II SA/Lu 1114/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. i A. C. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1114/12 przyznającego A. C. i A. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie przez ustanowienie dla A. C. i A. C. adwokata w sprawie ze skargi A. C. i A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1114/12 przez przyznanie A. C. i A. C. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W następstwie rozpoznania wniosku skarżących z dnia 6 lutego 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący nie wnieśli sprzeciwu od tego postanowienia. Ponownie wystąpili o przyznanie prawa pomocy wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. złożonym na druku PPF. Wnieśli w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnili tym, że wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymują się z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez skarżącą i skarżącego, które wynoszą łącznie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Z dochodu tego skarżący spłacają kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi [...] złote, pożyczkę remontową, której miesięczna rata wynosi [...] złote, kredyt konsumencki, którego miesięczna rata wynosi [...] złotych, kredyt konsumencki na zakup mebli, którego miesięczna rata wynosi [...] złotych, ponoszą koszty zużycia energii elektrycznej w kwocie [...] złotych miesięcznie, koszty zużycia wody i odprowadzania ścieków wynoszące miesięcznie [...] złotych, koszty wywozu śmieci wynoszące [...] złotych miesięcznie, opłaty za telefon wynoszące miesięcznie [...] złotych, koszty zużycia gazu wynoszące [...] złotych miesięcznie, koszt zakupu leków [...] – [...] złotych miesięcznie, koszt wyżywienia dzieci w szkole wynoszące [...] złotych miesięcznie oraz koszty zakupu wyżywienia dla całej rodziny wynoszące miesięcznie [...] złotych. Skarżący podkreślili, że w związku z rozpoczęciem roku szkolnego na wyprawki szkolne dla dzieci wydać muszą łącznie kwotę [...] złotych. W tej sytuacji nie mają oni obecnie możliwości poniesienia kosztów ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 sierpnia 2013 r. jest ponownym ich wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzednim wnioskiem z dnia 6 lutego 2013 r. skarżący wnosili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza uzasadnienia postanowienia referendarza sądowego wydanego w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 6 lutego 2013 r. wskazuje, że wniosek ten poddany był ocenie pod kątem przesłanki wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") spełnienie której warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jak i przesłanki unormowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym ostatnim przypadku referendarz sądowy oceniał czy poniesienie przez skarżących opłat sądowych czy też poniesienie kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i ich dzieci. Rozpoznanie wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. również wiązać się będzie z koniecznością oceny tego czy poniesienie przez skarżących kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i ich dzieci. Zatem wniosek z dnia 6 sierpnia 2013 r. uznać należy za wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2013 r. przez ustanowienie dla skarżących adwokata (patrz postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 110/11 – Lex nr 1081427, postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 468/12 – Lex nr 1239223). W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ponownie nie ocenia się tych samych okoliczności i argumentów co przy rozpoznawaniu pierwszego wniosku. Rozpoznanie ponownego wniosku sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach a następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania czy zmiana tych okoliczności uzasadnia zmianę wydanego już postanowienia dotyczącego prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – Lex nr 1137785). Analiza argumentów wniosku skarżących z dnia 6 lutego 2013 r. i z dnia 6 sierpnia 2013 r. wykazuje, że ze względu na rozpoczynający się rok szkolny skarżący muszą obecnie ponieść dodatkowy ciężar finansowy związany z zakupem dla dzieci podręczników i przyborów szkolnych oraz odzieży. Z tego tytułu muszą oni ponieść dodatkowe wydatki na kwotę [...] złotych. Okoliczność ta niewątpliwie wpływa na ocenę możliwości ponoszenia obecnie przez skarżących kosztów ustanowienia adwokata. Obciążenie skarżących dodatkowymi wydatkami na kwotę [...] złotych skutkuje tym, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego, w tym kosztach zakupu wyprawki szkolnej dla dzieci i odzieży dla nich, nie będą oni w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Uzasadnia to zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2013 r. przez ustanowienie dla skarżących adwokata. Taka zmiana tego postanowienia doprowadziłaby jednak do wydania rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy nieznanego ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. przyznano by bowiem skarżącym prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych polegające na zwolnieniu w całości od opłat sądowych i częściowe przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowieniu adwokata. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 §1). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2). Przyznanie natomiast prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 §4). Zwolnienie skarżących w całości od opłat sądowych i ustanowienie dla nich adwokata nie byłoby zaś ani przyznaniem im prawa pomocy w zakresie całkowitym ani w częściowym. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.