II SA/Lu 122/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Witold Falczyński spr., Protokolant Ref.staż. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. ,A. P., J. P., M. W., N. D. i K. G. na uchwały Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...]w przedmiocie protestów i zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego oraz z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. p o s t a n a w i a odrzucić skargę Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Rada Gminy odrzuciła w całości protesty i zarzuty N.D., M.W., Z. i T. P., A. P., J.P. oraz K. i E. D. dotyczące przebiegu drogi powiatowej Nr 48123 oraz naruszenia własności w związku z ustaleniem rezerwy terenu pod realizację ciągu drogowego G.-O.-B . W uzasadnieniu Rada Gminy wskazała, iż trasa rezerwowana pod realizację ciągu drogowego jest zgodna z siecią dróg wojewódzkich byłego województwa z. (obecnie drogi powiatowe), których wykaz ogłoszono w Dz. U. z 1986 r. Nr 24, poz. 117. Nadto rezerwowana szerokość pasa drogowego w liniach rozgraniczających jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Rada Gminy odmówiła uwzględnienia wezwania mieszkańców Gminy, tj.: N.D., M.W. , T. P., A. P., J. P. oraz K. G. do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego, dokonanego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] października 2003 r.. Powyższe uchwały Rady Gminy zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N.D., M.W., T.P., A.P., J.P. oraz K.G., wnosząc o ich uchylenie. Skarżący uchwałom tym zarzucili naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: - art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), poprzez brak konkretnego wskazania lokalizacji, przebiegu i linii rozgraniczających drogi o nr 48123 w odniesieniu do poszczególnych działek (w tym działek skarżących), a ponadto powołanie się w uzasadnieniu uchwały Nr [...] (§ 2) na zgodność lokalizacji i przebiegu tej drogi z wykazem dróg byłego województwa [...]zawartym w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 117). Tymczasem w powoływanym rozporządzeniu (załącznik nr 12) przebieg drogi określony jest jako (G.) – granica województwa – O. – B. Tak określona trasa nie jest zgodna z przebiegiem określonym w rysunku projektu planu zagospodarowania. W planie droga nr 48123 biegnie nie w kierunku wsi G. lecz w kierunku wsi M.K. skarżący wskazują, iż załącznik nr 12 nie precyzuje lokalizacji przebiegu drogi oraz że powoływane rozporządzenie utraciło moc obowiązującą; - art. 1 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), poprzez ustalenie w projekcie zmian planu zagospodarowania przestrzennego kategorii drogi o nr 48123 jako drogi powiatowej i ustalenie jej przebiegu oraz ustanowienie rezerwy terenu pod tę drogę. Dokonując zmiany kategorii i przebiegu drogi nie wzięto pod uwagę i przez to rażąco naruszono wymagania ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi – zwłaszcza mieszkańców domów bezpośrednio sąsiadujących z tak zaplanowaną drogą. Skarżący wskazują, iż droga tej kategorii i w zaplanowanych liniach rozgraniczenia spowoduje: przekroczenie dopuszczalnych stężeń substancji zanieczyszczających powietrze w pasie obejmującym budynki mieszkalne skarżących, przekroczenie dopuszczalnego natężenia hałasu w środowisku w pasie o szerokości obejmującej zabudowania mieszkalne, które znajdują się w liniach rozgraniczających lub w bezpośrednim sąsiedztwie, powstanie wibracji o natężeniu zagrażającym zdrowiu i życiu mieszkańców przyległych domów, a także substancji budowlanej obiektów usytuowanych w strefie bezpośredniego oddziaływania oraz zaleganie silnie zanieczyszczonych mas powietrza w okolicach drogi. Istniejąca prognoza oddziaływania na środowisko jest niekompletna. Nie zajmuje się kwestią negatywnego oddziaływania we wskazanym wyżej zakresie. - całkowite pominięcie wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zawartych w dołączonej do planu prognozy oddziaływania na środowisko (art. 1 ust. 2 pkt 3 ZPU). Z rysunku planu wynika, że omawiana droga będzie przebiegała na odcinku dnem wąwozu o znaczących dla środowiska walorach, będącym okresowym korytem spływu wód opadowych z dużego terenu, którego ochrony wymagają tak przepisy ustawy jak i prognoza oddziaływania dołączona do planu; - art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. g ZPU, poprzez brak pisemnego uzgodnienia projektu planu z właściwym zarządem drogi, pomimo że aktualny sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego jak i gruntów przeznaczonych pod drogę ma bezpośredni wpływ na ruch drogowy lub samą drogę i jej przebieg; - art. 1 ust. 2 pkt 5 ZPU, poprzez nieuwzględnienie walorów ekonomicznych przestrzeni, przez którą ma być przeprowadzona droga. Nadto droga w zaplanowanym miejscu i zaplanowanej kategorii spowoduje konieczność dokonania wywłaszczenia szeregu gruntów zabudowanych domami mieszkalnymi, zaplanowania niezwykle kosztownych urządzeń ograniczających emisję hałasu i spalin, a przez to radykalnie zmniejszy się wartość nieruchomości. Tym samym dokonano rażącego naruszenia własności (art. 1 ust. 5 i art. 33 ZPU). - art. 40 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym przy opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego należy uwzględniać potrzeby ochrony środowiska poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W rozumieniu powyższej ustawy i przepisów wykonawczych drogi należą do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dla każdej inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska należy sporządzić raport oddziaływania na środowisko; - art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ZPU, poprzez nie zawiadomienie wszystkich właścicieli nieruchomości, których interes prawny może być naruszony zmienionymi ustaleniami planu a także nie powiadomienie tychże właścicieli o terminie sesji Rady, na której miał być rozpatrywany projekt planu. W ocenie skarżących obowiązkiem Rady było zawiadomienie wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiadujących z projektowaną trasą, a nie tylko tych, którzy wnieśli zarzuty. Brak takich powiadomień stanowi nie tylko naruszenie zasad określonych w art. 18 ZPU, ale także art. 10 k.p.a. gwarantujących udział w postępowaniu osobom posiadającym interes prawny. Zatem niezależnie od potraktowania wniesionego środka jako zarzutu czy protestu na Radzie Gminy spoczywał obowiązek indywidualnego powiadomienia właścicieli nieruchomości sąsiadujących z drogą. - art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 107 k.p.a. – brak uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwał, które odpowiadałoby wymogom, jakie powinno spełniać uzasadnienie rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), w szczególności brak odniesienia się do okoliczności podnoszonych w zarzutach; - art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U, z 2000 r., Nr 71, poz. 838), gdyż rezerwacja terenu pod przyszłą drogę nie tylko nie uwzględnia interesu użytkowników terenów sąsiednich, ale wręcz pomija ten interes. W uzasadnieniu skargi skarżący uzupełnili powyższe zarzuty o kwestie podstawy zaskarżania uchwały w odniesieniu do K.G. N.D. w ocenie Rada Gminy błędnie potraktowała wniesione przez nich zarzuty jako protest. Osoby te są bezpośrednimi sąsiadami projektowanej drogi. Zmiana kategorii drogi na główną stanowi ten rodzaj ustalenia planu zagospodarowania, który narusza interes prawny właścicieli bezpośrednio sąsiadujących. Narusza bowiem szereg norm z zakresu ochrony środowiska, a przede wszystkim ogranicza prawo własności (art. 140 KC). Nadto w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego obowiązkiem Rady Gminy rozpatrującej zarzuty do projektu planu jest nie tylko ocena zgodności projektu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale także ustalenie czy ewentualne naruszenie porządku prawnego nie stanowi zarazem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzuty. W odpowiedzi na skargę na uchwałę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Rada Gminy wskazała, iż trasa drogi powiatowej nr 48123 (obecnie 2119 L) relacji M. K-. B-O o projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy przejęta została zgodnie z mapą własności gruntów Starostwa Powiatowego i wnioskiem Zarządu Dróg Powiatowych. Trasa projektowanej drogi nie przebiega obok działki nr [..] K.G. wobec czego protest uznany został za bezprzedmiotowy w części dotyczącej usytuowania drogi. Ustosunkowanie się do zagrożeń powodowanych przebiegiem tej klasy drogi będzie możliwe po opracowaniu projektu budowlanego drogi i wymaganego prawem "raportu oddziaływania na środowisko". Zarząd Dróg Powiatowych uzgodnił projekt planu bez uwag w dniu 9 czerwca 2003 r.. Ze względu na fakt, że K.G. skarżył uchwałę Rady Gminy do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie Rada Gminy nie jest władna do ustalania sieci dróg powiatowych, postanowiono zatem w uchwale z dnia 30 grudnia 2003 r. wyłączyć niezrealizowany odcinek drogi (kwestionowany przez skarżących) do odrębnego rozpatrzenia po rozstrzygnięciach sądu administracyjnego i zarządcy drogi. Protesty pozostałych skarżących dotyczące lokalizacji drogi powiatowej nr 2119 L uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. postanowiono z przyczyn wyżej wskazanych odrzucić w całości, o czym zainteresowani zostali powiadomieni. Zarzuty dotyczące naruszenia własności z powodu rezerwacji terenu pod budowę drogi będą możliwe do rozpatrzenia po opracowaniu projektu budowlanego drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Skarga, która jest przedmiotem niniejszej sprawy została złożona 17 lutego 2004r. Taka sama skarga, przez te same osoby, z wyjątkiem K.G. została złożona do Sądu w dniu 11 grudnia 2003r. i została zarejestrowana pod nr sygn. akt II SA/Lu 1546/03. K.G. odrębną skargę złożył również 11 grudnia 2003r. (sygn. akt II SA/Lu 1547/03). Mamy zatem do czynienia z zawisłością sporu. Wobec późniejszego złożenia takiej samej skargi, nadto uznając tożsamość stron w powyższych skargach, zachodzi przesłanka odrzucenia skargi późniejszej w oparciu o wskazany wyżej przepis. Wskazać również należy, iż skarżący wywodzą swoje prawo do złożenia skargi z przepisu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Jednakże norma ta nie może stanowić podstawy złożenia skargi w niniejszej sprawie, albowiem kwestie poruszana przez skarżących mają swoje szczególne uregulowanie w wówczas obowiązującej ustawie z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Z przepisów zatem tam zawartych należy wywodzić swoje prawo do złożenia skargi na uchwały organów samorządu terytorialnego dotyczące kwestii planowania i zagospodarowania przestrzennego, co zresztą – jak wyżej wskazano – skarżący uczynili we wcześniej wniesionych skargach. Zaznaczyć trzeba, iż przedmiotem złożonej skargi jest m.in. uchwała Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] odmawiająca uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Skarga do Sądu na taką uchwałę jest niedopuszczalna. Tryb określony w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi jedynie swoisty instrument prawny kontroli działalności administracji samorządowej. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa danego organu jest konieczną przesłankę możliwości dalszego dochodzenia swoich praw przed sądem administracyjnym bez względu na okoliczność, że organ odmówi usunięcia danego naruszenia prawa. Z tych też względów rozpoznawana skarga podlega odrzuceniu na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając powyższe na względzie , orzeczono jak w sentencji.