II SA/Lu 1043/12
WyrokWSA w Lublinie2013-01-31
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Wiesława Achrymowicz, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 DJP, zlokalizowanej w zwartej zabudowie wsi, może zostać wydana bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 DJP, zlokalizowanej w zwartej zabudowie wsi, nie może zostać wydana bez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Organ odwoławczy błędnie uznał, że taka inwestycja nie kwalifikuje się jako mogąca znacząco oddziaływać na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 DJP. Skarżący kwestionował lokalizację inwestycji ze względu na potencjalne zagrożenie dla środowiska i mieszkańców. Wcześniejsze postępowania sądowe ustaliły, że inwestycja stanowi zabudowę zagrodową, co wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale wymagało rozważenia pozostałych przesłanek, w tym zgodności z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. W. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], znak [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. W. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], znak: [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji w postaci budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) z silosem na paszę, zbiornikiem na gnojowicę i płytą gnojową, na nieruchomości położonej w miejscowości Ł. S., gmina W., składającej się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] i [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
We wniosku z dnia [...] maja 2009 r. skierowanym do Wójta Gminy [...] J. i J. małżonkowie W. wnieśli o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 DJP na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości Ł. S.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji objętej powyższym wnioskiem. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2009 r. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. ustalił warunki zabudowy zgodnie z żądaniem inwestorów. W rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji wskazał, że określił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania wnioskowanego do zabudowy terenu, wskazując warunki i wymagania ładu przestrzennego w kwestii wytycznych architektoniczno - urbanistycznych, a w szczególności: wysokość budynku, szerokość elewacji frontowej, wielkość powierzchni zabudowy oraz nieprzekraczalną linię zabudowy. W orzeczeniu tym określono ponadto warunki wynikające z przepisów odrębnych, dotyczące obsługi komunikacji i infrastruktury technicznej, ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz wymagania w kwestii ochrony interesów osób trzecich.
Odwołanie od tej decyzji wniósł M. W. – właściciel działki sąsiedniej, kwestionując wskazaną we wniosku lokalizację planowanych obiektów. W ocenie odwołującego lokalizacja chlewni na terenie objętym wnioskiem – w pobliżu licznych zabudowań – stwarza zagrożenie dla ludzi, upraw i innych hodowli oraz środowiska naturalnego.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło co do istoty sprawy odmawiając ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolegium stwierdziło, że planowana inwestycja nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem nie daje się pogodzić z występującą na tym obszarze charakterystyką urbanistyczną i architektoniczną zabudowy istniejącej, jak również z projektowaną w przyszłym planie zagospodarowania przestrzennego funkcją osadnictwa wiejskiego. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej w rozumieniu tego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi J. i J. małżonków W. wyrokiem z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 340/10, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku Kolegium planowana inwestycja stanowi element zabudowy zagrodowej w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wymieniony przepis znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że budynek będzie realizowany poza istniejącym obszarem zabudowy zagrodowej. Sąd uznał przy tym za nieuzasadnione odwołanie się Kolegium do ustaleń Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] podkreślając, że Studium – jako akt jednostki samorządu terytorialnego nie będący aktem prawa miejscowego – nie może stanowić podstawy decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy na terenie, dla którego plan nie został sporządzony. Sąd podniósł, że błędne stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż zastosowanie wymienionego przepisu pozwala na określenie warunków zabudowy bez spełnienia wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium winno zaś rozważyć czy spełnione zostały pozostałe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku spełnienia wskazanych warunków organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli nie sprzeciwiają się temu inne przepisy. Zgodnie z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mającym na mocy art. 64 ust. 1 tej ustawy odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 22/11 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania M. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2010 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5, zaś pkt 1 tego przepisu – zgodnie z oceną prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 września 2010 r. – nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto wskazał, że planowana inwestycja stanowi kontynuację rolniczej funkcji wyznaczonego wokół niej obszaru analizowanego. Na położonych w tym obszarze terenach, w tym w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której inwestycja ma zostać zrealizowana, znajdują się działki zagrodowe zabudowane budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi w pełnym programie zabudowy, a na zapleczu zabudowanych nieruchomości – tereny upraw polowych. Nieruchomość, na której inwestycja jest planowana, ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej.
Organ wskazał ponadto, że w świetle § 3 pkt 90 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na nieruchomości objętej decyzją wprawdzie znajduje się jeden budynek inwentarski, w którym prowadzona jest produkcja zwierzęca, jednak zgodnie z oświadczeniem inwestora wraz z oddaniem do użytku planowanego budynku inwentarskiego produkcja zwierzęca z obiektu obecnie użytkowanego zostanie przeniesiona do nowego obiektu, a budynek użytkowany obecnie jako inwentarski zostanie adaptowany na funkcje magazynowo - składowe.
Kolegium zaznaczyło, że projekt decyzji organu pierwszej instancji oraz analizę uwarunkowań zagospodarowania terenu sporządziła osoba o odpowiednich uprawnieniach – wpisana na listę członków Okręgowej Izby Urbanistów w [...].
Organ drugiej instancji uznał za bezzasadny podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. wskazując, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy są – oprócz inwestora – jedynie właściciele i użytkownicy wieczyści działek, na terenie których inwestycja ma być realizowana oraz działek sąsiednich.
M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2010 r., ewentualnie stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji, a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową;
- naruszenie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
- naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. – zasad rzetelnej informacji i zapewnienia osobom zainteresowanym czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 28 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zawężenie kręgu stron postępowania, podczas gdy charakter zaskarżonej decyzji wskazuje, że dotyczy ona interesu prawnego wielu mieszkańców wsi;
- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu w postaci opinii stosownej instytucji naukowej dotyczącej oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko, nieprzesłuchanie świadków spośród mieszkańców wsi Ł. S. oraz biegłych z zakresu ochrony środowiska;
- art. 89 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ pierwszej instancji rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich zainteresowanych mieszkańców wsi;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja, ma być zrealizowana na terenie zwartej zabudowy wiejskiej, w miejscowości, w której znajdują się liczne cieki, w tym źródła rzeki B. przepływającej przez pobliskie uzdrowisko N. Natomiast ze względu na planowaną znaczną ilość tuczników inwestycja stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego, bowiem może stanowić źródło emisji zanieczyszczeń wody, gleby i powietrza. Ponadto pobór wody na potrzeby projektowanej chlewni może spowodować niedobór wody niezbędnej dla mieszkańców wsi. Skarżący wniósł o wywołanie opinii Akademii Rolniczej w Lublinie w przedmiocie oceny negatywnego wpływu projektowanej inwestycji na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 przewiduje uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a nadto określa podstawy stwierdzenia przez sąd nieważności decyzji oraz o stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Po dokonaniu według wskazanych kryteriów kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obie wymienione decyzje podlegają uchyleniu, gdyż zostały wydane z naruszeniem prawa.
Podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 zd. 1 wymienionej ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Art. 61 ust. 1 ustawy przewiduje zaś, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przy tym stosownie do art. 61 ust. 4 ustawy przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Podkreślić jednocześnie należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 340/10, którym Sąd uchylił poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekającą merytorycznie o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uprawomocnił się wobec oddalenia wniesionej od niego skargi kasacyjnej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., II OSK 22/11. W konsekwencji wyrokiem zapadłym w sprawie II SA/Lu 340/10 związany był zarówno organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i obecnie Sąd. Wynika to z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Kontrola orzeczenia organu administracji wydanego w sprawie na skutek prawomocnego wyroku sądu administracyjnego obejmuje ustalenie czy organ zastosował się do oceny prawnej i wskazań tego sądu, przy czym badając sprawę ponownie sąd również związany jest stanowiskiem zawartym w poprzednim wyroku wydanym w tej sprawie. Związanie sądu w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, LEX nr 561267, z dnia 2 kwietnia 2008 r., I OSK 886/07 LEX nr 541851 oraz z 19 października 2007 r., II FSK 1128/06 LEX nr 306187). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie II FSK 274/06, LEX nr 297129, sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę w omawianym zakresie, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Ocena może dotyczyć w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Wskazania natomiast określają sposób postępowania w przyszłości. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., s.546).
W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 28 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 340/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że planowana inwestycja, polegająca na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) z silosem na paszę, zbiornikiem na gnojowicę i płytą gnojową, stanowi element zabudowy zagrodowej w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z czym wymieniony przepis znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielił Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Sądu pierwszej instancji.
Na mocy art. 153 p.p.s.a. przedstawiona ocena prawna wiązała zarówno organ odwoławczy rozstrzygający ponownie sprawę, jak i obecnie orzekający Sąd administracyjny. W konsekwencji zaś należało uznać za niezasadny podniesiony przez skarżącego M. W. zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskutek przyjęcia, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową. Ta kwestia w sposób wiążący została już bowiem rozstrzygnięta wcześniejszym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wskazać jednak należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając ponownie w sprawie i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie wykonało w pełni wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu wydanym w sprawie II SA/Lu 340/10. Jak podniesiono już wcześniej, zgodnie z tymi wskazaniami Kolegium zobowiązane było rozważyć czy w sprawie spełnione zostały pozostałe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast nie można uznać, że Kolegium w zaskarżonej decyzji dokonało w sposób właściwy i wyczerpujący oceny przewidzianego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy wymogu zgodności decyzji z przepisami odrębnymi.
Do takich przepisów odrębnych należą przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), która to ustawa normuje zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko (art. 1).
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w myśl ust. 3 powołanego artykułu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1.
Art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. w ust. 1 pkt 2 przewiduje, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w postępowaniu zmierzającym do wydania postanowienia organ uwzględnia łącznie następujące uwarunkowania:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,
c) wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych,
b) obszary wybrzeży,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej;
3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.
Jak prawidłowo w tym zakresie przyjęto w zaskarżonej decyzji, w związku ze złożeniem wniosku przed dniem 15 listopada 2010 r., to jest przed dniem wejścia w życie przepisów aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) na mocy § 4 powyższego rozporządzenia w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Błędnie jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że w świetle § 3 pkt 90 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ostatnio wskazany przepis zalicza bowiem do tego rodzaju przedsięwzięć chów lub hodowlę zwierząt, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia, w granicach administracyjnych miast, w obrębie zwartej zabudowy wsi lub na terenach objętych formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - w liczbie nie niższej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). W niniejszej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczył budynku inwentarskiego przeznaczonego do hodowli o obsadzie do 40 dużych jednostek przeliczeniowych i w sentencji decyzji organu pierwszej instancji w punkcie I "Rodzaj inwestycji" również stwierdzono, że inwestycja obejmuje realizację budowy budynku inwentarskiego o obsadzie do 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Tak więc decyzja organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, dopuszczała w planowanym budynku hodowlę 40 dużych jednostek przeliczeniowych, a taka wielkość hodowli stosownie do § 3 pkt 90 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. kwalifikowała przedsięwzięcie jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o ile zachodziłaby sytuacja lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie zwartej zabudowy wsi.
Jak wskazano już wcześniej, w myśl art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 w ust. 2 tej ustawy).
Zatem organ prowadzący w niniejszej sprawie postępowanie na skutek wniosku o ustalenie warunków zabudowy winien mieć na względzie konieczność przedstawienia przez inwestora stosownego postanowienia lub decyzji wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby inwestycja miała być realizowana w obrębie zwartej zabudowy wsi. Kwestie te zostały zaś w kontrolowanych decyzjach pominięte, natomiast mogły mieć wpływ na wynik sprawy i winny być uwzględnione w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.
W badanym stanie sprawy nie zasługiwał na podzielenie zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Trafnie podniósł organ odwoławczy, że interes prawny, o którym mowa we wskazanym przepisie, ma charakter konkretny. Tylko zatem wówczas, gdyby z przeprowadzonego postępowania wynikał taki interes albo został on wykazany po stronie innych jeszcze podmiotów, organ byłby zobowiązany do prowadzenia postępowania z ich udziałem jako stron.
Nie podlegał uwzględnieniu zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie w postępowaniu sądowym dowodu z opinii Akademii Rolniczej w Lublinie (obecnie Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie). Z treści art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem jednoznacznie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym mogą być przeprowadzone jedynie uzupełniające dowody z dokumentów, a przy tym jedynie w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie z punktu II uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a., a zawarte w punkcie III wyroku orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania – przepisy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło