II SA/Lu 296/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-05-18
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość dochodów i kosztów utrzymania, a jednocześnie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykonała wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ponadto, żądanie zwolnienia od kosztów sądowych było bezzasadne, gdyż strona była już z mocy prawa zwolniona z ich ponoszenia. Brak wykonania wezwania uniemożliwił również ocenę, czy poniesienie kosztów ustanowienia adwokata spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej bezzwrotnego zasiłku celowego. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Sąd wezwał stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i kosztów utrzymania, jednak strona nie wykonała tego wezwania. Strona była już zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie bezzwrotnego zasiłku celowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek strona skarżąca uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnim synem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z własnej emerytury w kwocie około [...] złotych brutto i emerytury męża w kwocie około [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strona skarżąca określiła na kwotę około [...] złotych brutto. Syn strony skarżącej posiada nieruchomości o powierzchni [...] ha i [...] ha, które uległy zalaniu w powodzi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca uzasadniła koniecznością opłacania rachunków za leki i podniosła, że uzyskiwane przez nią środki finanse nie wystarczają na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych. Dążąc do ustalenia wysokości kosztów utrzymania koniecznego, ponoszeniem których wniosek uzasadniła strona skarżąca oraz do dokładnego ustalenia wysokości dochodów gospodarstwa domowego wezwano stronę skarżącą do nadesłania oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz dokumentów źródłowych z ostatnich trzech miesięcy poświadczających wysokość tych wydatków i dokumentów źródłowych (np. decyzji, potwierdzenia doręczenia/wypłaty) wskazujących na wysokość emerytury strony skarżącej i jej męża w kwotach brutto i netto. Strona skarżąca wezwanie odebrała osobiście w dniu 23 kwietnia 2012 r. Do dnia dzisiejszego strona skarżąca nie wykonała wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże m.in. wysokość dochodów. Ponadto aby można było stronie przyznać prawo pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie stwierdzić należy, że jest ona zobowiązana w toku postępowania ponosić koszty postępowania, od obowiązku ponoszenia których żąda zwolnienia. Przechodząc do oceny zasadności wniosku strony skarżącej na wstępie należy zauważyć, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z mocy tego przepisu w toku niniejszego postępowania na stronie skarżącej nie ciąży zatem obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Z tego powodu jej żądania zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne i dlatego nie podlega uwzględnieniu. Odnośnie natomiast żądania ustanowienia adwokata należy zauważyć, że nie wykonanie przez stronę skarżącą wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych dokładnie wskazujących wysokość dochodów gospodarstwa domowego oraz oświadczenia i dokumentów wskazujących na wysokość kosztów utrzymania koniecznego uniemożliwia ustalenie czy poniesienie minimalnych kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej rodziny. Z tych powodów brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej w całości bądź w części.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło