II SA/Lu 1130/14
WyrokWSA w Lublinie2015-11-18
Skład orzekający: Marta Laskowska - Pietrzak, Jacek Czaja, Grażyna Pawlos - Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, a spór dotyczy interpretacji przepisów?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylać decyzji organu pierwszej instancji i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, a jedynie interpretacja przepisów budzi wątpliwości. Taka praktyka narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i merytoryczny charakter postępowania przed organem drugiej instancji. Ponadto, zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co nie miało miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie schodów wejściowych do budynku. Organ pierwszej instancji nałożył ten obowiązek. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie wykazał w sposób wystarczający istotności odstąpienia. Dodatkowo, organy nadzoru budowlanego zawiesiły postępowanie administracyjne, oczekując na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymane nią w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta dotyczące zawieszenia postępowania. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. N. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia [...] r., nr [...]; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. N. kwotę 507 (pięćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. i A. Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora N. B. w C. z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] nakładającej na A. Ł. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 grudnia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.
Powiatowy Inspektor N. B. w C. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. Ł. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 grudnia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. Z. w C., polegające na wykonaniu schodów wejściowych do budynku w sposób istotnie odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę w/w budynku mieszkalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. Ł. i A. Ł. zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy dokonana zmiana w układzie schodów nie jest istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego nie zachodzi więc konieczność nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący wskazali, że zamierzają wykonać schody i spocznik zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i projektem budowlanym. Zdaniem skarżących organ I instancji z naruszeniem przepisów kpa nie uwzględnił też zgłaszanych przez odwołujących możliwości doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. nakazania rozbiórki schodów oraz spocznika i w ich miejsce wstawienia nowych zgodnie z projektem budowlanym.
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewódzki Inspektor N. B. w L. wskazał, że na działce nr [...] położonej przy ul. Zielnej w C. podczas budowy budynku mieszkalnego wykonane zostały schody wejściowe z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak[...], wydanego przez Prezydenta Miasta C.. Schody wejściowe do budynku wykonano jako jednobiegowe z ośmioma stopniami o wysokości 18,0 cm i szerokości biegu 1,08 m. Wykonano także spocznik o wymiarach 1,34 x 1,41 m oparty na słupie stalowym. Projekt zaś przewidywał wejście do budynku schodami z biegami sześciostopniowymi o wysokości 15,0 cm z trzech stron spocznika, który powinien posiadać wymiary 1,0x1,5 m.
Jak podkreślił organ odwoławczy decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie z art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego uznać należy za istotne, jeśli dotyczy:
1. zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji
5. zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
6. zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7. ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
oraz nie wymaga opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
W myśl art. 36 a ust. 6 kwalifikacji zamierzonego odstąpienia dokonuje projektant, który jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne, czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 Prawa budowlanego (np. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1273/09). Stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego wymienionych wyżej parametrów nie musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" w rozumieniu art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane (np. wyrok z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2527/10). Za takim rozumieniem tego przepisu - pozostawiającym organom pewien margines uznaniowości - przemawia wykładnia celowościowa tego artykułu.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż zakwalifikowanie przez organ pierwszej instancji odstępstw dokonanych przez A. Ł. jako istotnych w rozumieniu art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane ocenić należy, jako co najmniej przedwczesne. Uzasadnienie decyzji sprowadza się w zasadzie jedynie do stwierdzenia, że dokonane odstępstwo spowodowało zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, co stanowi odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego o charakterze istotnym w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Jak podkreślił Wojewódzki Inspektor N. B. w L. orzekając w przedmiocie istnienia istotnych odstępstw organ nie może poprzestać wyłącznie na ustaleniu jednej z okoliczności wskazanych przez ustawodawcę w art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane. O tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny winien bowiem decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Warunkiem poprawnej oceny stanu faktycznego jest nie tylko odnotowanie, że do odstąpienia doszło, ale także ustalenie wielkości tego odstąpienia w stosunku do całego zamierzenia inwestycyjnego objętego zatwierdzonym projektem budowlanym. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie szczegółowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny. Cecha ta winna znajdować uzasadnienie w dodatkowych jeszcze okolicznościach, rzutujących na charakter stwierdzonej zmiany.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie wykazał jakimi motywami się kierował uznając, iż wykonanie innego układu schodów niż przewidywał w tym miejscu zatwierdzony projekt budowlany posiada walor istotnego odstąpienia, które uzasadniałoby wydanie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Z dostarczonego do akt sprawy projektu architektoniczno - budowlanego, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak[...], wydanego przez Prezydenta Miasta C., nie wynika, aby schody wejściowe do budynku przewidziano z biegami sześciostopniowymi z trzech stron spocznika. Rys. A-7 wskazuje, że pierwotnie w projekcie schody zaprojektowano dwustopniowe, które oznaczono jako 2x15x30, zaś po adaptacji projektu schody doprojektowano do sześciu stopni i oznaczono jako 6x15x30. Organ pierwszej instancji nie wykazał, na czym polegało istotne odstąpienie inwestora od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, a w szczególności od zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, na które to odstępstwo organ I instancji powołuje się w kwestionowanej decyzji.
Podsumowując Wojewódzki Inspektor N. B. w L. wskazał, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wskazując na powyższy zarzut pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że stan faktyczny sprawy jest ustalony i nie jest wymagane przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, a spór dotyczy interpretacji przepisów, a w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie kasacyjną. Powołując się na orzecznictwo sądowe pełnomocnik skarżącej wyraził pogląd, że art. 138 § 2 kpa nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie jego ocena.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej ppsa).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przekazując sprawę, organ ten winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja kasacyjna, a zatem nie decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę co do istoty, a jednie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd bada zatem czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Należy przy tym mieć na uwadze, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa jest dopuszczalna wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego - zasadą dwuinstancyjności - każda sprawa rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, na skutek złożonego odwołania, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego.
Z art. 138 § 2 kpa wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że stosownie do art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Z powyższych przepisów wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie cytowanego wyżej art. 136 kpa.
Brak należycie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego jest wadą postępowania, jednak należy zauważyć, że nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być podstawą stosowania art. 138 § 2 kpa. Przewidziana w omawianym przepisie możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Przepis art. 138 kpa, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ukształtował bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. w sprawie II OSK 1441/08 [...]). Pogląd ten jest nadal aktualny, mimo zmiany art. 138 § 2 kpa, obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. Nr 6 z 10 stycznia 2011 r., poz. 18). Przyjąć zatem należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w sprawie nie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 kpa, a organ odwoławczy z naruszeniem powyższego przepisu uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy to w jego kompetencji leży rozstrzygnięcie czy wykonanie przez inwestora schodów wejściowych do budynku jako jednobiegowych z ośmioma stopniami o wysokości 18,0 cm i szerokości biegu 1,08 m oraz wykonanie spocznika o wymiarach 1,34 x 1,41 m opartego na słupie stalowym należy uznać za "istotne" odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Ocena czy nastąpiło "istotne" odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w sytuacji dysponowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego projektem architektoniczno - budowlanym, będącym załącznikiem do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak[...], wydanego przez Prezydenta Miasta C. oraz szczegółowym opisem aktualnie wykonanych schodów wejściowych nie może być przyczyną do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz merytoryczny charakter postępowania przed organem drugiej instancji. Organ drugiej instancji przytoczył art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane który wskazuje, kiedy odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego uznać należy za istotne oraz przywołał orzecznictwo sądowe wskazujące na konieczność wnikliwego zbadania czy każde odstępstwo od musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" jednakże zabrakło jednoznacznego rozstrzygnięcia sprawy przez Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Ponownie rozpatrując wniesione odwołanie organ II instancji weźmie pod uwagę sformułowaną powyżej ocenę prawną, podejmie ewentualne niezbędne czynności i wyda stosowne, należycie umotywowane rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa w związku z art. 136 kpa.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania, jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010r.f sygn. akt I GSK 982/08 LEX nr 594803). Wskazując na powyższe oraz na treść art. 135 ppsa Sąd uchylił postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora N. B. Miasta C. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzającego projektu budowlanego w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy polegającej na budowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. Z. w C. do czasu rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta C. zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu administracyjnym prawidłowości wydanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie wystąpiło zagadnienie prawne, które obligowało organy nadzoru budowlanego do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Stosownie bowiem do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku, gdy organ administracji publicznej poweźmie wiadomość o zaistnieniu okoliczności mogących mieć znaczenie w sprawie jako zagadnienie wstępne, jest obowiązany do ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a tym zagadnieniem. W razie stwierdzenia, iż taki związek istnieje, organ postanawia o zawieszeniu postępowania. Jeśli natomiast związek ten nie występuje, zawieszenie postępowania nie jest dopuszczalne.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
W rozpatrywanej sprawie Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wobec braku zagadnienia wstępnego. [...] bowiem możliwość wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, niezależnie od tego na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Organ administracji publicznej oceniając wystąpienie przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania nie może kierować się przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej, a w obrocie pozostaje ostateczna decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 363/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2415/11).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę, nie było podstaw do zawieszenia postępowania zwykłego prowadzonego w sprawie istotnych odstępstw od udzielnego pozwolenia na budowę przez organy nadzoru budowlanego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 486/13) .
W ustalonym stanie faktycznym i prawnym niedopuszczalne było orzeczenie o zawieszeniu postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne, gdyż bezsprzecznie takie zagadnienia w niniejszej sprawie nie wystąpiło.
Wobec uchylenie przez Sąd postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora N. B. Miasta C. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] zawieszającego postępowanie administracyjne wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i sprowadzają się one do obowiązku dokonania Inspektor Nadzoru Budowlanego wnikliwej oceny okoliczności faktycznych i prawnych odzwierciedlonych w zgromadzonym materiale dowodowym i podjęcia czynności zmierzających do stosownego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie oceny czy nastąpiło "istotne" odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz wskazane powyżej postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa, rozstrzygniecie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło