargi przedstawił szereg tez z orzeczeń sądów administracyjnych: z wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., I SA/Kr 273/08, z dnia 11 maja 2011 r., I SA/Kr 277/11, z dnia 6 maja 2008 r., I SA/Gd 34/08, z dnia 22 kwietnia 2008 r., I SA/Gd 1103/07, z dnia 6 lipca 2010 r., I SA/Gd 635/09, z dnia 24 sierpnia 2006 r., III SA/Wa 1750/06, z dnia 17 lutego 2010 r., III SA/Wa 2019/09, z dnia 27 lutego 2008 r., I SA/GI 711/07 i z dnia 22 stycznia 2008 r., I SA/Bd 809/07.
Powołał się również na Komentarz do art. 64(c) u.p.e.a. W. Grześkiewicza (publ. baza Lex), w którym podano, że art. 64c § 3 u.p.e.a. dotyczy ujawnienia już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i pobraniu od zobowiązanego kosztów, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem.
W ocenie pełnomocnika spółki, wskazana przez DIS wykładnia przepisu art. 64c u.p.e.a. prowadzi do absurdalnych, niewątpliwie sprzecznych z celem tego przepisu sytuacji. Zobowiązany, który bezpośrednio po dokonaniu zajęcia egzekucyjnego dobrowolnie zapłacił egzekwowaną należność wraz z kosztami (co pozwoliło na bardzo szybkie umorzenie postępowania egzekucyjnego) byłby w o wiele gorszej sytuacji prawnej od takiego, od którego nie można przez długi czas wyegzekwować kwoty należności i kosztów egzekucyjnych, co powoduje, że postępowanie egzekucyjne toczy się przez okres na tyle długi, że w czasie jego trwania możliwa jest weryfikacja decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Z podanych względów, za błędną pełnomocnik uznał wykładnię art. 64c § 3 u.p.e.a., dokonaną przez DIS, polegającą na przyjęciu, że uchylenie decyzją SKO decyzji Wójta Gminy i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie oznacza niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, czyli zaistnienia przesłanki, o której mowa w treści przedmiotowego przepisu. Takie stanowisko DIS świadczy jedynie o celowym uchylaniu się od zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. Nie ulega bowiem najmniejszych wątpliwości, że niezgodność z prawem decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie której został wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy, jest równoznaczna z niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem - w oparciu o ten tytuł, egzekucji administracyjnej. Decyzja SKO, wbrew temu co twierdzi DIS w zaskarżonym postanowieniu, stanowi decyzję przesadzającą o niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na podstawie uchylonej decyzji Wójta Gminy P. Dla ustalenia zaistnienia przesłanki "niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji", nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że w dalszym toku postępowania administracyjnego, zostanie wydana prawidłowa decyzja.
Na poparcie swojego stanowiska, pełnomocnik spółki ponownie odwołał się do wybranych tez wyroków wskazanych w zażaleniu na postanowienie NUS. Przywołał także stanowisko Ministra Finansów - Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego z dnia 14 listopada 2002 r., w którym także ten organ stwierdził, że w przypadku pobrania kosztów egzekucyjnych, które następnie w związku z częściowym lub całkowitym uchyleniem decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stały się kosztami nienależnymi, organ egzekucyjny zobowiązany jest do ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi, naliczonymi za okres od dnia ich pobrania do dnia ich zwrotu.
Co do zarzutu naruszenia art. 64 c § 7 u.p.e.a., pełnomocnik skarżącej podniósł, że przepis ten odnosi się do zupełnie innej sytuacji niż ta, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mianowicie odnosi się on do kwestii prawidłowości wyliczenia przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych i ma na celu umożliwienie zobowiązanemu kontroli prawidłowości tego wyliczenia. Inaczej mówiąc, postanowienie jest wydawane w trybie art. 64 c § 7 u.p.e.a., jeśli wysokość pobranych kosztów egzekucyjnych jest sporna pomiędzy organem egzekucyjnym a zobowiązanym. Ponadto zwrócić należy uwagę, że ani hipoteza omawianego przepisu, ani też hipoteza powiązanego z nim przepisu art. 64 c § 8 u.p.e.a. nie odnoszą się do kwestii niezgodności z prawem prowadzonej egzekucji.
W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a., jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
W niniejszej sprawie, w dniu 22 grudnia 2009 r., po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, spółka dokonała wpłaty należności z tytułu podatku od nieruchomości wraz z kosztami egzekucyjnymi na konto NUS. Postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela po nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji. Wobec zapłaty w całości egzekwowanej należności, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Następnie, w dniu 29 listopada 2011 r., SKO uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Z podanego stanu faktycznego wynika, że postępowanie egzekucyjne przeprowadzone zostało zgodnie z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 18 października 2011 r. II GSK 1030/10, na który powołał się DIS, w którym odpowiadając na pytanie, czy uchylenie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., przesądza o "niezgodności z prawem" wszczęcia i prowadzenia egzekucji, które spowodował wierzyciel, sąd ten udzielił odpowiedzi przeczącej. NSA stwierdził, że "niezgodność z prawem", o której mowa w treści art. 64c § 3 u.p.e.a. dotyczy niewłaściwego zastosowania przepisów regulujących prowadzenie egzekucji administracyjnej.
W ocenie sądu, skoro w niniejszej sprawie, w chwili wystawienia spornych tytułów wykonawczych oraz w okresie wszczęcia i prowadzenia na ich podstawie egzekucji, decyzja będąca ich podstawą istniała w obrocie prawnym i podlegała wykonaniu, a uchylenie wykonywanej decyzji nastąpiło w wyniku postępowania odwoławczego i nie doszło do stwierdzenia jej nieważności, to tym samym ustalenie, że wierzyciel wydał podlegającą egzekucji decyzję z naruszeniem prawa, skutkującym niezgodnym z prawem jej wszczęciem i prowadzeniem, pozostawałoby w sprzeczności z wymienionymi wyżej okolicznościami.
Podobne stanowisko w badanej kwestii zajął NSA w wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r., II FSK 3020/11. Wyjaśnił w nim szczegółowo, że "ocena zgodności z prawem decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, może być realizowana w odpowiednim postępowaniu jurysdykcyjnym, na przykład w postępowaniu odwoławczym, nie zaś w postępowaniu egzekucyjnym. Określenie, zgodnie z prawem, w drodze decyzji administracyjnej obowiązku, który podlegać może wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym i obciążenie kosztami tego postępowania na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a., to dwie różne sprawy administracyjne. Z powyższego wynika, że: zgodność z prawem decyzji podatkowej, na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy, nie stanowi kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 64c § 3 u.p.e.a., nawet jeżeli w charakterze organu podatkowego i wierzyciela działał ten sam organ administracji. Przypomnieć także należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel, z zastrzeżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach określonych w § 13. Zgodnie z przywołanym § 13, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy: 1) należność pieniężna została określona w orzeczeniu, 2) zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy, 3) egzekucja dotyczy należności z tytułu: a) grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, b) grzywien wymierzonych mandatem karnym i innych należności pieniężnych orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym, c) kar pieniężnych i kosztów postępowania orzeczonych w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, d) odszkodowań orzeczonych w sprawach o naprawienie szkód wyrządzonych przez skazanych w mieniu zakładów karnych i aresztów śledczych, e) grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym, 4) egzekucja dotyczy kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Z § 5 pkt 1 (cyt.) rozporządzenia wynika, że po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu, jeżeli zgodnie z prawem zostało ono sporządzone i wyekspediowane, wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy. Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego. Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że dysponując decyzją, mogącą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego, natomiast ocena zgodności z prawem decyzji stanowić może przedmiot odrębnego od egzekucyjnego właściwego postępowania administracyjnego - tak podatkowego postępowania odwoławczego jak i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej."
Mając na uwadze powyższe, zgodzić się należy z DIS, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy spowodowane one zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, przy czym niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji, to podejmowanie czynności egzekucyjnych mimo braku podstaw prawnych do ich przeprowadzenia. Istotą regulacji art. 64c § 3 u.p.e.a. jest ocena prowadzenia samej egzekucji, a nie ocena postępowań administracyjnych prowadzonych przez inne organy administracji publicznej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64c § 7 u.p.e.a., stwierdzić należy, że jego wskazanie w podstawie prawnej postanowienia w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych nie stanowi naruszenia tego przepisu. Jak wyjaśnił DIS, powołanie tego przepisu odnosi się jedynie do formy, w jakiej organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów. Dlatego, wydanie postanowienia o zwrocie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 7 w związku z art. 64c § 3 u.p.e.a. nie stanowi naruszenia prawa, które uzasadniałoby konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Uwzględniając powyższe, skargę w sprawie niniejszej należało uznać za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło