II SA/Lu 199/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. - M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Z. - M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto i zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 45,90 m2. Skarżąca oświadczyła, że posiada oszczędności, nie precyzując ich wysokości, które przeznaczone są na remont łazienki. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego skarżąca zaliczyła opłatę czynszu – [...] złotych, koszty zużycia gazu – [...] złotych, co dwa miesiące i koszty energii elektrycznej – [...] złotych, co dwa miesiące, ubezpieczenie – 800 rocznie. W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. oświadczyła, że wnosi też o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy, w tym rachunku bankowego, na którym zgromadzone są oszczędności w piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. wyjaśniła, że nie ma innych oszczędności, niż te, które podała na druku PPF oraz, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy postawiła zmarłej siostrze pomnik nagrobny i jeszcze nie zapłaciła wszystkiego za tą usługę. Podkreśliła przy tym, że to nie wiąże się z łazienką. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Analiza informacji zawartych na druku PPF wykazała, że skarżąca oświadczyła, iż posiada oszczędności nie precyzując jednak ich wysokości, mimo, że zobowiązywało ją do tego pouczenie zawarte w punkcie 7.2.1 druku PPF. Tym samym powstały wątpliwości, co realnych możliwości finansowych skarżącej. Przy czym przeznaczenie oszczędności na pokrycie kosztów remontu łazienki nie skutkuje przyjęciem, że zaliczyć należy je do środków służących pokryciu kosztów utrzymania koniecznego a za tym, iż ich uszczuplenie traktowane jest jak uszczuplenie środków służących pokryciu wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego, co czyniłoby zbędnym ustalenie ich wysokości, zwłaszcza, że obecnie nie są znane koszty remontu. Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 127/09 koszty remontu mieszkania mogą być zaliczone do kosztów koniecznego utrzymania tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy remont ten jest absolutnie niezbędny do korzystania z mieszkania w sposób umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jego zaniechanie mogłoby spowodować niekorzystne skutki dla życia i zdrowia domowników np. koszty związane z podłączeniem podstawowych mediów, koszty likwidacji skutków klęsk żywiołowych. Inne remonty, polegające zwłaszcza na odnowieniu poszczególnych pomieszczeń, wymianie znajdujących się w mieszkaniu instalacji lub sprzętów nie są niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a więc nie mogą być uznane za koszty koniecznego utrzymania. Skarżąca nie wykazała zaś, aby konieczność remontu łazienki był następstwem nadzwyczajnego zdarzenia bądź, iż jest niezbędna dla ratowania jej zdrowia. W sprawie zaszła więc konieczność ustalenia wysokości zgromadzonych przez skarżącą oszczędności. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie nadsyłając żądanych od niego dokumentów nie wykazała jakie są jej rzeczywiste możliwości finansowe. Brak informacji o wysokości zgromadzonych oszczędności uniemożliwia ustalenie tego, w jakim zakresie skarżąca może partycypować w ponoszeniu kosztów postępowania. Nie można zatem dokonać oceny zasadności jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.