I SAB/Lu 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie skargi na pracownika KRUS postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 stycznia 2026 r., uzupełnionym pismem z dnia 10 marca 2026 r., I. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie skargi na pracownika KRUS. Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, m.in. poprzez wykazanie, że został wyczerpany tryb przedsądowy, tj. zostało wniesione ponaglenie. Z odpowiedzi skarżącej, zawartej w korespondencji z dnia 10 marca 2026 r. wynika, że skarga dotyczy odpowiedzi Dyrektora Oddziału Regionalnego w Lublinie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawie skargi na pracownika Placówki Terenowej KRUS w Rykach (k. [...] akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Ponadto, w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Natomiast z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia obowiązku i braku przeszkód – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 911/14). O bezczynności organu można jednak mówić tylko w sytuacji, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, przepisy prawa nie pozwalają, by przedmiotem badania przed sądem administracyjnym były jakiekolwiek inne zaniechania organów. Zatem skarga na bezczynność organu nie jest dopuszczalna w każdej sprawie, a tylko w takich sprawach, w jakich służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. akty administracyjne indywidualne. Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej złożonych w piśmie z dnia 16 stycznia 2026 r., uzupełnionego pismem z dnia 10 marca 2026 r. wynika, iż w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zarzucana przez stronę bezczynność organu wynikająca z nierozpatrzenia skargi jaką skarżąca złożyła na pracownika Placówki Terenowej KRUS. Ocena okoliczności sprawy nie pozostawia wątpliwości Sądu, że przedmiot skargi odnosi się do bezczynności w rozpoznaniu skargi złożonej przez stronę w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: "k.p.a.". W ramach postępowania skargowego - regulowanego Działem VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie skargowo-wnioskowe ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a. (regulującego postępowania administracyjne) ponieważ, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem zaś skargi powszechnej, przewidzianej w art. 227 i następnych k.p.a., może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie rozstrzyga się o indywidualnych prawach i obowiązkach, a więc nie wydaje się aktów władczych adresowanych do strony skarżącej, a jedynie zawiadamia się ją o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. (art. 221-256 k.p.a.), odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się zatem w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt I OZ 1133/06). W związku z powyższym, również i zarzucana przez stronę bezczynność w związku z nierozpoznaniem przez organ skargi w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. W orzecznictwie wprost wskazuje się, że ewentualna bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów Działu VIII k.p.a., nie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce, gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem z powyższych rozważań wynika, że bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przy zastosowaniu przepisów Działu VIII k.p.a., nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.