II SA/Lu 1026/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr SKO.[...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - w zakresie wniosków skarżącej: o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a: I. odmówić skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; II. odmówić skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu [...] r. (data nadania) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżącej, uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, albowiem, jak stwierdziła: "byłam przekonana, że jeżeli zapadnie jakikolwiek wyrok, to zostanie mi on przez sąd doręczony. Żadna część doręczonego mi pouczenia nie wskazywała, aby pod moją nieobecność mógł zapaść wyrok". Skarżąca wyjaśniła, że o wydaniu wyroku w sprawie dowiedziała się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wnioski skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy podkreślić, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – w doręczonym jej zawiadomieniu z dnia [...] r. o terminie rozprawy została ona wyczerpująco pouczona o zasadniczych kwestiach, istotnych z punktu widzenia ochrony jej interesów, dotyczących wydania wyroku na rozprawie oraz jego doręczenia stronie wraz z uzasadnieniem. Po pierwsze, z informacji zawartej w opisanym pouczeniu wynikało wyraźnie, iż skoro skarżąca nie jest osobą pozbawioną wolności, to Sąd nie doręczy jej z urzędu odpisu sentencji wyroku wydanego na rozprawie – w razie oddalenia jej skargi. Sąd pouczył bowiem skarżącą, że: - "stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego (art. 140 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718)" (pkt 4 ww. pisma, k. 19 akt sąd.); - "w razie uwzględnienia skargi wojewódzki sąd administracyjny sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron" (pkt 6 ww. pisma, k. 19v akt sąd.). - "w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718), przy czym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718)" (pkt. 2 ww. pisma, k. 19 akt sąd.). Po drugie, Sąd pouczył stronę skarżącą, że "zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji" (pkt 3 ww. pisma, k. 19 akt sąd.). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca – bez własnej winy – nie miała możliwości wzięcia udziału w rozprawie, to w żaden sposób nie uniemożliwiało jej to niezwłocznego powzięcia wiadomości o wyniku rozprawy, która odbyła się w dniu 9 lutego 2017 r., w szczególności co do tego, czy na rozprawie tej zapadł wyrok, a jeśli tak, to jakiej treści. Oczywiste jest zarazem, że skarżąca powinna była uczynić to niezwłocznie, a nie dopiero po upływie ponad pół roku od dnia rozprawy, co pozwoliłoby jej na ewentualne podjęcie stosownych czynności procesowych, w tym umożliwiłoby złożenie w ustawowym terminie wniosku o uzasadnienie wyroku. Ponadto wskazać trzeba, że skarżąca – jako osoba należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia. Poza sporem jest przy tym, że skarżąca, po otrzymaniu zawiadomienia o rozprawie, w żaden sposób nie zwróciła uwagi Sądu na to, iż nie zrozumiała treści doręczonego jej pouczenia, w szczególności nie kontaktowała się ona telefonicznie z pracownikami Sądu przed dniem [...] r., co przyznała we wniosku o przywrócenie terminu. Niewątpliwie zaś, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze, przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09, 29 maja 2009 r., 23 października 2009 r., I OZ 989/09, 26 października 2009 r., I OZ 996/09, 28 września 2011 r., II FZ 508/11 oraz 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Nie sposób więc uznać, że w rozpoznawanej sprawie w uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której skarżąca nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. Wbrew twierdzeniom skarżącej, podniesione przez nią okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu. W konsekwencji powyższego, oddaleniu podlegał również – jako spóźniony – wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 9 lutego 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie mogło zostać sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku został złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 1 września 2017 r., a zatem nastąpiło to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a. Wniosek ten, jako prawnie bezskuteczny (art. 85 P.p.s.a.), nie mógł wywołać skutku zamierzonego przez skarżących. Zauważyć przy tym trzeba, że jak wskazano wyżej, już w piśmie z dnia [...] r. (stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy) skarżąca została uprzedzona przez Sąd o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu ustawowego jest czynnością prawnie bezskuteczną. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.