II SA/Lu 290/10

WyrokWSA w Lublinie2010-10-07

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przedłożenie oceny technicznej obiektu budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie przeprowadził wcześniej żadnych czynności procesowych, w wyniku których powstałyby uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać przedłożenia oceny technicznej obiektu budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli nie przeprowadził wcześniej żadnych czynności procesowych, w wyniku których powstałyby uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Wydanie takiego postanowienia wymaga uprzedniego 'powstania' uzasadnionych wątpliwości, wynikających z przeprowadzonych przez organ czynności, np. oględzin. Ponadto, organ odwoławczy wadliwie rozpoznał zażalenie, a postanowienia organów obu instancji naruszały wymogi formalne dotyczące uzasadnienia i oznaczenia stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło w części postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na G. W. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili nieprawdziwość informacji w postanowieniu organu odwoławczego oraz bezpodstawność stanowiska organów co do niezgodności budynku z projektem. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia 11 lutego 2010 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2009 r. Przyznaje koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi A. W. oraz G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie, które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. przyznaje [...] P. U. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po rozpatrzeniu zażaleń G. W. i R. S. (omyłkowo wskazano: R. i M. małż. S.) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...], nakładające na G. W. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 28 lutego 2010 r. inwentaryzacji i oceny technicznej budynku mieszkalnego, wybudowanego na działce nr ewid. [...]13, przy ul. S. [...] w L., w celu skontrolowania poprawności wykonanych robót budowlanych i możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nakazu dostarczenia inwentaryzacji wskazanego obiektu, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że A. i G. W. wybudowali na działce nr ewid. [...]13, położonej przy ul. S. [...] w L., budynek mieszkalny na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 2 lipca 1992 r. nr [...]. Zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę inwestor zobowiązany był wybudować budynek według projektu typowego W-0114, o pow. zabudowy 85,94 m2, powierzchni użytkowej 86,80 m2, powierzchni całkowitej 131 m2, kubaturze 517 m3 i wymiarach zewnętrznych 8,92 x 9,64 x 7,57 m. Budynek miał być usytuowany w odległości 0,40 m od granicy działki stanowiącej własność K. S. i 2,68 m od granicy działki należącej do T. M. Pismem z dnia 10 lipca 2002 r. Starosta L. poinformował, iż nie wnosi sprzeciwu co do przystąpienia do użytkowania tego budynku mieszkalnego. W związku z tym, że budynek wybudowany został bez ustanowienia i nadzoru kierownika budowy oraz nie był prowadzony dziennik budowy, do zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor dołączył ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych z dnia 4 lipca 2002 r., z której wynikało, że obiekt ten wybudowany został zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r. Wojewoda L. stwierdził nieważność powołanej decyzji z dnia 2 lipca 1992 r. o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest z powodu rażącego naruszenia § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W postępowaniu prowadzonym po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. ustalił, że podczas budowy obiektu odstąpiono w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę, poprzez zwiększenie wymiarów zewnętrznych budynku, co spowodowało zmianę powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej oraz kubatury budynku. Zachowane zostały określone w decyzji o pozwoleniu na budowę odległości od działek sąsiednich, lecz zmieniła się lokalizacja budynku względem kierunku północ-południe, gdyż cały budynek przesunięty został o około 4,0 m w głąb działki. W związku z tym PINB w L. powołanym na wstępie postanowieniem, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie do 28 lutego 2010 r. inwentaryzacji i oceny technicznej opisanego budynku mieszkalnego, w celu skontrolowania poprawności wykonanych robót budowlanych i możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy podkreślił, iż organ pierwszej instancji wadliwie zobowiązał stronę do przedstawienia inwentaryzacji obiektu budowlanego, gdyż art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nie daje podstawy do nałożenia takiego obowiązku. Przepis ten pozwala natomiast na zobowiązanie inwestora do dostarczenia w określonym terminie ocen technicznych lub ekspertyz w razie powzięcia przez organ "uzasadnionych wątpliwości". W niniejszej sprawie taka okoliczność zachodzi, gdyż przedmiotowy budynek wybudowany został bez ustanowienia i nadzoru kierownika budowy, do którego obowiązków należy także prowadzenie dziennika budowy. Ocena techniczna wykonanych robót z dnia 4 lipca 2002 r., dołączona do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych z dnia 5 lipca 2002 r., zawiera nieprawdziwe dane, gdyż wynika z niej, iż budynek mieszkalny wybudowany został zgodnie z pozwoleniem na budowę. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyli A. i G. W. Skarżący zarzucili, iż zaskarżone postanowienie zawiera nieprawdziwe informacje, gdyż zgodnie z decyzją z dnia 2 lipca 1992 r. o pozwoleniu na budowę inwestor obowiązany był wybudować budynek mieszkalny według projektu typowego W-0114 adaptowanego, a nie według projektu typowego W-0114. Świadczy o tym pismo Kierownika Urzędu Rejonowego w L. nr [...], z którego wynika, że roboty budowlane wykonane przez inwestora są zgodne z projektem adaptowanym do decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący podkreślili, iż w świetle przepisów prawa budowlanego, obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego budynku, to jest w 1992 r., projekt budowlany posiadał tylko inwestor w jednym egzemplarzu, a więc stanowisko organów, iż budynek został wybudowany niezgodnie z projektem budowlanym, którego egzemplarza organy nie posiadają, jest całkowicie bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, o ile zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Sąd uwzględnił skargę z przyczyn w niej nie podniesionych, a które to przyczyny Sąd miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.". Zaskarżonym postanowieniem L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...], nakładające na G. W. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 28 lutego 2010 r. inwentaryzacji i oceny technicznej budynku mieszkalnego, wybudowanego na działce nr ewid. [...]13, przy ul. S. [...] w L., w celu skontrolowania poprawności wykonanych robót budowlanych i możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, w części dotyczącej nakazu dostarczenia inwentaryzacji wskazanego obiektu, a w pozostałej części utrzymał w mocy to postanowienie. Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego co do konieczności uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w części nakładającej na skarżącego G. W. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji przedmiotowego budynku. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy upoważnia bowiem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego do żądania dostarczenia w odpowiednim terminie ocen technicznych lub ekspertyz, a nie daje uprawnień organom do żądania inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 177/06, LEX nr 340191, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2009 r., VII SA/Wa 567/09, LEX nr 574350, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 lutego 2008 r., II SA/Sz 1184/07, ZNSA 2009, nr 1, s. 116). Nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia opinii technicznej opisanego budynku mieszkalnego było jednak, w ocenie Sądu, co najmniej przedwczesne. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy, stanowiący materialnoprawną podstawę postanowień organów obu instancji wydanych w sprawie, wskazuje, iż określone w tym przepisie obowiązki organ może nałożyć – w drodze postanowienia – na wskazane podmioty "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Wydanie postanowienia na podstawie tego przepisu wymaga zatem uprzedniego "powstania" uzasadnionych wątpliwości, które wynikać powinny z przeprowadzonych przez ten organ czynności procesowych, np. oględzin obiektu budowlanego. Wyłączona jest zatem możliwość wydania postanowienia w oparciu o omawiany przepis w sytuacji, gdy organ administracji w danym postępowaniu nie przeprowadził żadnych czynności procesowych, w wyniku których "powstały" uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu przez organy nadzoru budowlanego na skutek pisma R. S. z dnia 28 lipca 2009 r., w którym domagała się ona nakazu rozbiórki omawianego obiektu budowlanego. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że LWINB w L. postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r., po rozpatrzeniu zażalenia R. S. na niezałatwienie sprawy w terminie, wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L. dodatkowy termin do wydania decyzji w tej sprawie. Po doręczeniu tego postanowienia organ pierwszej instancji w dniu 17 listopada 2009 r. skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a w dniu 14 grudnia 2009 r. wydał opisane wyżej postanowienie nakładające na G. W. określone obowiązki. Postanowienie to było zatem pierwszą czynnością procesową podjętą po wszczęciu postępowania w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, iż w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku organy nadzoru budowlanego nie przeprowadzały oględzin tego obiektu. Oględziny takie były przeprowadzone w innym postępowaniu "zakończonym" pismem organu pierwszej instancji z dnia 30 grudnia 2004 r., którym organ ten poinformował właścicieli sąsiedniej nieruchomości – R. i M. małż. S., iż nie widzi podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego legalności omawianego obiektu (k. 2 akt adm. II inst.). W tych okolicznościach organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do nakładania na inwestora obowiązku na podstawie powołanego przepisu. Działania organów nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego koncentrować się winny przede wszystkim na ustaleniu, czy obiekt ten może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem czy też możliwości takiej nie ma i należy orzec jego rozbiórkę. Organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie takich ustaleń nie dokonywały. Sentencja postanowienia organu pierwszej instancji wskazuje wprawdzie, iż określone w tym postanowieniu obowiązki zostały nałożone "w celu skontrolowania poprawności wykonanych robót budowlanych i możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem", jednakże uzasadnienie tego postanowienia nie zawiera wyczerpujących rozważań w tym zakresie. Organ ten stwierdził bowiem jedynie, pomimo nieprzeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tej kwestii, iż "nie ma możliwości oceny w jakim zakresie zrealizowany obiekt budowlany narusza obowiązujące przepisy oraz jakie czynności inwestor powinien wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem" (k. 42v akt adm. I inst.). Zaskarżone postanowienia nie odnosi się natomiast w żaden sposób do omawianej kwestii. Postanowienia organów obu instancji naruszają zatem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., który określa wymogi, jakie winno spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie postanowienia. Przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia 2 lipca 1992 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę. Jakkolwiek decyzją Wojewody L. z dnia 3 czerwca 2008 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 stycznia 2009 r., nr [...], stwierdzono nieważność tej decyzji, to w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż w takim przypadku nie można uznać, że obiekt budowlany zrealizowano bez pozwolenia na budowę, a tym samym nie ma podstaw do stosowania art. 48 ustawy (przykładowo: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., IV SA 394/98, OSP 2001, nr 7-8, poz. 107). Ponownie należy zatem podkreślić, iż obowiązkiem organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie było przede wszystkim ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowy budynek mieszkalny może zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Organy te winny były przy tym wziąć pod uwagę, że powodem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę tego budynku było zatwierdzenie projektu budowlanego, zgodnie z którym budynek miał być usytuowany w odległości 0,40 m i 2,68 m od granicy sąsiednich działek budowlanych. Przed nałożeniem na inwestora obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy należało zatem ocenić, czy tego rodzaju naruszenie przepisów techniczno-budowlanych nie uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wydanie zaskarżonego postanowienia, bez wcześniejszego rozstrzygnięcia tej kwestii, mogłoby narazić skarżących na dodatkowe nieuzasadnione koszty w przypadku, gdyby organy w przyszłości stwierdziły, iż nie ma prawnych możliwości doprowadzenia omawianego budynku do stanu zgodnego z przepisami. Okoliczność ta ma szczególne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, albowiem, jak podnoszą skarżący, organ pierwszej instancji już raz naraził ich na niepotrzebne wydatki nakładając na nich decyzją z dnia 21 października 2005 r. nr [...] obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wskazanego budynku. Skarżący obowiązek ten wykonali, lecz WINB w L. decyzją z dnia 18 grudnia 2006 r., nr [...], stwierdził nieważność wskazanej decyzji z dnia 21 października 2005 r. Wskazać również należy, iż nie jest uzasadnione nakładanie obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy, gdy stan techniczny obiektu budowlanego może być stwierdzony w inny, niezwiązany z ponoszeniem kosztów sposób, w szczególności poprzez przeprowadzenie oględzin (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2004 r., II SA/Ka 2301/02, niepubl.). Organy administracji pominęły także fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego nastąpiło z innych powodów niż wadliwy stan techniczny tego obiektu czy też niska jakość wyrobów budowlanych użytych do jego budowy. Podstawą stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia 2 lipca 1992 r., jak wskazano wyżej, było umożliwienie realizacji budynku w odległości 0,40 m i 2,68 m od granicy sąsiednich działek budowlanych, co stanowiło rażące naruszenie § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Przepis ten reguluje zasady sytuowania budynków (odległości od granic działki i innych obiektów budowlanych), a nie dotyczy innych warunków technicznych, jakie powinny spełniać budynki mieszkalne. W świetle art. 81c ust. 2 ustawy obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz może być nałożony w razie powstania "uzasadnionych wątpliwości" m.in. co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Jakkolwiek więc decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego skarżących została wyeliminowana z porządku prawnego, to nie można było przyjąć, bez dokonania wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku. Okoliczność ta winna być zatem, jak słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, należycie wykazana przez organy administracji. Organ administracji może nałożyć na stronę obowiązek przedłożenia opinii technicznej, o której mowa w art. 81c ust. 2 ustawy, dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W świetle tych przepisów organy administracji są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te, w myśl art. 136 k.p.a., ciążą również na organie drugiej instancji. Organy nadzoru budowlanego, z naruszeniem powołanych przepisów k.p.a., nie wykazały w sposób należyty, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzą "uzasadnione wątpliwości" co do stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżących. Przede wszystkim sam fakt, iż przedmiotowy budynek wybudowany został bez ustanowienia i nadzoru kierownika budowy, do którego obowiązków należy prowadzenie dziennika budowy, nie może stanowić postawy do stwierdzenia, że obiekt ten znajduje się w złym stanie technicznym. Nałożenia obowiązku przedłożenia po raz kolejny opinii technicznej tego samego obiektu budowlanego nie może ponadto uzasadniać sam fakt, iż przedłożona wcześniej ekspertyza zawierała zawyżone wskazania co do powierzchni i kubatury obiektu. Z akt administracyjnych wynika, jak wskazano wyżej, iż pracownicy organu pierwszej instancji co najmniej dwukrotnie (w dniu 23 listopada 2004 r. i 21 grudnia 2004 r.) przeprowadzili oględziny budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]13 przy ul. S. [...] w L. Z protokołów tych oględzin nie wynika w żaden sposób, by opisany budynek znajdował się wówczas w złym stanie technicznym (k. 10-13 akt adm. I inst.). Dlatego też powołanym wyżej pismem z dnia 30 grudnia 2004 r. PINB w L. poinformował R. i M. małż. S., iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności tego budynku (k. 2 akt adm. II inst.). Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, dlaczego na obecnym etapie postępowania powzięły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku. Nawet jednak, gdyby przyjąć, iż stanowisko organów w tym zakresie było zasadne, to organy te winny były przeprowadzić ponownie oględziny wskazanego obiektu, a nie zlecać skarżącym wykonanie opinii technicznej dotyczącej tego budynku na ich koszt. Podkreślenia wymaga również, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy ma charakter ogólny i procesowy, dlatego też powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy (wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2000 r., II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056 i z dnia 26 sierpnia 2008 r., II OSK 954/07, LEX nr 493179, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2009 r., II SA/Bk 615/08, LEX nr 533187). Organy nadzoru budowlanego wydając postanowienia nakładające na stronę obowiązki na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy, nie powiązały zastosowania tego przepisu z żadnym przepisem ustawy. Zwrócić należy także uwagę, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku. Zdaniem Sądu, oznacza to, iż termin ten nie został określony w sposób prawidłowy. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem doręczone skarżącym w dniu 1 marca 2010 r., a więc już po upływie terminu do wykonania obowiązku, który upłynął w dniu 28 lutego 2010 r. (k. 55, 56 akt adm. II inst.). Postanowienie nakładające określony obowiązek na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy winno zakreślać adresatom tego obowiązku termin realny, w którym możliwe było jego wykonanie. Ponadto zaskarżone postanowienie nie wskazuje w sposób jednoznaczny osoby lub osób, na które nałożony został obowiązek dostarczenia oceny technicznej przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy przyjął bowiem, jak wynika z sentencji oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż postanowienie z dnia 14 września 2009 r. nr [...] organ pierwszej instancji nakazał wykonanie wskazanego wyżej obowiązku "państwu A. i G. W." (k. 61 i 61v akt adm. II inst.). Nie ulega zaś wątpliwości, że postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 14 grudnia 2009 r. nałożono opisany wyżej obowiązek wyłącznie na "Pana G. W." (k. 42 akt adm. I inst.). Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a., który wśród obligatoryjnych elementów postanowienia wymienia oznaczenie stron oraz rozstrzygnięcie. Postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia oceny technicznej budynku powinno zakreślać termin realizacji obowiązku możliwy do wykonania oraz w sposób jednoznaczny wskazywać adresata tego obowiązku. Organ drugiej instancji wadliwie uznał również pismo R. S. z dnia 19 stycznia 2010 r. za zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...]. Wskazane pismo, jakkolwiek zawiera zarzuty wobec postanowienia organu pierwszej instancji oraz wniosek o jego uchylenie, to stanowi "odpowiedź na zażalenie wniesione przez G. W.", skierowaną bezpośrednio do organu odwoławczego. Skoro jednak organ odwoławczy pismo to uznał za zażalenie, to nie mógł go rozpoznać merytorycznie, gdyż zostało ono złożone z uchybieniem 7-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone R. S. w dniu 18 grudnia 2009 r., a wskazane wyżej pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 20 stycznia 2010 r. (k. 35 akt adm. I inst., k. 41a akt adm. II inst.). Wskazane naruszenia przepisów prawa uzasadniały uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" p.p.s.a. Jednocześnie Sąd uchylił, na podstawie art. 135 p.p.s.a., także postanowienie organu pierwszej instancji, mając na uwadze naruszenie przepisów przez ten organ. Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji. Rozpoznając ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 15 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło