II SA/Lu 1245/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-13
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Marta Laskowska-Pietrzak, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzutach wadliwego doręczenia pisma procesowego oraz ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, może zostać uwzględniony, jeśli organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniach zastępczych, a podnoszone nowe okoliczności nie spełniają wymogów określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniach zastępczych (art. 43 kpa), co skutkuje domniemaniem skuteczności doręczenia. Ponadto, sąd stwierdził, że podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, takie jak brak świadomości co do zbiegu świadczeń czy lakoniczność pouczenia, nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. W konsekwencji, organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa.Stan faktyczny
Skarżący T. W. domagał się uchylenia decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2017 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję przyznającą mu zasiłek pielęgnacyjny. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania były zarzuty wadliwego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji kończącej postępowanie, a także brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i błędne pouczenie o sposobie wniesienia odwołania. Skarżący podniósł również, że w sprawie zaszły nowe okoliczności dotyczące braku należytego pouczenia o skutkach zbiegu świadczeń. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając doręczenia za skuteczne i brak nowych okoliczności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa i wewnętrzną sprzeczność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Wójt Gminy M. przyznał T. W. od [...] września 2005 r. bezterminowo zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie [...]zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. podwyższono wysokość przyznanego zasiłku do kwoty [...]zł. Następnie kolejną decyzją z dnia [...] marca 2017r. Wójt uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2005r., podając jako powód nabycie z dniem [...] września 2007r. uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego.
W dniu [...] czerwca 2017r. T. W. powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2017r. W uzasadnieniu wskazał, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzja kończąca postępowanie nie zostały mu doręczone, o czym świadczy fakt, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie ma wzmianki o zobowiązaniu odbierającego przesyłkę do jej przekazania adresatowi. Ponadto organ nie dokonał zawiadomienia o możliwości zapoznania się przez stronę ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i zgłoszeniem ewentualnych wniosków dowodowych oraz błędnie pouczył o możliwości złożenia odwołania wskazując, że odwołanie należy wnieść za pośrednictwem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w M. podczas, gdy organem wydającym decyzję jest Wójt Gminy M. i to za jego pośrednictwem wnosi się odwołanie. Odnośnie drugiej z podstaw wznowienia postępowania wnioskodawca podał, że w sprawie istnieje szereg nowych okoliczności, istniejących w dacie wydania decyzji, a pominiętych przez organ, z uwagi na brak wiedzy organu o tych okolicznościach. Okoliczności te odnoszą się do braku należytego pouczenia strony o skutkach zbiegu świadczeń, a w konsekwencji możliwości uznania pobranego zasiłku pielęgnacyjnego jako świadczenia nienależnie pobranego. Wnioskodawca stwierdził, ze organ może w każdym czasie uchylić lub zmienić decyzję, jeśli przemawia za tym słuszny interes strony. W tej sprawie został pozbawiony udziału w postępowaniu a w konsekwencji wydania wspomnianej decyzji środków do życia. Uzasadniając zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie wskazał, że wobec braku prawidłowego doręczenia decyzji, o postępowaniu dowiedział się dopiero jego pełnomocnik po zapoznaniu się w dniu [...] czerwca 2017r. z aktami sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. Wójt Gminy M. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2017r. .W jego ocenie wszelkie doręczenia dokonane zostały skutecznie, zgodnie z art. 43 kpa, co wyklucza stwierdzenie o pozbawieniu strony udziału w postępowaniu bez jej winy. Samo powoływanie się na brak wzmianki na potwierdzeniu odbioru pisma o zobowiązaniu pobierającego przesyłkę do jej przekazania adresatowi nie stanowi wystarczającego argumentu. Organ zaznaczył, że nie kwestionowano faktu doręczenia przesyłki do rąk osoby nieuprawnionej, która nie jest domownikiem, ponieważ osobą, która odebrała przesyłkę była matka strony. Odniósł się także do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiących, iż zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, w oparciu o które wydana została decyzja z [...] marca 2017 r. W ocenie organu nie zostały wykazane również przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, dotyczące istnienia nowych okoliczności w dacie wydania decyzji, a pominiętych przez organ w sprawie. Za takie nie można uznać braku należytego pouczenia o skutkach zbiegu świadczeń - zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego.. Niezależnie od tego organ zauważył, że strona została prawidłowo pouczona zarówno w decyzji przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego jak i we wniosku o ustalenie prawa do tego zasiłku, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona do świadczeń zobowiązana jest do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie. Strona została także pouczona o tym, że nienależnie pobrane świadczenia podlegają zwrotowi.
Po rozpoznaniu odwołania T. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Również zdaniem organu odwoławczego decyzja z dnia [...] marca 2017 r. doręczona została zgodnie z art. 43 kpa. do rąk Z. W., matki odwołującego, która stosownie do art. 46 § 1 kpa. potwierdziła doręczenie stronie pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 42 i 43 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Stosownie do art. 43 kpa zastępczy tryb doręczenia traktowany jest równorzędnie z doręczeniem do rąk adresata. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać, że skoro dorosły domownik nie odmówił przyjęcia przesyłki, to oznacza że podjął się jej doręczenia adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 01 lutego 2011r. II OSK 1098/10 Lex nr 786594). W związku z tym strona miała wiedzę o toczącym się postępowaniu w przedmiotowej sprawie, jak również miała możliwość czynnego udziału na każdym jego etapie. Z tego też powodu nie można przyjąć o ziszczeniu się w niniejszej sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Odnosząc się natomiast do przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 5 kpa Kolegium zaznaczyło, że uchylenie decyzji ostatecznej ze względu na ich wystąpienie uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech warunków: 1) ujawnienia okoliczności lub dowodów istotnych dla sprawy, 2) stwierdzenia, iż okoliczności lub dowody są nowe, 3) stwierdzenia, iż okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, 4) stwierdzenia, iż okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Z powołanego przepisu wynika, że samoistną podstawą wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, a zatem nie może dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzone z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 1999 r. I SA/Łd 1331/07, ONSA 2000, Nr 2, poz. 145). Nie może być również uznany za nową okoliczność lub nowy dowód w rozumieniu powołanego przepisu, brak określonych dowodów w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2008 r. I OSK 64/07). Strona nie wykazała okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniających wznowienie postępowania, gdyż za taką okoliczność nie można uznać zarówno braku świadomości co do treści obowiązujących przepisów w zakresie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w zbiegu z dodatkiem pielęgnacyjnym, czy też przekonania, iż pouczenie o obowiązujących przepisach zawarte w decyzji ustalającej prawo do świadczenia było zbyt lakoniczne. Kolegium zauważyło jednak, że wbrew tym twierdzeniom, pouczenie o treści obowiązujących w tym zakresie unormowań, przedstawione było we wniosku o ustalenie zasiłku pielęgnacyjnego, a fakt zapoznanie się z ich treścią strona poświadczyła własnoręcznym podpisem. Niezależnie od tego, to wymaga podkreślenia, iż w świetle przytoczonych unormowań nie można uznać, iż nieznajomość przepisów prawa stanowi nową okoliczność, mogącą skutkować uchyleniem decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia, iż organ nie zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego, co uniemożliwiło składanie ewentualnych wniosków dowodowych, Kolegium zauważyło, że wnioskodawca nie wykazał, aby między brakiem zawiadomienia go przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Natomiast zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157; OSP 2007, nr 3, poz. 2).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. W. zarzucił Kolegium, że nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa polegającego na odmowie uchylenia decyzji, która uchyliła w całości prawo skarżącego do zasiłku pielęgnacyjnego, również za okres, w którym brak zbiegu ze świadczeniem w postaci dodatku pielęgnacyjnego. Tymczasem o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Zdaniem skarżącego nie odniesiono się również do wewnętrznej sprzeczności zaskarżonej decyzji, polegającej na tym, że organ I instancji odmawia chylenie decyzji i jednocześnie odnosi się do merytorycznego rozpoznania całości sprawy. na co jednoznacznie wskazuje uzasadnienie decyzji. Według skarżącego w przypadku stwierdzenia, że podana przez stronę we wniosku przyczyna wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła, organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, a zatem w podstawie prawnej decyzji nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej. W opinii skarżącego przy ocenie braku udziału strony w postępowaniu, organ pominął okoliczność stanu jego zdrowia strony oraz istotę doręczenia, którą jest umożliwienie adresatowi zapoznania się z treścią pisma. Tymczasem jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności występującej od urodzenia, który może wykluczać możliwość świadomego zapoznania się z pismem organu. Skarżący nie zgodził się także z poglądem, jakoby brak świadomości skarżącego co do zbiegu świadczeń, z uwagi na stan zdrowia, oraz lakoniczne pouczenie na decyzji organu, oraz decyzji ZUS (która nie jest organowi znana i nie była znana przy wydaniu decyzji a zatem jest nową okolicznością jak również nowym istotnym dowodem) są podstawą wznowienia postępowania. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2017 r. ( II SA/Lu 79/17 ) skarżący wskazywał na znaczenie jakie dla świadczeniobiorców ma pouczenie o tym, kiedy i jakie okoliczności osoba taka winna wziąć pod uwagę w toku pobierania świadczenia. Brak prawidłowego pouczenia powoduje, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach. Skarżący zaznaczył, że Wójt Gminy M. dokonuje prób wyegzekwowania świadczenia bez uprzedniego dokonania jakichkolwiek ustaleń czy dane świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z dnia [...] marca 2017r. z rażącym naruszeniem prawa zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności, jak zdaje się rozumieć skarżący. Zarzut ten jest niezrozumiały tym bardziej, że przecież we wniosku o wznowienie postepowania skarżący jasno wskazał na przesłanki wynikające z art. 145 §1 pkt.4 i 5 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych od dawna uważa się natomiast, że enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1 kpa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji kończącej postępowanie. Wynika to z faktu, że również okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji zostały ujęte w katalogu zamkniętym wskazanym w art. 156 kpa. Ponadto oba te postępowania nadzwyczajne nie są konkurencyjne, co oznacza, że mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju nieprawidłowości i nie mogą być stosowane zamiennie. Tym samym niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 316/05; z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1146/08 oraz z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10). Ponadto, niekonkurencyjność tych dwóch trybów weryfikacji decyzji oznacza, że każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. W przypadkach uzasadniających wznowienie postępowania wadą dotknięte jest postępowanie, a więc warunki powstania decyzji i wadliwość decyzji jest konsekwencją naruszenia norm proceduralnych. Natomiast w przypadkach uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji wada tkwi w samej decyzji, ma charakter materialnoprawny, podważając merytoryczną zasadność i zgodność z prawem decyzji ostatecznej. W sprawie niniejszej, niezależnie od tego, w jaki sposób określa skarżący wady kwestionowanej decyzji, czy jako pozbawienie strony możliwości brania udziału w postępowaniu czy jako ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, jest to wadliwość procesowa, wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt.5, a nie wada materialnoprawna decyzji wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Niedopuszczalność decyzji którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania wynika m.in. nie tylko z zasadniczych różnic co do istoty tych postępowań, ale także z różnic co do właściwości organów, skutków prawnych orzeczeń wydanych w tych postępowaniach, terminów zgłaszania żądań o usunięcie postępowania w każdym z tych trybów. Jak się uważa, postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, służącym wyeliminowaniu ostatecznych decyzji z uwagi na istnienie kwalifikowanych wad postępowania. Wbrew przekonaniu skarżącego żadna z powołanych w skardze przesłanek wznowienia nie ma w sprawie miejsca. Ponieważ skarżący utożsamia wadę decyzji polegająca na nie braniu udziału w postepowaniu z nieskutecznym doręczeniem zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedstawianiem dowodów oraz decyzji z [...] marca 2017r. zauważyć należy, że przesłankami doręczenia zastępczego w trybie art. 43 kpa są: nieobecność adresata; doręczenie przesyłki sąsiadowi, dorosłemu domownikowi lub dozorcy domu; pokwitowanie i podjęcie się oddania przesyłki adresatowi. Nie ulega wątpliwości, że doręczenie w powyższym trybie stwarza domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Na zwrotnych poświadczeniach odbioru przesyłek zawierających zawiadomienie o wszczęciu postepowania oraz decyzję z dnia [...] marca 2017r . widnieje adnotacja, że przesyłki odebrała matka skarżącego. Jest to wystarczające dla uznania skuteczności ich doręczenia. Odmiennej oceny nie sposób opierać, jak uważa skarżący, nawiązując do odwołania, na braku umieszczenia na potwierdzeniach odbioru przesyłek wzmianki o zobowiązaniu odbierającego przesyłki do ich przekazania adresatowi. W wyroku z dnia 20 września 2017r. ( I OSK 3093/15, także wyrok z dnia 7 września 2017r. II OSK 2208/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że art. 43 kpa określa przesłanki skutecznego doręczenia pisma, a nie wymagania, które powinien spełniać pisemny dowód doręczenia pisma. O ile podjęcie się oddania pisma adresatowi jest warunkiem koniecznym skutecznego doręczenia pisma w sposób określony w tym trybie, o tyle adnotacja o tym na pokwitowaniu jest jedynie dowodem na okoliczność, iż osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Brak takiej adnotacji nie może sam przez się przesądzać, że określona osoba, której doręczono pismo nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W takiej sytuacji okoliczność, czy osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi może być wykazywana w inny sposób, przy pomocy innych środków dowodowych. To, że stosowane w toku doręczenia pism formularze (potwierdzenia odbioru, pokwitowania) zwierają określone adnotacje nie wyklucza dowodzenia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki skutecznego doręczenia, w szczególności, gdy na pokwitowaniu doręczenia pisma nie ma adnotacji, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Tym samym domniemanie doręczenia w trybie art. 43 kpa. może być wzruszone przez adresata pisma, ale nie jest wystarczające tylko to, że na pokwitowaniu doręczenia nie ma adnotacji, że osoba, której pismo doręczono zobowiązała się oddać pismo adresatowi. Zdaje się rozumieć to także skarżący, który w skardze jedynie marginalnie nawiązuje do formułowanego we wniosku o wznowienie postępowania, a następnie odwołaniu od decyzji Wójta, zarzutu nieskuteczności decyzji, eksponuje natomiast swój stan niepełnosprawności. Trzeba jednak podkreślić, że zarzut ten nie jest stawiany jako uzasadnienie dla wzruszenia domniemania doręczenia decyzji, ale możliwości zrozumienia jej treści. Skarżący nie wskazywał natomiast, że w rzeczywistości przesyłki nie zostały mu doręczone. Co więcej, także tak sformułowane zastrzeżenie nie może zostać uznane za usprawiedliwione, jeśli zważyć, że według akt sprawy skarżący samodzielnie składał pisma, w tym wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, nie nastręczało mu także trudności zrozumienie treści składanych oświadczeń i pouczeń, które kwitował własnoręcznym podpisem bez jakichkolwiek zastrzeżeń. W konsekwencji uznać trzeba, że skarżącemu skutecznie doręczono zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i przedmiotową decyzję, co wyklucza istnienie przesłanki pozbawienia udziału w postępowaniu bez własnej winy. Trzeba także podkreślić, że dla zaistnienia wspomnianej przesłanki nie jest wystarczające wykazanie pozbawienia udziału w części postępowania lub w określonej czynności procesowej. Pomijając zatem trafne spostrzeżenia Kolegium co do warunków skuteczności zarzutu sformułowanego na podstawie art. 10 kpa, nawet, gdyby doszło do jego naruszenia, w okolicznościach sprawy nie byłoby podstaw do potraktowania takiego uchybienia jako usprawiedliwiającego wznowienie postępowania.
Nie ma też podstaw, aby podzielić zapatrywanie skarżącego o wystąpieniu przesłanki opisanej w art. 145 §1 pkt.5 jako ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Trafnie stwierdziło Kolegium, że dla uchylenia decyzji ostatecznej ze względu na wystąpienie powyższej przesłanki niezbędne jest wykazanie czterech warunków: 1) ujawnienia okoliczności lub dowodów istotnych dla sprawy, 2) stwierdzenia, iż okoliczności lub dowody są nowe, 3) stwierdzenia, iż okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji, 4) stwierdzenia, iż okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. W żadnym z tych warunków nie mieści się wskazana we wniosku okoliczność braku świadomości skarżącego co do zbiegu świadczeń oraz lakoniczność pouczenia w decyzji, tym bardziej, że nawet nie wskazano o jakie pouczenie chodzi. Przypomnieć trzeba, że postępowanie wznowieniowe nie zastępuje postępowania odwoławczego. Skupia się na zbadaniu, czy zachodzi jedna z przesłanek wznowienia, a w razie jej stwierdzenia- umożliwia organowi uchylenie decyzji wydanej w wyniku błędów w postępowaniu i ponowne orzeczenie co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzona wada miała wpływ na treść decyzji (wydać należało decyzję innej treści). Wznowienie postępowania nie jest zatem środkiem tożsamym z odwołaniem i nie daje podstaw do ponownego, pełnego kontrolowania poprawności decyzji ostatecznej. Wskazując zatem na nowy dowód lub okoliczność, nieznaną organom i mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia nie można wywodzić, że dowód ten lub okoliczność ma istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na przyjęcie odmiennej (od przyjętej w decyzji ostatecznej) wykładni przepisów prawa, których treść miała znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym. Jest oczywiste, że kwestia świadomości skarżącego co do konsekwencji zbiegu świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego pozostawała bez znaczenia dla uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wobec jednoznacznej treści art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r, o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U Nr 228, poz. 2255 ze zmianami ). Powołana okoliczność z pewnością nabiera natomiast znaczenia dla ustalenia czy pobrane świadczenia są nienależnie pobrane i przy ich ewentualnym zwrocie, co przecież nie było przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu. Nie wiadomo natomiast, jaką decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżący uważa za nowy dowód i jednocześnie nową okoliczność w sprawie. Także bowiem w tym przypadku brak jest precyzji w sformułowaniu wniosku. Trzeba natomiast zaznaczyć, że właśnie informacja Z ZUS o przyznaniu skarżącemu dodatku pielęgnacyjnego stała się przyczyną uchylenia decyzji z [...] września 2005r. jeśli chodzi natomiast o pouczenie zawarte w decyzjach nie może być w ogóle traktowane jako nowy dowód lub okoliczność, nie znaną organowi, wydającemu decyzję
Z tych powodów trafnie wydano w sprawie decyzję opartą na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych jest bowiem wyłączenie dopuszczalności rozstrzygania o istocie sprawy. Nie jest w tym kontekście jasny zarzut skargi, koncentrujący się na wykazaniu merytorycznego badania sprawy. Powstanie podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa wywołuje zakończenie postępowania wznowieniowego. Dlatego zbędne i niedopuszczalne byłoby jego kontynuowanie w celu zbadania, czy zachodzą przesłanki stosowania art. 151 § 2 kpa, a następnie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, czego oczywiście organy nie zrobiły. Fakt, ze w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. Wójt zamieścił wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego dla powyższej oceny pozostaje bez znaczenia..
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło