II SA/Lu 224/24
WyrokWSA w Lublinie2024-05-09
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Anna Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji paliw jest zasadna ze względu na rzekomą niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, naruszenie interesów osób trzecich oraz brak udziału projektanta z uprawnieniami telekomunikacyjnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę była przedwczesna. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, narusza uzasadnione interesy osób trzecich, ani że brak jest projektanta z uprawnieniami telekomunikacyjnymi. W szczególności, ocena uciążliwości inwestycji była arbitralna, a analiza ograniczeń zabudowy sąsiednich działek nie uwzględniała ich obecnego zagospodarowania. Ponadto, kwestia udziału projektanta telekomunikacyjnego wymagała dokładniejszego wyjaśnienia w kontekście twierdzeń inwestora o pełnieniu tej funkcji przez instalacje elektryczne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji paliw. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji oraz konieczność zapewnienia udziału projektanta z uprawnieniami telekomunikacyjnymi. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, rozwijając argumentację dotyczącą uciążliwości inwestycji dla środowiska i sąsiednich działek oraz naruszenia interesów osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] września 2023 r., znak: [...]
Decyzją z [...] stycznia 2024 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej: Pr.bud.), po rozpatrzeniu odwołania B. E. S. S. E. Oddział w Polsce z siedzibą w K., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. nr [...] z [...] września 2023 r., znak: [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji paliw, w tym pawilonu z myjnią z instalacjami: wodociągową, kanalizacją sanitarną i deszczową, elektryczną, teletechniczną i wentylacją, wiatą z wysepkami paliwowymi, zbiornikami paliw z instalacją, zbiornikiem LPG (podziemnym) z instalacją, wiatą śmietnikową, fundamentami znaków informacyjnych, pylonem reklamowym, ekranem akustycznym, drogami, chodnikami i miejscami postojowymi, doziemnymi instalacjami: kanalizacji sanitarnej i deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, elektryczną z ładowarką aut elektrycznych i oświetleniem terenu oraz paliwową, przyłączem wody i kanalizacji sanitarnej na części działki nr [...] w L. przy alei [...]
Dnia 13 kwietnia 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek B. E. S. S. E. Oddział w Polsce z siedzibą w K. o pozwolenie na realizację opisanej wyżej inwestycji.
Organ I instancji ustalił obszar oddziaływania inwestycji jako obejmujący działki nr: [...], [...] oraz [...].
Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. W dniu 26 lipca 2023 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku i dokumentacji projektowej. Inwestor uszczegółowił zakres wniosku. Ponowna analiza złożonego wniosku i uzupełnionej dokumentacji wykazała, że nie wszystkie braki zostały usunięte oraz powstały nowe braki. W związku z tym postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r. ponownie zobowiązano inwestora do usunięcia braków i nieprawidłowości występujących w projekcie budowlanym, w terminie miesiąca od dnia otrzymania postanowienia. Dnia 1 września 2023 r. przedłożono uzupełnienie oraz uszczegółowiono ponownie zakres wniosku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2023 r., znak: [...], Prezydent Miasta L. odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ stwierdził, że inwestor nie uzupełnił i nie usunął braków dokumentacji projektowej w wymaganym zakresie, przez co nie spełnia ona wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...], tj. § 7 ust. 1 pkt 1, a także § 7 ust. 9, a ponadto nie spełnia wymagań art. 34 ust. 2 Pr.bud., stanowiącego o konieczności zapewnienia udziału w projekcie architektoniczno-budowlanym projektanta i projektanta sprawdzającego posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej, w związku z koniecznością wyposażenia budynku użyteczności publicznej w instalację telekomunikacyjną. Odnosząc się do pozostałych zarzutów właścicieli działki nr [...], tj. kwestii sztucznego podwyższenia terenu i zalewania działek sąsiednich, wzmożonego ruchu na drodze serwisowej, niezgodności projektowanego układu komunikacyjnego z planem miejscowym i generowanego hałasu, organ wyjaśnił, że są one niezasadne.
Odwołanie od tej decyzji wniosła B. E. S. S. E. Oddział w Polsce z siedzibą w K..
Powołaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Argumentacja decyzji Wojewody przedstawia się następująco.
Część działki inwestycyjnej, na której usytuowano sporne zamierzenie budowlane, stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...], uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] czerwca 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2011 r., nr 128, poz. 2218) położona jest na obszarze oznaczonym symbolem [...], dla którego § 7 ust. 1 pkt 1 przewiduje podstawowe przeznaczenie terenów zabudowy usługowej pod realizację budynków usługowych, w których prowadzona działalność gospodarcza ogranicza się do granic własnej działki. Z kolei § 7 ust. 9 wprowadza zakaz realizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wychodzących swoją uciążliwością poza granice działki inwestorskiej.
Oceniając zasadność przesłanek, którymi kierował się organ I instancji, Wojewoda w pierwszej kolejności wskazał, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla części działki nr [...], na której usytuowano projektowaną inwestycję, nie definiują pojęcia "obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko wychodzących swoją uciążliwością poza granice działki inwestorskiej", którym posługuje się § 7 ust. 9 planu. Plan nie zawiera ponadto definicji pojęcia "uciążliwość". Jednak, w ocenie Wojewody, nie ma racji organ pierwszej instancji, utożsamiając uciążliwości, o których mowa w tym przepisie z ograniczeniami w zabudowie. Wpływ inwestycji na ograniczenie zabudowy sąsiednich terenów należy bowiem ocenić przy stosowaniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud.
Wojewoda podkreślił, że poza sporem pozostaje fakt, że projektowane zamierzenie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 3 ust. 1 pkt 34-35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.). Samo jednak zaliczenie przedsięwzięcia do mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie prowadzi do stwierdzenia jego niezgodności z § 7 ust. 9 miejscowego planu. Aby stwierdzić niezgodność inwestycji ze wspomnianym przepisem planu, należy wykazać, że planowany obiekt wykracza swoją uciążliwością poza granice działki inwestora. Wojewoda podkreślił, że pojęcie "uciążliwości" nie zostało zdefiniowane w żadnej obowiązującej normie ustawowej. Interpretacja tego pojęcia może zatem budzić wątpliwości i prowadzić do rozbieżności w jego rozumieniu. W takiej sytuacji należy posłużyć się językowym znaczeniem terminu "uciążliwy", według którego uciążliwy to trudny do zniesienia, przykry, męczący lub dokuczliwy (Słownik języka polskiego PWN; por. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2018 r., II SA/Kr 1399/18).
W ocenie Wojewody, biorąc pod uwagę zakres przedmiotowej inwestycji, sporny obiekt swoją uciążliwością będzie wykraczał poza granice działki inwestorskiej. Należy mieć na uwadze, że planowane na działce nr [...] zamierzenie obejmuje realizację: pawilonu, wiaty z wysepkami paliwowymi, myjni automatycznej, śmietnika, instalacji paliwowej, na którą składają się 2-paliwowe zbiorniki podziemne o pojemności 60 m3 każdy, studzienka nalewowa, 3 dystrybutory paliw, w tym jeden możliwością przyśpieszonego tankowania dla samochodów ciężarowych, zbiornik LPG pojemności o 20 m3 z instalacją i dystrybutorem, stanowiska odkurzacz/kompresor, znaku cenowego MID, znaków kierunkowych i reklamowych, pylonu reklamowego, dróg i chodników oraz miejsc postojowych. Ponadto projekt obejmuje budowę obiektów standardowych dla stacji, jak m.in. słupy oświetleniowe zlokalizowane w frontowych rogach chodnika otaczającego pawilon, główny znak identyfikacyjny (7 m) oraz znak kompresor/woda - świecący (s. 15 projektu zagospodarowania terenu). Nie bez znaczenia dla oceny uciążliwości, jakie generować będzie stacja paliw dla terenów sąsiednich, jest okoliczność, że projektowana stacja paliw, w tym myjnia, funkcjonować będą w trybie całodobowym (s. 27 projektu architektoniczno-budowlanego). Według organu II instancji stacja paliw w jej całokształcie wraz z obiektami towarzyszącymi będzie powodować takie uciążliwości dla działek sąsiednich, jak hałas. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji środowiskowej z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...]: "Źródłem hałasu na etapie eksploatacji inwestycji będą źródła ruchome: ruch pojazdów na terenie inwestycji (w tym dostaw paliwa) i korzystających z usług stacji paliw płynnych oraz myjni; stacjonarne funkcjonowanie dystrybutorów paliw, pompa stacyjna, stanowisko odkurzacza i kompresora, wentylacja mechaniczna/klimatyzacja, źródło budynek - myjnia automatyczna". Według Wojewody niewątpliwie samą w sobie uciążliwością generowaną przez ten obiekt będzie także wzmożony ruch samochodowy związany zarówno z korzystaniem ze stacji przez jej klientów, jak i zaopatrzeniem stacji w paliwo i inne towary (w projekcie zagospodarowania terenu wyznaczono strefy na czas rozładunku paliwa i towaru). Ruch pojazdów, zwłaszcza ciężarowych, będzie źródłem drgań (wibracji). Uciążliwością powodowaną przez sporny obiekt będzie również zanieczyszczenie powietrza, którego na etapie użytkowania stacji źródłami będzie "(...) proces przeładunku i dystrybucji paliw oraz mobilne źródło niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza ze spalania paliw silnikowych na terenie inwestycji", a dodatkowo "ruch pojazdów (...) na terenie inwestycji oraz pojazdów parkujących na terenie zaplanowanych miejsc parkingowych będzie stanowił źródło emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych do powietrza" (uzasadnienie decyzji z dnia 29 czerwca 2022 r.). W tym miejscu Wojewoda wyjaśnił, że chociaż planowany obiekt nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu oraz dozwolonych wielkości emisji hałasu dla zabudowy chronionej i zdrowia ludzi, to wobec przyjęcia w projekcie szeregu rozwiązań ograniczających uciążliwość funkcjonowania stacji (ekran akustyczny, urządzenia zabezpieczające przed emisją par produktów naftowych), zasadnym jest uznanie, że planowana inwestycja będzie uciążliwa i zakres uciążliwości nie zostanie ograniczony do granic działki inwestora (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2018 r., IV SA/Wa 1552/18). Kolejną uciążliwością przedmiotowej stacji, co prawda dokuczliwą zwłaszcza w porze nocnej, z uwagi na pracę stacji w trybie całodobowym, jest, według organu, światło generowane przez oświetlenie obiektu oraz jego świecące elementy (neon na wiacie, znak kompresora). Zdaniem Wojewody istotne w tym względzie jest to, że nieruchomości graniczące z inwestycją od południa, stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I obszar północno-wschodni dla obszarów: B - położonego w rejonie al. [...] oraz [...] - położonego w rejonie ul. [...] i [...], uchwalonego uchwałą nr 865/XXXIII/2017 Rady Miasta L. z dnia 12 października 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. poz. 4479), położone są w terenie oznaczonym symbolem [...] - tereny przeznaczone pod zabudowę usługową i zabudowę mieszkaniową, a najbliższa zabudowa chroniona (budynek mieszkalny) oddalona jest o około 16 m od granicy działki inwestycyjnej. W tym kontekście ważne jest nadto, że projektowana do stacji droga dojazdowa (z którą wiążą się uciążliwości generowane przez ruch samochodów) przylega bezpośrednio do tych właśnie terenów.
Reasumując, zdaniem Wojewody, wszystko to przemawia za słusznością uznania, że wnioskowane przez skarżącą przedsięwzięcie należy zaliczyć do uciążliwych dla otoczenia, a tym samym nieograniczających się uciążliwością do granic działki nr [...]. Zatem z racji tego, że tak zaprojektowana stacja oddziałuje niekorzystnie w stopniu znacznym na tereny sąsiednie, będąc źródłem licznych (wszystkich wyżej wymienionych) uciążliwości, jest niezgodna z ustaleniami § 7 ust. 9 planu.
Wojewoda zgodził się również z organem I instancji, że zaprojektowanie w ramach inwestycji instalacji telekomunikacyjnych wymaga przy sporządzaniu dokumentacji projektowej udziału projektanta i projektanta sprawdzającego, posiadających uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych. Jak stanowi § 56 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2022 r. poz. 1225) budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony m.in. w instalację telekomunikacyjną. Wobec powyższego w obiekcie (konkretnie w pawilonie) zaprojektowano instalację telekomunikacyjną (s. 47 projektu architektoniczno-budowlanego). W ocenie Wojewody projektowanie tych instalacji wymaga udziału projektanta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych. Przemawia za tym brzmienie art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a/ i c/ Pr.bud., które wyraźnie rozróżnia uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń zarówno telekomunikacyjnych, jak i elektrycznych i elektroenergetycznych. Dla oceny, kto może projektować te instalacje, nie ma znaczenia sposób i technologia, w jakiej zostały one zaprojektowane. Zgodnie z art. 34 ust. 2b przywołanej ustawy uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności uprawniają do sporządzenia projektu budowlanego w zakresie tej specjalności. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że osoba, która nie legitymuje się uprawnieniami budowlanymi w danej specjalności, nie może sporządzić projektu w zakresie objętym tą specjalnością.
Odnosząc się do kwestii związanych z ochroną uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud.), Wojewoda podniósł, że w realiach niniejszej sprawy sprowadzają się one do oceny, czy sporny obiekt nie ograniczy w sposób nadmierny możliwości zabudowy terenów sąsiednich. Przy tym, jak podkreślił Wojewoda, ochronie podlegają takie interesy osób trzecich, które mają umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, ale jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2023 r., II OSK 1447/20). Niemniej jednak, jak podkreślił Wojewoda, nie może być zaaprobowana konstatacja, że interes właścicieli działek sąsiednich w postaci możliwości ich zabudowy zgodnie z przeznaczeniem jest interesem hipotetycznym i nie powinien podlegać ochronie. Tak jak w przypadku zamierzenia inwestora, tak w przypadku właścicieli nieruchomości sąsiednich, ich interes znajduje umocowanie w art. 4 Pr.bud., który statuuje prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej. W tym aspekcie w orzecznictwie akcentuje się, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. Równa ochrona prawa własności, w tym prawa do zabudowy nieruchomości, wymaga, aby organ architektoniczno-budowlany w sprawie pozwolenia na budowę przestrzegał zachowania pewnej symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak, aby ich właściciele mogli w sposób optymalny realizować swoje przedsięwzięcia budowlane. Dlatego też zasada poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich nie powinna być zawężana do takich przypadków, gdy projektowany obiekt budowlany "całkowicie" uniemożliwia zabudowę sąsiedniej działki (na co wskazuje pełnomocnik inwestora), gdyż ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. powinna przysługiwać właścicielom działek sąsiednich, jeżeli oddziaływanie danej inwestycji będzie skutkowało istotnymi ograniczeniami w realizacji ich własnych przedsięwzięć budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r., II OSK 1626/18).
Wojewoda wskazał, że jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, w ramach planowanej inwestycji projektuje się m.in. budowę podziemnego zbiornika LPG o pojemności 20 m3. Zbiornik usytuowano w odległości 5,36 m od granicy z działką nr [...]. Stosownie do § 124 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, bazy i stacje gazu płynnego rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 1707) zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 30 m od budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz 60 m od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Zgodnie zaś z § 124 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia wskazane odległości mogą być zmniejszone o połowę w przypadku zbiorników podziemnych. Wojewoda podniósł, że jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, powyższe regulacje (tożsame z regulacjami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r., które obowiązywano przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 24 lipca 2023 r.) odnoszą się zarówno do zabudowy istniejącej, jak i przyszłej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 marca 2021 r., II SA/Gd 143/20). Dlatego też ocenie podlega to, czy tak usytuowany zbiornik podziemny LPG nie uniemożliwi lub istotnie nie ograniczy zabudowy nieruchomości sąsiednich. Wojewoda wyjaśnił, że na części graficznej projektu zagospodarowania terenu znaczono strefę o promieniu 15 m od projektowanego zbiornika, gdzie obowiązuje zakaz budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz strefę o promieniu 30 m, gdzie z kolei obowiązuje zakaz sytuowania budynków użyteczności publicznej, budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Obie te strefy obejmują działkę nr [...], zaś strefa z zakazem zabudowy budynkiem użyteczności publicznej, mieszkalnym wielorodzinnym i zamieszkania zbiorowego sięga dodatkowo działek nr [...] i [...]. W tym miejscu Wojewoda przypomniał, że wszystkie te działki znajdują się w obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I obszar północno- wschodni dla obszaru: [...] - położonego w rejonie Al. [...] oraz [...] - położonego w rejonie ulic [...] i [...], na terenie oznaczonym symbolem [...] - podstawowe przeznaczenie gruntów pod zabudowę usługową oraz zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Wojewoda uznał, że o ile nie sposób przyznać organowi pierwszej instancji rację, że projektowane usytuowanie zbiornika LPG ogranicza przyszłą zabudowę działek nr [...] i [...], o tyle niewątpliwie w sposób istotny ograniczy możliwość przyszłej zabudowy działki sąsiedniej nr [...]. Co do działek, które obejmuje tylko strefa z zakazem zabudowy m.in. budynkiem użyteczności publicznej, zauważyć należy, że ze względu na ich parametry (szerokość, długość i kształt - zwłaszcza działki nr [...]) zabudowa każdej z nich wspomnianym budynkiem jest niemożliwa. Dodatkowo działka nr [...] w całości zabudowana jest obecnie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Niemniej jednak tak zaprojektowane usytuowanie podziemnego zbiornika LPG niewątpliwie w sposób istotny ograniczy możliwość zabudowy działki nr [...], a nawet w tej części działki, która przylega do terenu objętego inwestycją, wykluczy zabudowę budynkiem użyteczności publicznej. Z tego zatem względu Wojewoda stwierdził, że zamierzenie budowlane na działce nr [...] narusza uzasadnione interesy osób trzecich, o których poszanowaniu stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud.
Zdaniem Wojewody, wbrew zatem twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki, nie wykonała ona w pełni, w wyznaczonym terminie, nałożonych postanowieniami obowiązków związanych z doprowadzeniem inwestycji do zgodności z przepisami prawa, w tym postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę na decyzję Wojewody wniosła B. E. S. S. E. Oddział w Polsce z siedzibą w K., zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr. bud. w zw. z art. 35 ust. 3 Pr. bud, w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a/ Pr. bud. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 9 uchwały Rady Miasta Lublin z 30 czerwca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin dla obszaru położonego w rejonie ulic: [...] oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) poprzez:
a/ błędną wykładnię § 7 ust. 9 planu w zakresie, w jakim organ dokonał zbyt szerokiej interpretacji zakazu realizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko wychodzących swoją uciążliwości poza granice działki inwestorskiej, utożsamiając ten zakaz z zakazem wykraczania poza teren działki inwestorskiej uciążliwości nie dotyczącej jedynie środowiska i rozumianej według definicji tego słowa w Słowniku języka polskiego PWN, tj. jako czegoś trudnego do zniesienia, przykrego, uciążliwego, męczącego lub dokuczliwego, podczas gdy organ II instancji zupełnie pominął, że wykładnia § 7 ust. 9 powinna uwzględniać obowiązującą definicję legalną "oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko" przewidzianą w art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś.,
- nadto organ przy wykładni § 7 ust. 9 pominął brzmienie § 7 ust. 1 pkt 1, z którego wynika, że dla terenów oznaczonych symbolem 5U ustala się podstawowe przeznaczenie terenów zabudowy usługowej pod realizację budynków usługowych, w których prowadzona działalność gospodarcza ogranicza się do granicy własnej działki, a zgodnie z § 7 ust. 9 planu zakazuje się realizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko wychodzących swoją uciążliwością poza granice działki inwestorskiej, podczas gdy poprawna i pełna wykładnia tychże postanowień planu prowadzi do wniosku, że oddziaływanie na środowisko i wynikające z niego uciążliwości związane z realizacją budynku stacji paliw (budynku usługowego służącego prowadzeniu w nim działalności gospodarczej) mogą dotyczyć jedynie środowiska, a nie uciążliwości rozumianych w sposób przedstawiony w zaskarżonej decyzji, co skutkowało:
b/ niewłaściwym zastosowaniem art. 35 ust. 4 Pr.bud. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a/ Pr.bud. i błędnym utrzymaniem w mocy decyzji z uwagi na stwierdzenie, że poprawne było wydane przez organ I instancji postanowienie nakładające na skarżącą obowiązek usunięcia nieistniejących nieprawidłowości, które miały polegać na niezgodności projektu z planem miejscowym, a co do których skarżąca złożyła wyjaśnienia w piśmie z 28 sierpnia 2023 r., co skutkowało:
c/ niewłaściwym zastosowaniem art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. i błędnym utrzymaniem w mocy decyzji z uwagi na stwierdzenie, że organ I instancji mógł wydać decyzję odmowną w sytuacji wykonania przez skarżącą obowiązków nałożonych postanowieniami organu I instancji z dnia 5 czerwca 2023 r. oraz z 3 sierpnia 2023 r.;
2) naruszenie art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. w zw. z art. 35 ust. 3 Pr.bud. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a/ Pr. bud. w zw. art. 34 ust. 2b Pr.bud. w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a/ i c/ Pr.bud. poprzez:
a/ niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 2b Pr.bud. i uznanie, że uprawnienia budowlane do projektowania instalacji telekomunikacyjnych w przypadku wyposażenia budynku użyteczności publicznej w instalacje telekomunikacyjną, której funkcję pełnią instalacje elektryczne (w tym słaboprądowe), posiadają tylko projektanci posiadający uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych, a nie elektrycznych i elektroenergetycznych, co skutkowało:
b/ niewłaściwym zastosowaniem art. 35 ust. 4 Pr.bud. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a/ Pr.bud. i błędnym utrzymaniem w mocy decyzji z uwagi na stwierdzenie, że poprawne było wydane przez organ I instancji postanowienie nakładające na skarżącą obowiązek zapewnienia udziału w projekcie architektoniczno-budowlanym projektanta i projektanta sprawdzającego w specjalności instalacji telekomunikacyjnych, co skutkowało:
c/ niewłaściwym zastosowaniem art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. i błędnym utrzymaniem w mocy decyzji z uwagi na stwierdzenie, że organ I instancji poprawnie wydał decyzję odmowną w sytuacji wykonania przez skarżącą obowiązków nałożonych postanowieniami organu I instancji z dnia 5 czerwca 2023 r. oraz z 3 sierpnia 2023 r.;
3) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. w zw. z § 124 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, bazy i stacje gazu płynnego, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie w zw. z art. 4 Pr.bud. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: u.p.z.p.) oraz naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. poprzez:
a/ błędne utożsamienie interesów osób trzecich z możliwością przyszłych zabudowań na sąsiedniej nieruchomości, które w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie stanowiły uzasadnionego interesu prawnego osób trzecich z uwagi na ich czysto potencjalny i hipotetyczny charakter, toteż nie mogły stanowić podstawy wydania decyzji odmownej,
b/ błędne przyjęcie, że projektowana inwestycja narusza w sposób istotny prawo własności właścicieli nieruchomości sąsiednich ze względu na rzekome ograniczenia zabudowy wynikające z projektowanego położenia inwestycji, w szczególności położenia podziemnego zbiornika gazu LPG, chociaż ten zbiornik został zaprojektowany zgodnie z przepisami rozporządzenia,
c/ błędne uznanie, że ograniczenie zabudowy części działki [...] stanowi istotne naruszenie rzekomych interesów właściciela tej działki, chociaż pomimo sposobu posadowienia zbiornika LPG działka ta może być w dalszym ciągu zabudowana w części nieobjętej obszarem ochronnym,
d/ błędne uznanie, że interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich ma podstawę prawną w art. 4 Pr.bud.
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym poprzez zaniechanie pełnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i zaniechanie poddania szczegółowej analizie wszelkich zgromadzonych w sprawie dowodów, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji z uwagi na to, że organ II instancji:
a/ błędnie uznał, że planowana na nieruchomości inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (§ 7 ust. 9), tj. z zakazem realizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko wychodzących swoją uciążliwością poza granice działki inwestorskiej, podczas gdy zgodnie z decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych (decyzja Prezydenta Miasta L. [...] z [...].06.2022 r.) określającą istotne warunki korzystania ze środowiska, przy zaprojektowanych rozwiązaniach (ogrodzenie akustyczne) uciążliwość inwestycji ograniczono do działki inwestycyjnej, z kolei sama działalność gospodarcza ogranicza się wyłącznie do działki inwestora, natomiast organ II instancji błędnie przyjął, że uciążliwości wychodzące poza granice działki, a oddziaływujące na środowisko to wszelkie uciążliwości rozumiane jako coś trudnego do zniesienia, przykrego, męczącego i dokuczliwego, a nie uciążliwości w obszarze oddziaływania na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r.,
b/ niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę, że ocena "uciążliwości" w niniejszej sprawie wymagała wykonania zweryfikowanego raportu (w niniejszej sprawie Karty Informacyjnej) o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko celem sprawdzenia, czy zamierzenie inwestycyjne ogranicza oddziaływanie w rozumieniu u.u.i.ś. do obszaru własnej działki (co w niniejszej sprawie zostało zniwelowane poprzez wprowadzenie ochrony przed hałasem z uwagi na wprowadzenie ekranu akustycznego),
c/ niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego dla terenów oznaczonych symbolem 5U ustalono podstawowe przeznaczenie terenów zabudowy usługowej pod realizację budynków usługowych, w których prowadzona działalność gospodarcza ogranicza się do granicy własnej działki, natomiast każda działalność ma to do siebie, że prowadzi do powstania jakiegoś rodzaju "uciążliwości" w rozumieniu prezentowanym przez organ II instancji, co wykluczałoby bezpodstawnie zabudowę nieruchomości w jakikolwiek sposób i co byłoby sprzeczne z art. 4 Pr.bud.,
d/ niewzięcie przez organ II instancji po uwagę faktu, że w ramach uzgodnień zapisów Karty Informacyjnej o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L. zapytał Wydział Planowania Przestrzennego Miasta L., czy lokalizacja stacji paliw na tym terenie jest zgodna z postanowieniami planu miejscowego, a Wydział Planowania Przestrzennego Miasta L. zaopiniował pozytywnie lokalizację stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą (opinia z dnia 30.03.2022 r.),
e/ błędne ustalenie, że skarżąca była obowiązana do zapewnienia udziału projektanta i projektanta sprawdzającego posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej z uwagi na obowiązek wyposażenia budynku użyteczności publicznej w instalację telekomunikacyjną, podczas gdy aktualnie funkcje instalacji telekomunikacyjnych pełnią instalacje elektryczne (w tym słaboprądowe), co organ II instancji pominął,
f/ błędne stwierdzenie, że skarżąca nie wykonała w wyznaczonym terminie postanowienia organu I instancji z dnia 3 sierpnia 2023 r., w szczególności poprzez doprowadzenie do zgodności projektu z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego oraz poprzez zapewnienie udziału w projekcie wszystkich wymaganych projektantów, tj. z uwagi na pominięcie przez organ II instancji wyjaśnień skarżącej o braku tychże nieprawidłowości, a co za tym idzie poprzez nieuwzględnienie braku podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązku określonego w pkt 2 lit. a/ oraz pkt 4 postanowienia z dnia 3 sierpnia 2023 r.,
g/ pominięcie, że na obszarze ochronnym zbiornika LPG w przypadku działki [...] jej duża powierzchnia umożliwia realizacje zabudowań w innym miejscu, tj. poza obszarem ochronnym zbiornika LPG, toteż nie sposób stwierdzić, że inwestycja w postaci stacji paliw w sposób istotny ograniczy właściciela tej nieruchomości w przyszłej zabudowie; nadto organ II instancji pominął, że aktualnie działka [...] w obszarze ochronnym 30 m od zbiornika podziemnego jest już częściowo zabudowana, co samo w sobie uniemożliwia jej przeznaczenie dla realizacji zabudowań pod obiekty użyteczności publicznej,
h/ pominięcie faktu, że zbiornik LPG został zaprojektowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, toteż obszar ochronny nie narusza uprawnień właścicieli sąsiednich nieruchomości,
i/ pominięcie faktu, że żaden z właścicieli sąsiednich nieruchomości nie posiada aktualnego, rzeczywistego i prawnego interesu, który miałby ulec naruszeniu poprzez realizację inwestycji,
5) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez dokonanie zbyt szerokiej wykładni § 7 ust. 9 planu miejscowego zakazującego zabudowy nieruchomości oraz nierozstrzygnięcie w tym zakresie na korzyść skarżącej wątpliwości co do rozumienia pojęcia "uciążliwości",
6) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez zignorowanie faktu, że w tym samym stanie faktycznym inne organy administracji publicznej nie miały wątpliwości, co do zgodności projektu z planem, co potwierdza m.in. decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...].06.2022 r., znak [...] stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji oraz opinia z dnia 30 marca 2022 r.,
7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...].09.2023 r. w sytuacji, gdy decyzja ta została wydania z naruszeniami przepisów prawa materialnego i procesowego, w związku z czym winna zostać uchylona, a organ II instancji winien był wydać orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stacji paliw.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] września 2023 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zażądała również przeprowadzenia dowodów z dokumentów: decyzji Wojewody P. z [...] września 2017 r. (znak: [...]), decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]), decyzji Prezydenta Miasta L. [...] z [...].06.2022 r., a także opinii z dnia 30.03.2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na wniosek skarżącej i organu oraz przy braku sprzeciwu uczestników na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Postanowieniem z 9 maja 2024 r., wydanym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem sporu jest odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr [...] położonej w L. przy alei [...]
Decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę jest decyzją związaną, co oznacza, że przepisy prawa ściśle określają przesłanki tego rozstrzygnięcia. Spełnienie wszystkich prawem określonych przesłanek obliguje organ do zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, zaś niespełnienie którejkolwiek z nich obliguje organ do wydania decyzji odmownej (art. 35 ust. 4 oraz ust. 5 pkt 1 Pr.bud.).
W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta L., wskazał trzy argumenty przemawiające, w jego ocenie, za odmową uwzględnienia wniosku inwestora. Pierwszy argument dotyczy niezgodności planowanej inwestycji z § 7 ust. 9 planu miejscowego obowiązującego na części działki nr [...]. Drugi obejmuje naruszenie przez planowaną inwestycję art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. poprzez nadmierną ingerencję w prawo do zabudowy sąsiedniej działki nr [...]. Trzeci zaś sprowadza się do nieusuniętego przez inwestora braku projektu budowlanego, tj. niezapewnienia udziału w projekcie architektoniczno-budowlanym projektanta i projektanta sprawdzającego posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej w związku z koniecznością wyposażenia budynku użyteczności publicznej w instalację telekomunikacyjną, co stanowi naruszenie art. 34 ust. 2 Pr.bud.
W okolicznościach niniejszej sprawy odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę jest co najmniej przedwczesna.
Odnosząc się do pierwszego z argumentów, należy wskazać, że część działki nr [...], na której planowana jest sporna inwestycja, stosownie do postanowień planu miejscowego jest położona na obszarze oznaczonym symbolem 5U, dla którego § 7 ust. 1 pkt 1 przewiduje podstawowe przeznaczenie terenów zabudowy usługowej pod realizację budynków usługowych, w których prowadzona działalność gospodarcza ogranicza się do granic własnej działki, zaś § 7 ust. 9 wprowadza zakaz realizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wychodzących swoją uciążliwością poza granice działki inwestorskiej.
Sąd podziela stanowisko pełnomocnika skarżącej, że powiązanie w § 7 ust. 9 planu sformułowania "uciążliwość" z kategorią obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawęża wykładnię tego pojęcia do oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko i tym samym nie pozwala na rozumienie tego pojęcia w sensie potocznym jako każdej trudności czy niedogodności wynikającej z prowadzenia danej działalności. Gdyby tak zakładać, co słusznie zauważa autor skargi, to należałoby każdą działalność usługową zaliczyć do uciążliwych, ponieważ zawsze generuje ona wzmożony ruch pojazdów odbiorców danych usług, hałas czy drgania, a zatem tak potocznie, szeroko rozumiana uciążliwość, zwłaszcza w przypadku usług, zawsze wykracza poza granice działki, na której jest prowadzona.
Organ drugiej instancji wymienił szereg uciążliwości, jakie generować będzie sporna stacja paliw dla terenów sąsiednich, w tym: hałas, wzmożony ruch samochodowy związany zarówno z korzystaniem ze stacji przez jej klientów, jak i zaopatrzeniem stacji w paliwo i inne towary, drgania (wibracje) spowodowane ruchem pojazdów, zanieczyszczenie powietrza i światło generowane w porze nocnej.
Wojewoda wyjaśnił, że "chociaż planowany obiekt nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu oraz dozwolonych wielkości emisji hałasu dla zabudowy chronionej i zdrowia ludzi, to wobec przyjęcia w projekcie szeregu rozwiązań ograniczających uciążliwość funkcjonowania stacji (ekran akustyczny, urządzenia zabezpieczające przed emisją par produktów naftowych), zasadnym jest uznanie, że planowana inwestycja będzie uciążliwa i zakres uciążliwości nie zostanie ograniczony do granic działki inwestora".
To stwierdzenie jest nieracjonalne, ponieważ wynika z niego, że skoro w projekcie przewidziano szereg zabezpieczeń przed uciążliwościami, to planowana inwestycja będzie uciążliwa i zakres uciążliwości nie zostanie ograniczony do granic działki inwestora. Jest to o tyle niezrozumiałe, że te zabezpieczenia wprowadzane są przecież właśnie po to, aby ograniczyć uciążliwość funkcjonowania stacji tak, aby zamknąć ją w granicach działki inwestora.
Dla wykazania, że uciążliwość inwestycji wykracza poza granice działki inwestycyjnej, należałoby przeanalizować (nie zaś jedynie wymienić) przewidziane w projekcie rozwiązania ograniczające uciążliwości związane z funkcjonowaniem stacji i wykazać, że są one niewystarczające dla zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich przed tymi uciążliwościami (albo innymi słowy, niewystarczające dla "zamknięcia" uciążliwości w granicach działki inwestycyjnej). Tego zadania organy nie wykonały, przyjmując arbitralnie i bez dokonania niezbędnych analiz, że stacja paliw niejako ze swej istoty jest przedsięwzięciem, którego uciążliwość wykracza poza obszar działki inwestycyjnej. Tymczasem nie można wykluczyć, że uciążliwość (w wyżej podanym przez Sąd rozumieniu) funkcjonowania stacji paliw, jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, może być ograniczona do działki inwestycyjnej w sytuacji zastosowania odpowiednich zabezpieczeń, takich jak np. ekran akustyczny czy urządzenia zabezpieczające przed emisją par produktów naftowych.
Przy ocenie uciążliwości należy również brać pod uwagę, że inwestycja jest planowana na terenie dużego miasta, w części o podstawowym przeznaczeniu usługowym oraz usługowo-mieszkaniowym, które ze swej istoty jest związane ze wzmożonym ruchem pojazdów, hałasem oraz sztucznym oświetleniem w porze nocnej.
W świetle powyższego ocena niezgodności spornej inwestycji z powołanymi wyżej przepisami planu miejscowego jest co najmniej przedwczesna, bo nie poparta wnikliwą analizą projektu inwestycji oraz przekonującą argumentacją. W tym miejscu należy podnieść, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest związany stanowiskiem organu wydającego decyzję środowiskową w zakresie oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym. Przyjęcie przeciwnego poglądu pozbawiałoby sensu przyznanie przez ustawodawcę organowi właściwemu w sprawie pozwolenia na budowę kompetencji do oceny zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a/ Pr.bud.).
Nie sposób również uznać zasadności drugiej z podstaw odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, tj. naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. Wojewoda uznał, że projektowany w ramach spornej stacji podziemny zbiornik LPG o pojemności 20 m3, usytuowany w odległości 5,36 m od granicy z działką nr [...], w sposób prawnie niedopuszczalny ograniczy możliwość przyszłej zabudowy tej działki.
W myśl powołanego przez organ odwoławczy § 124 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, bazy i stacje gazu płynnego rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 30 m od budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz 60 m od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Zgodnie zaś z § 124 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, wskazane odległości mogą być zmniejszone o połowę w przypadku zbiorników podziemnych.
W oparciu o powołaną regulację w projekcie zagospodarowania działki oznaczono graficznie dwie strefy: pierwszą o promieniu 15 m wokół projektowanego zbiornika, gdzie obowiązuje zakaz budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz drugą - o promieniu 30 m, gdzie obowiązuje zakaz sytuowania budynków użyteczności publicznej, budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Obie te strefy obejmują działkę nr [...], zaś strefa z zakazem zabudowy budynkiem użyteczności publicznej, mieszkalnym wielorodzinnym i zamieszkania zbiorowego sięga dodatkowo działek nr [...] i [...].
Wojewoda, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, uznał, że projektowane usytuowanie zbiornika LPG nie ogranicza przyszłej zabudowy działek nr [...] i [...], które obejmuje wyłącznie strefa z zakazem zabudowy m.in. budynkiem użyteczności publicznej. Zdaniem Wojewody, ze względu na parametry tych działek (szerokość, długość i kształt - zwłaszcza działki nr [...]) zabudowa każdej z nich wspomnianym budynkiem jest niemożliwa. Dodatkowo działka nr [...] w całości zabudowana jest obecnie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
Inaczej, według Wojewody, rzecz się ma z działką nr [...], ponieważ zaprojektowane usytuowanie podziemnego zbiornika LPG niewątpliwie w sposób istotny ograniczy możliwość zabudowy tej działki, a co do tej części działki, która przylega do terenu objętego inwestycją, wykluczy zabudowę budynkiem użyteczności publicznej. Z tego względu, zdaniem Wojewody, zamierzenie budowlane na działce nr [...] narusza uzasadnione interesy osób trzecich, o których poszanowaniu stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Argumentacja Wojewody odnośnie do nadmiernej ingerencji w prawo własności działki nr [...] nie przekonuje, zwłaszcza, jeżeli weźmie się pod uwagę aktualne zagospodarowanie tej działki. W części działki nr [...], na której w projekcie zagospodarowania wyrysowano strefy z zakazami zabudowy, usytuowany jest budynek garażowy o rozmiarach porównywalnych do rozmiarów budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Pozostała część działki nr [...] nie jest objęta tymi strefami. Wobec powyższego niezrozumiały jest argument organu odwoławczego, że projektowane usytuowanie zbiornika LPG nie ogranicza w sposób naruszający prawo przyszłej zabudowy działki nr [...], która w części objętej strefami zakazów zabudowy zabudowana jest obecnie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zaś nadmiernie ogranicza przyszłą zabudowę działki [...], która w części objętej strefami zakazów zabudowy również obecnie jest zabudowana, z tym że budynkiem garażowym. Aktualnie obie te działki są zabudowane w promieniu objętym strefami 15 m i 30 m i na żadnej z nich w części objętej tymi strefami nie można sytuować budynków użyteczności publicznej, budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego organ odwoławczy uznał, że projektowane usytuowanie zbiornika LPG nie ogranicza przyszłej zabudowy działki nr [...], zaś nadmiernie ogranicza przyszłą zabudowę działki nr [...] w części objętej strefami zakazów zabudowy.
Zdaniem Wojewody, inwestycja nie narusza prawa własności właścicieli działek nr [...] oraz [...], ponieważ ze względu na ich parametry (szerokość, długość i kształt - zwłaszcza działki nr [...]) zabudowa każdej z nich budynkiem użyteczności publicznej jest niemożliwa. Wbrew organowi, to samo można odnieść do działki nr [...], której zabudowa jakimkolwiek budynkiem w strefach obejmujących zakazy również jest obecnie niemożliwa, ponieważ jest tam usytuowany budynek garażowy.
Sąd nie podziela także trzeciego argumentu uzasadniającego odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania skarżącej pozwolenia na budowę, tj. niezapewnienia udziału w projekcie architektoniczno-budowlanym projektanta i projektanta sprawdzającego, posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej w związku z koniecznością wyposażenia budynku użyteczności publicznej w instalację telekomunikacyjną. Ta przesłanka również nie została dostatecznie wyjaśniona i przekonująco uargumentowana.
Wojewoda powołał się jedynie na § 56 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, według którego budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony m.in. w instalację telekomunikacyjną. Z racji tego, że w pawilonie stacji paliw zaprojektowano instalację telekomunikacyjną (s. 47 projektu architektoniczno-budowlanego), to, w ocenie Wojewody, projektowanie tej instalacji wymagało udziału projektanta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych. Według organu, przemawia za tym brzmienie art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a/ i c/ Pr.bud., które wyraźnie rozróżnia uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń zarówno telekomunikacyjnych, jak i elektrycznych i elektroenergetycznych. Zdaniem organu, dla oceny, kto może projektować te instalacje, nie ma znaczenia sposób i technologia, w jakiej zostały one zaprojektowane, gdyż zgodnie z art. 34 ust. 2b Pr.bud. uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności uprawniają do sporządzenia projektu budowlanego w zakresie tej specjalności. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że osoba, która nie legitymuje się uprawnieniami budowlanymi w danej specjalności, nie może sporządzić projektu w zakresie objętym tą specjalnością.
Sąd co do zasady (in abstracto) to stanowisko podziela, jednak nie w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy, w tym do treści projektu oraz wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z 28 sierpnia 2023 r.
Otóż skarżąca konsekwentnie podnosiła, że budynek stacji jako obiekt użyteczności publicznej został wyposażony w instalację telekomunikacyjną, której funkcję pełnią instalacje elektryczne (w tym słaboprądowe).
Powyższe znajduje odzwierciedlenie w części projektu architektoniczno-budowlanego zatytułowanej "Opis techniczny", gdzie w rozdziale III.12 zamieszczono informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego inwestycji. W pierwszej kolejności zamieszczono informacje dotyczące pawilonu (s. 44). Podzielono je na części dotyczące kolejno: "Instalacji wodno-kanalizacyjnych" (s. 44), "Ogrzewania" (s. 45) oraz "Instalacji elektrycznych" (s. 45-47). Nie można pominąć okoliczności, że dane dotyczące projektu instalacji telekomunikacyjnej/teletechnicznej zostały zawarte w części poświęconej "Instalacjom elektrycznym" (s. 47).
W świetle powyższego organ miał obowiązek wyjaśnić, dlaczego w tym konkretnym przypadku, w świetle twierdzenia skarżącej, że "funkcję instalacji telekomunikacyjnej pełnią instalacje elektryczne", uznał konieczność zapewnienia udziału w projekcie architektoniczno-budowlanym projektanta i projektanta sprawdzającego, posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej, nie zaś elektrycznej. Organ odwoławczy tego obowiązku nie dopełnił, ograniczając się, poza przywołaniem przepisów prawa, do ogólnikowego stwierdzenia, że nie ma znaczenia sposób i technologia, w jakiej instalacja została zaprojektowana.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 135 p.p.s.a. jako naruszające w sposób istotny przepisy postępowania obligujące do wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz do wnikliwej, przekonującej argumentacji podjętego rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji również naruszające art. art. 35 ust. 5 pkt 1 Pr.bud. poprzez jego przedwczesne zastosowanie.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącej (k. 5 akt sąd.) z uwagi na to, że dokumenty wymienione w punktach a/ i b/ wniosku nie miały znaczenia dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zaś dokumenty wymienione w punktach c/ i d/ wniosku są już zamieszczone w aktach administracyjnych sprawy (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni wyżej dokonaną ocenę prawną Sądu, do czego jest obowiązany na podstawie art. 153 p.p.s.a. Ponownie oceni zgodność inwestycji z obowiązującym na działce nr [...] planem miejscowym, w tym kwestię uciążliwości stacji paliw dla sąsiednich nieruchomości z uwzględnieniem konkretnych, przewidzianych w projekcie zabezpieczeń przed tymi uciążliwościami. Następnie ponownie oceni, czy w istocie wyznaczenie stref z zakazami zabudowy wykraczającymi poza działkę inwestycyjną stanowi niedopuszczalne prawnie naruszenie prawa do zabudowy działek sąsiednich w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. Wreszcie oceni potrzebę udziału w projekcie projektanta i projektanta sprawdzającego, posiadających uprawnienia w specjalności telekomunikacyjnej, w kontekście stanowiska skarżącej, że obiekt został wyposażony w instalację telekomunikacyjną, której funkcję pełnią instalacje elektryczne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło