II SA/Lu 184/25

WyrokWSA w Lublinie2025-06-12

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, musi wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, zanim wyda decyzję odmowną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który zakwalifikował wniosek o udostępnienie informacji publicznej jako dotyczący informacji przetworzonej, ma obowiązek poinformować wnioskodawcę o tej kwalifikacji i wyznaczyć mu termin do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Dopiero brak wykazania tej przesłanki przez wnioskodawcę, pomimo wezwania, uzasadnia wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Zaskarżona decyzja, wydana bez takiego wezwania, jest wadliwa.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) o udostępnienie informacji publicznej, w tym o kary dyscyplinarne nałożone na adwokata oraz o pełnione przez niego funkcje w samorządzie adwokackim w długim okresie czasowym. ORA odmówiła udzielenia tych informacji, uznając je za przetworzone i twierdząc, że skarżący nie wykazał szczególnego interesu publicznego. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając brak wezwania do wykazania interesu publicznego i błędną kwalifikację informacji jako przetworzonych. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie z dnia 13 stycznia 2025 r. i zasądził od ORA na rzecz J. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie z dnia 13 stycznia 2025 r. nr 1/2024 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie na rzecz J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 9 października 2024 r. J. W. (dalej także jako "skarżący" lub "wnioskodawca") wystąpił do Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej (dalej także jako "organ" lub "ORA") o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na 15 pytań dotyczących adwokata A. H., w tym pytania zawartego w punkcie 8 wniosku o treści: "Czy wobec Adwokata począwszy od 01.08.1997 r. do 09.10.2024 r. orzeczono kary dyscyplinarne?" oraz pytania zawartego w punkcie 14 wniosku o treści: "Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 01.08.1997 r. do 09.10.2024 r. w samorządzie tutejszej Rady?". ORA decyzją nr [...] z dnia 13 stycznia 2025 r., znak: [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1, art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a."), odmówiła udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie pkt 8 i pkt 14 ww. wniosku z dnia 9 października 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ na wstępie zaznaczył, że w wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte w punktach: 1, 2, 4, 5, 12 i 13, natomiast w zakresie pytań zawartych w punktach: 3, 6, 7, 9, 10, 11 i 15 uznał, że nie dotyczą one informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Odnośnie zaś do objętych decyzją punktów 8 i 14 wniosku organ stwierdził, że dotyczą one informacji przetworzonych, zaś wnioskodawca nie wykazał, by uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wniosek w tym zakresie nie mógł zatem zostać uwzględniony. Organ wskazał, że odmowa udzielenia informacji wskazanych w punktach 8 i 14 wniosku znajduje oparcie w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na poparcie słuszności przyjętej kwalifikacji informacji objętych punktami 8 i 14 wniosku, organ podniósł, że zebranie przedmiotowych danych wymaga znacznego nakładu pracy oraz nadprogramowych czynności organizacyjnych członków Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej i pracowników biura Rady, polegających na zgromadzeniu i odpowiednim ujęciu danych, a także na ewentualnym zanonimizowaniu informacji, które nie mogą ulec ujawnieniu. W zakresie informacji objętej pkt 8 wniosku ORA zobowiązana byłaby nie tylko wytworzyć nową informację, ale także dokonać analizy w oparciu o wymogi ustawowe, czy żądane informacje mieszczą się w ramach czasowych uwzględniających terminy przedawnień czy zatarć ewentualnych wzmianek o ukaraniu, które uprawnią organ do udostępnienia informacji. Wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji za okres 27 lat, a zatem gdyby organ ustalił w ramach wytwarzania informacji, że orzeczona kara dyscyplinarna nie podlega ujawnieniu ze względu na okres zatarcia bądź obejmuje czyny dyscyplinarne, wobec których nastąpiłoby przedawnienie, wówczas informacje takie w ogóle nie mogłyby zostać uznane za publiczne w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Co do udzielenia informacji w zakresie pkt 14, organ podniósł, że z uwagi na bardzo długi okres, co do którego wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, a także brak uszczegółowienia, jakie konkretnie funkcje w ramach działalności samorządu adwokackiego są przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy, należało przyjąć, że wnioskodawca domaga się udzielenia informacji dotyczącej wszystkich możliwych funkcji, jakie adwokat A. H. mogłaby pełnić w ramach każdego organu izbowego i poza działalnością organów, ale w ramach innych funkcji samorządowych, jak np. wykładowcy lub szkoleniowca, wizytatora, członka komisji Rady bądź zespołów powoływanych do konkretnego zadania (wnioskodawca sformułował żądanie w ogólny sposób: "w samorządzie tutejszej Rady"). Brak zawężenia żądania powoduje, że wytworzenie tego rodzaju informacji jest skrajnie trudne i wiąże się nie tylko z zestawieniem informacji wynikających z rejestru uchwał czy akt osobowych adwokata, ale też z koniecznością poszukiwania informacji w obszernej dokumentacji archiwalnej. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 21 stycznia 2025 r. (potwierdzenie odbioru w aktach adm.) Wnioskodawca nie skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ORA. W dniu 10 lutego 2025 r. (data nadania) skierował natomiast do organu wniosek o uzupełnienie ww. decyzji o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 5 marca 2025 r., znak: [...] ORA odmówiła uzupełnienia decyzji. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 13 marca 2025 r. (potwierdzenie odbioru w aktach adm.). W dniu 19 marca 2025 r. (data nadania – k. 3 akt sądowych) J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję ORA z dnia 13 stycznia 2025 r., zaskarżając ją w całości. W skardze zarzucił, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie został wezwany do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji. Jednocześnie zakwestionował zasadność przyjęcia, że wnioskowane informacje mają charakter przetworzony. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że formułując swój wniosek nie zakładał z góry, iż żądana informacja ma charakter przetworzony. To organ tak zakwalifikował tę informację. Rzeczą organu było więc wezwanie skarżącego do wykazania szczególnego interesu prawnego w uzyskaniu informacji publicznej (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 4057/21). W tej sprawie nic takiego nie miało miejsca. Tym samym zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Bez poznania argumentacji skarżącego nie sposób bowiem z góry uznać, iż nie posiada on szczególnego interesu w uzyskaniu żądanej informacji. Niezależnie od powyższego skarżący zakwestionował zasadność uznania, że dane ujęte w punktach 8 i 14 wniosku mają charakter przetworzony z tego względu, że obejmują okres 27 lat. Skarżący zwrócił uwagę, że ORA powinna prowadzić akta osobowe danego adwokata i trudno jest założyć, że jest inaczej. Sięgnięcia do tych akt i wyszukania dwóch informacji nie sposób uznać za przetworzenie informacji. W odpowiedzi na skargę ORA wniosła o odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), jako wniesionej po terminie, ewentualnie o oddalenie skargi w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Organ nie oponował natomiast przeciwko zawartemu w skardze wnioskowi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie - odnosząc się do wniosku o odrzucenie skargi - podniósł, że zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 29 stycznia 2025 r., natomiast wniosek skarżącego o uzupełnienie decyzji poprzez rozstrzygnięcie o kosztach postępowania - zdaniem organu - nie wstrzymał biegu terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, orzeczenie o kosztach postępowania nie jest integralną częścią decyzji. Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. organ wydaje postanowienie w przedmiocie kosztów w drodze postanowienia, a zatem odrębnym od decyzji aktem. Wobec powyższego nie ma zastosowania w tej sytuacji art. 111 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi, biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Przepis art. 111 § 1 k.p.a. wymienia bowiem, w jakich przypadkach można żądać uzupełnienia decyzji, zaś rozstrzygnięcie o kosztach nie stanowi takiego przypadku, a tym samym nie może być elementem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji, w związku z czym nie uprawnia skarżącego do wnioskowania o uzupełnienie decyzji, a tym samym nie wpływa na przedłużenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Samo złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji w takiej sytuacji jest nieskuteczne, a postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji z powodu nieskuteczności wniosku nie daje skarżącemu podstawy do wydłużenia terminu do wniesienia skargi z art. 111 § 2 k.p.a. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem skarżącemu w dniu 28 lutego 2025 r. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi organ podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślił, że objęte decyzją punkty wniosku dotyczą informacji z okresu 27 lat. Czynności niezbędne dla przygotowania żądanych informacji wiążą się ze znacznym utrudnieniem organizacyjnym. Z tych względów ORA zakwalifikowała żądane informacje jako przetworzono. Skoro zaś skarżący nie wykazał, dlaczego uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego, zdaniem organu uzasadniało to odmowę udostępnienia danych we wskazanym zakresie. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2025 r. skarżący w całości poparł skargę, nie zgadzając się przy tym z twierdzeniem organu, iż skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako wniesionej z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu ORA, termin do wniesienia skargi został przez skarżącego zachowany. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 111 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (§ 1). Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (§ 1a). Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (§ 1b). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (§ 2). Z powyższego wynika, że zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a, terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na dzień doręczenia stronie odpowiedzi na to żądanie w formie określonej w art. 111 § 1b k.p.a., tj. w formie postanowienia o uzupełnieniu lub o odmowie uzupełnienia decyzji. Skutek taki wywołuje każdy wniosek o uzupełnienie decyzji, o ile został złożony w 14-dniowym terminie, wynikającym z art. 111 § 1 k.p.a. Jedynie wniosek o uzupełnienie decyzji złożony po upływie wskazanego terminu, jako złożony nieskutecznie, pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi liczonego od daty doręczenia decyzji stronie. Odmienne założenie stanowiłoby bowiem prostą drogę do obchodzenia wymogów związanych z terminami zaskarżenia decyzji, umożliwiając stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia skargi, złożenie w dowolnym czasie wniosku o uzupełnienie decyzji, którego rozpatrzenie otwierałoby na nowo termin do wniesienia skargi na decyzję. Jeżeli jednak wniosek o uzupełnienie decyzji został złożony w terminie określonym w art. 111 § 1 k.p.a., wywołuje on przewidziany w § 2 tego artykułu skutek przesunięcia terminu do złożenia skargi niezależnie od wyniku merytorycznej oceny tego wniosku, a więc niezależnie od tego, czy po jego rozpatrzeniu doszło do wydania postanowienia o uzupełnieniu decyzji, czy też postanowienia o odmowie uzupełniania. Wszakże w art. 111 § 2 k.p.a. mowa jest o "wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 1b", a więc zarówno postanowienia uwzględniającego wniosek o uzupełnienie decyzji, jak i postanowienia odmownego. W niniejszej sprawie, jak już wskazano w początkowej części uzasadnienia, zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 29 stycznia 2025 r. Wniosek o uzupełnienie tej decyzji skarżący złożył natomiast w dniu 10 lutego 2025 r. (data nadania na kopercie, w której przesłano wniosek). Przedmiotowy wniosek został zatem złożony z zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 111 § 1 k.p.a. Oznacza to, że wniosek ten – niezależnie od tego, że nie został przez organ uwzględniony – wywołał skutek przesunięcia terminu do wniesienia skargi, zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. Termin ten rozpoczął bieg na nowo od daty doręczenia skarżącemu postanowienia organu z dnia 5 marca 2025 r. o odmowie uzupełnienia decyzji. Skoro doręczenie skarżącemu tego postanowienia nastąpiło w dniu 13 marca 2025 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na ww. decyzję kończył swój bieg z dniem 12 kwietnia 2025 r., a jako że dzień ten przypadał na sobotę, termin do wniesienia skargi upływał skarżącemu w następny dzień po dniach wolnych od pracy, tj. w poniedziałek 14 kwietnia 2025 r. (art. 83 § 2 p.p.s.a.). Wnosząc skargę w dniu 19 marca 2025 r. skarżący zachował zatem termin do dokonania tej czynności. W sprawie nie wystąpiły także inne wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. przesłanki odrzucenia skargi, wobec czego zasadne było jej merytoryczne rozpoznanie. Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Akt ten reguluje zasady i tryb udostępniania informacji publicznych, określając przy tym również ograniczenia w dostępie do tego rodzaju informacji. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że dostęp do informacji publicznej jest z reguły bezwarunkowy. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego, ani nawet faktycznego. Powyższa zasada doznaje jednak ograniczenia m.in. w sytuacji, gdy udostępnienie określonej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia przez adresata wniosku. Jakkolwiek bowiem prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej, to jednak wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej jest zatem uzależnione od spełnienia tej przesłanki, zaś brak jej wykazania stanowi podstawę do odmowy udostepnienia informacji, na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W tym zakresie stanowisko organu jest co do zasady słuszne. Odnosząc się do oceny organu, wedle której informacje objęte punktami 8 i 14 wniosku skarżącego z dnia 9 października 2024 r., mają charakter informacji publicznej przetworzonej, wyjaśnić trzeba, iż pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych daje jednak podstawę do odkodowania swego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia, stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. I tak, w świetle poglądów judykatury, informacja publiczna przetworzona to przede wszystkim taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14). Informacja publiczna przetworzona jest zatem jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2658/14; z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 33/15). Pojęcie to nie ogranicza się jednak wyłącznie do informacji wytworzonych specjalnie na potrzeby wniosku. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że obejmuje ono również dane publiczne, które wprawdzie pozostają w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, lecz wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Przetworzenie może zatem polegać również na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym suma informacji prostych - w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów – także może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11). Czynnikiem determinującym uznanie informacji za przetworzoną jest więc m.in. szeroki zakres przedmiotowy, podmiotowy, czasowy wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia znacznej ilości dokumentów. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt l OSK 1477/12; z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 140/14). Informacja publiczna przetworzona to także taka informacja, której przygotowanie na potrzeby wniosku jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków, a więc informacja będąca wynikiem czynności wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu (tak: wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14). Ograniczenie wprowadzone normą art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma bowiem zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt: I OSK 953/13, I OSK 866/13 i I OSK 865/13). Uwzględniając powyższe rozważania w okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu, iż udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w punktach 8 i 14 wniosku skarżącego, wymaga uprzedniego przetworzenia posiadanych przez organ informacji publicznych. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że pytania te dotyczyły odpowiednio informacji o orzeczonych wobec wskazanego adwokata kar dyscyplinarnych oraz informacji o wszelkich pełnionych przez tego adwokata funkcjach "w samorządzie tutejszej Rady", przy czym pytaniami tymi objęto dane z okresu od 1 sierpnia 1997 r. do 9 października 2024 r. Sąd podziela stanowisko organu, iż aspektem determinującym kwalifikację tak sformułowanego żądania, jako żądanie udostępnienia informacji przetworzonej, jest przede wszystkim szeroki zakres czasowy wniosku, którym w ramach obu kategorii wnioskowanych informacji objęto dane z 27 lat praktyki zawodowej adwokata. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ORA nie dysponuje gotowym zestawieniem żądanych informacji z zakreślonego we wniosku okresu, lecz dane te musiałyby opracować na podstawie posiadanej dokumentacji. Nawet gdyby wystarczającym źródłem tych informacji mogły być akta osobowe adwokata A. H., nie budzi wątpliwości, że dla opracowania takiego zestawienia organ zmuszony byłby dokonać obszernej analizy tych akt według kryteriów narzuconych przez wnioskodawcę, czyli odszukać w ich treści poszczególne dane cząstkowe składające się na żądane zestawienie. W konsekwencji przygotowanie żądanych przez skarżącego informacji w formie wskazanej we wniosku niewątpliwie związane byłoby również z zaangażowaniem pracownika organu kosztem czynności powierzonych mu w ramach standardowych obowiązków związanych z kompetencjami ORA. Te wszystkie aspekty świadczą o zasadności uznania przez organ, iż informacje objęte punktami 8 i 14 wniosku z dnia 9 października 2024 r., mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Co do zasady słusznie zatem organ przyjął, że niezbędnym warunkiem udostępnienia skarżącemu przedmiotowych informacji jest wykazanie, iż przemawia za tym szczególnie istotny interes publiczny. Zauważyć jednak należy, że w świetle art. 10 ust. 1 i 2 u.d.i.p., wykazanie istnienia szczególnego interesu publicznego nie stanowi wymaganego elementu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem nawet w przypadku, gdy wniosek dotyczy kategorii informacji publicznej przetworzonej, brak w jego treści argumentacji na poparcie powyższej przesłanki nie przesądza z góry o odmowie udostępnienia informacji. W orzecznictwie sądowym dostrzega się jednocześnie, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem również z tego względu, nie sposób uznać, by już w momencie formułowania i kierowania wniosku był zobligowany do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1720/05 oraz z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1492/11; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 352/08). W związku z powyższym trafnie wskazuje skarżący, iż obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą organ ten zakwalifikował jako informacje przetworzoną, jest poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie oraz wyznaczenie mu terminu do wykazania istnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. przedstawienia argumentacji świadczącej o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji przetworzonej. Dopiero w przypadku niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego pomimo wezwania, zachodzą podstawy do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/12 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 109/17). Z kolei wykazanie powyższej przesłanki w wyznaczonym terminie winno skutkować udostępnieniem wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, po jej uprzednim przetworzeniu. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wezwaniem skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonych objętych punktami 8 i 14 wniosku. W konsekwencji negatywna ocena przez organ tego warunku bazowała wyłącznie na analizie treści wniosku, pomimo tego, że w dacie jego złożenia skarżący mógł nie mieć świadomości, iż udostępnienie mu spornych informacji wymaga ich uprzedniego przetworzenia i tym samym nie był zobowiązany już na tym etapie wykazywać istnienia powyższej przesłanki. Wprawdzie w piśmie z dnia 29 października 2024 r., udostępniając skarżącemu część pozostałych informacji objętych jego wnioskiem, organ nadmienił, że informacje będące przedmiotem pkt 8 i pkt 14 wniosku mają charakter informacji przetworzonej, zaś wnioskodawca nie wykazał, że by uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W piśmie tym z góry jednak przesądzono, że w związku z powyższym "brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie", natomiast nie poinformowano skarżącego o możliwości uzupełniania wniosku o stosowną argumentację świadczącą o posiadaniu przez niego szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji. Nie zakreślono też terminu dla ewentualnego dokonania przez wnioskodawcę takiego uzupełnienia. Zaskarżona decyzja jest zatem wadliwa, a co najmniej przedwczesna. Nie została bowiem poprzedzona prawidłową weryfikacją przez organ przesłanki szczególnego interesu publicznego, w ramach której to weryfikacji skarżący miałby zapewnioną możliwość przedstawienia argumentów na poparcie istnienia tej przesłanki. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Nadto naruszony został przepis art. 9 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także art. 79a k.p.a., który nakłada na organ w postępowaniu wszczętym na żądanie strony obowiązek wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, przy jednoczesnym wyznaczeniu stronie terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i ewentualne przedstawienie dodatkowych dowodów celem wykazania spełniania powyższych przesłanek. Podkreślić trzeba, że powyższe przepisy k.p.a. mają z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA: z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 3146/23; z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 3268/23). Naruszenie ww. przepisów postepowania niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można wszakże z góry wykluczyć, że gdyby skarżący został wezwany do wykazania w zakreślonym terminie przesłanki szczególnego interesu publicznego, jako warunku realizacji jego żądania zawartego w pkt 8 i 14 wniosku, to wówczas warunek ten by spełnił. W konsekwencji naruszenia ww. przepisów postępowania, organ naruszył też przepisy prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez ich wadliwe zastosowanie. Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego z dnia 9 października 2024 r. w zakresie punktów 8 i 14, ORA zobowiązana będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w wywodach powyżej, stosownie do art. 153 p.p.s.a. O zwrocie na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania, które ograniczają się do uiszczonego wpis sądowego od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło