I SAB/Lu 1/14

WyrokWSA w Lublinie2014-02-26

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli zamiast wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, wyda zaświadczenie potwierdzające istnienie zaległości podatkowych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli zamiast wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, wyda zaświadczenie potwierdzające istnienie zaległości podatkowych. Postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony, a organ ma obowiązek wydać zaświadczenie zgodne z żądaniem strony lub wydać postanowienie o odmowie jego wydania. Brak wydania postanowienia o odmowie, mimo istnienia podstaw do jego wydania, stanowi bezczynność organu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach za lata 1997-2006. Organ podatkowy wydał zaświadczenie potwierdzające istnienie zaległości podatkowych. Spółka wniosła ponaglenie na niezałatwienie wniosku, które zostało uznane za nieuzasadnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie spółka wniosła skargę do WSA na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu i zobowiązał Wójta Gminy do wydania w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. W. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na bezczynność Wójta Gminy I. stwierdza bezczynność organu i zobowiązuje Wójta Gminy do wydania w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o nie zaleganiu w podatkach lub zaświadczenia o nie zaleganiu w podatkach; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz P. W. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu ponaglenia P. W. R. Sp. z o.o. w T. z dnia 29 października 2013 r. na niezałatwienie przez Wójta Gminy U. wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu przez Przedsiębiorstwo w podatkach rolnym i od nieruchomości za lata 1997 do 2006r. uznało ponaglenie za nieuzasadnione i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że P. W. R. Sp. z o.o. w T. (zwane dalej Przedsiębiorstwem), w dniu 10 października 2013r. złożyło w Urzędzie Gminy U. podanie o wydanie zaświadczenia, że nie posiada zaległości w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za lata 1997 do 2006r. W dniu 29 października 2013r. Przedsiębiorstwo wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy U. tego wniosku. W uzasadnieniu ponaglenia, powołując się na przepis art. 306a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) stwierdziło, że w dniu 27 października 2013 r. minął ostateczny termin wydania żądanego zaświadczenia o nieistnieniu zaległości w podatku rolnym i od nieruchomości za lata 1997 do 2006r. Wydanie tego zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia jest niezbędne, gdyż uniemożliwia Przedsiębiorstwu złożenie zażalenia. W dniu 14 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dodatkowe pismo informujące o ukaraniu postanowieniem WSA w Lublinie z dnia 12 września 2013 r. sygn. I SO/Lu 8/12 Wójta Gminy U. grzywną za bezczynność. Kolegium powołało się na nadesłane na żądanie Kolegium pismo z dnia 8 listopada 2013 r., w którym Wójt Gminy U. wyjaśnia, że po otrzymaniu wniosku o wydanie zaświadczenia, w dniu następnym to jest 11 października 2013r wezwał Przedsiębiorstwo do uiszczenia opłaty skarbowej. W dniu 16 października 2013r. opłata skarbowa została wniesiona. W dniu 22 października 2013 r. wydał zaświadczenie, tej treści, że Przedsiębiorstwo posiada zaległości podatkowe wynoszące ogółem na dzień 22 października 2013 r. 477.466,43zł, w tym podatek rolny za okres od 16 listopada 1997r. do 16 listopada 2001r. - kwota 166.014,55zł, podatek od nieruchomości za okres od 16 stycznia 1998r. do 11 grudnia 2006r. - 311.451,88 zł. Zaświadczenie przesłane Przedsiębiorstwu za pośrednictwem poczty zostało doręczone 28 października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy uznało ponaglenie za nieuzasadnione. Przypomniało, że zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis art. 306a § 5 stanowi, że zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Zgodnie z art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Stosownie do art. 306b § 1 organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W ocenie Kolegium, w świetle wyżej powołanych przepisów organ podatkowy nie mógł zaświadczyć, że Przedsiębiorstwo nie posiada zaległości podatkowych. Ponaglenie jest w istocie kwestionowaniem treści wydanego zaświadczenia. Kolegium nie jest uprawnione do rozpatrywania kwestii zgodności wydanego zaświadczenia ze stanem faktycznym ujawnionym w ewidencji organu podatkowego pierwszej instancji, gdyż nie przewidują tego przepisy Ordynacji podatkowej. Przedmiotowe ponaglenie podlega więc rozpatrzeniu tylko w trybie art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. Ponieważ zaświadczenie zostało wydane, nie ma podstaw do wyznaczenia organowi podatkowemu pierwszej instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Pomimo wniesienia do właściwego organu ponaglenia o wydanie postanowienia, Przedsiębiorstwo tego postanowienie nie otrzymało. W konsekwencji wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. W podpowiedzi na skargę Wójt Gminy U. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnianie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się w głównej mierze do ustalenia czy organ podatkowy wydając, niezgodnie z żądaniem wnioskodawcy zaświadczenie o zaleganiu w podatkach zamiast postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści pozostawał w bezczynności. Na wstępie zauważyć trzeba, że uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter ( por.: J. Zubrzycki w B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz wyd. Unimex Wrocław 2003r. str.938). Ten szczególny charakter przejawia się zwłaszcza w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej). W tym właśnie celu prowadzić można przewidziane w § 2 art. 306b niezbędne postępowanie wyjaśniające. Jego istota sprowadza się bowiem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W konsekwencji tego, czynione przez organ ustalenia są ograniczone, bowiem wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tego organu (por.: J. Zubrzycki w "Ordynacja [...] str.941 wraz z cyt. tamże orzecznictwem). Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, w szczególności art.180, które uregulowane zostały w przepisach Działu IV (art. 306k) Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 528/05). Zgodnie z treścią art. 306a § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w granicach żądania wnioskodawcy. Nie jest więc dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. Zatem, obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek o wydanie zaświadczenia, jest porównanie treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym ze wszelkich, znajdujących się w jego posiadaniu danych (art. 306 b §1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W sytuacji gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać bądź też, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ ten odmawia wydania zaświadczenia, zgodnie z art. 306c Ordynacji podatkowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści wniosku skarżącego z dnia 10 października 2013 r., na podstawie którego niniejsze postępowanie zostało wszczęte. Skarżący domagał się od organu - Wójta Gminy U. - wydania zaświadczenia, że nie posiada zaległości w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za lata 1997 do 2006r. W piśmie z dnia 16 października 2013 r. wyraźnie poinformował organ, że oczekuje zaświadczenia żądanej treści lub postanowienia o odmowie wydania takiego zaświadczenia. Mając powyższe na względzie zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie stwierdzone zostało, że intencją strony skarżącej było uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego niezaleganie w podatkach rolnym i od nieruchomości za lata 1997 – 2006r. lub postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Jak wynika z pisma Wójta Gminy U. z dnia 8 listopada 2013 r. zapisy w dokumentacji podatkowej potwierdzają, że skarżące Przedsiębiorstwo posiada zaległości podatkowe w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za okres od 16 listopada 1997r. do 22 października 2013r. w kwocie 477.466,43 zł. W świetle wyżej powołanych okoliczności organ podatkowy nie mógł zaświadczyć, że Przedsiębiorstwo nie posiada zaległości podatkowych, w konsekwencji czego wydał zaświadczanie z którego wynika, że podatnik posiada zaległości podatkowe. Pomimo tego, że skarżące Przedsiębiorstwo nie zgadza się z treścią tego zaświadczenia, fakt wydania przez organ zaświadczenia, pozbawia je możliwości złożenia na nie zażalenie, gdyż zażalenie przysługuje tylko na postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 465/08 postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia powinno zakończyć się wydaniem zaświadczenia żądanej treści lub postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie. Na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia zażalenie nie przysługuje, ale służy skarga do sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Orzeczenie powyższe zapadło co prawda na gruncie przepisów k.p.a., jednak podkreślić należy, że przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń uregulowane w Ordynacji podatkowej nie odbiegają od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Natomiast w wyroku z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 528/05 NSA wyraził pogląd, że "w sytuacji, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać bądź też, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ ten odmawia wydania zaświadczenia, podstawą do czego stanowi przepis art. 306c in fine Ordynacji podatkowej.". Podobne stanowisko NSA wyraził w wyroku z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. I GSK 94/08. Wobec powyższego mając na uwadze że organy podatkowe ustaliły, że skarżące Przedsiębiorstwo posiada zaległości podatkowe w podatku rolnym i od nieruchomości za lata 1997-2006, a z treści późniejszych pism skarżącego Przedsiębiorstwa wynika, że domagało się ono wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność Wójta Gminy U., na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "ppsa") zobowiązał ten organ, do wydania w terminie przewidzianym w art. 306a § 5 Ordynacji podatkowej, tj. w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło