II SA/Lu 33/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-03-10

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie dostarczyła wymaganych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i ponoszonych kosztów utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy następuje tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W przypadku niewykonania wezwania do uzupełnienia dokumentów potwierdzających dochody i koszty utrzymania, nie można rzetelnie ocenić sytuacji majątkowej wnioskodawcy, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmowną w przedmiocie wydania zezwolenia na wycinkę drzew. Wnioskodawca nie dostarczył na wezwanie sądu aktualnego zaświadczenia o zarobkach oraz oświadczenia dotyczącego ponoszonych kosztów utrzymania koniecznego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na wycinkę drzew p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu winsoku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca wezwana do nadesłania aktualnego zaświadczenia z zakładu pracy wskazującego wysokość zarobków w kwocie brutto i netto oraz oświadczenia, które z wymienionych przez nią kosztów utrzymania koniecznego ponoszone są co miesiąc, a które w innym odstępie czasu nie wykonała wezwania. Referendarz sądowy stwierdził, że: Strona skarżąca na druku PPF oświadczyła, że jej miesięczny dochód brutto pochodzący z umowy o pracę wynosi [...] złotych zaś koszty utrzymania koniecznego, nieobejmujące kosztów wyżywienia, wynoszą [...] złotych. Obdarzenie wiarą tego oświadczenia prowadziłoby do wniosku, że z kwoty [...] złotych, która jako kwota brutto pomniejszona powinna być dodatkowo o składkę na ubezpieczenie zdrowotne (składkę na ubezpieczenie społeczne strona skarżąca wliczyła w koszty utrzymania koniecznego) i zaliczkę na podatek dochodowy, strona skarżąca ponosi miesięczne koszty wyżywienia oraz pozostałe koszty w wysokości [...] złotych. Oznaczałoby to, że kwota 420 złotych, która pozostaje po pomniejszeniu dochodu brutto o kwotę [...] złotych nie tylko, że pokrywa miesięczne koszty wyżywienia strony skarżącej, ale i wystarcza na opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy. W świetle zasad doświadczenia życiowego wniosek taki nie zasługuje na obdarzenie go wiarą a tym samym na obdarzenie wiarą nie zasługuje oświadczenie dotyczące wysokości dochodu. Dlatego sprawdzić należało wysokość dochodu strony skarżącej w kwocie brutto i netto. Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie zaś wystąpienia uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego wymaga zbadania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, w szczególności poprzez skonfrontowanie dochodu z udokumentowanymi wydatkami (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1319/07 - Legalis). Przy czym przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochód netto, ponieważ są to realne środki, jakie pozostają do dyspozycji wnioskodawcy, które może on przeznaczyć na utrzymanie siebie i rodziny (por. teza 1 postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 151/09 – Lex nr 552786). W sprawie niniejszej wyjaśnienia wymagało również to czy wszystkie wymienione przez stronę skarżącą koszty utrzymania w istocie ponoszone są co miesiąc. Strona skarżąca nie wyjaśniła tego jednoznacznie. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy na wezwanie i w zakreślonym w nim terminie zobowiązana jest do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Strona skarżąca wezwana do nadesłania aktualnego zaświadczenia z zakładu pracy wskazującego wysokość zarobków w kwocie brutto i netto oraz oświadczenia, które z wymienionych przez nią kosztów utrzymania koniecznego ponoszone są co miesiąc, a które w innym odstępie czasu, mimo prawidłowego doręczenia wezwania (k. 22) nie wykonała go. Stosowanie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 255 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04 – Lex nr 302271; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 151/09 – Lex nr 552786; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 – Lex nr 552394 czy postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09 – Lex nr 552205). Bierność zaś w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt I FZ 514/07 - Legalis). W niniejszej sprawie, wobec wątpliwości dotyczących rzetelności oświadczenia strony skarżącej o wysokości dochodu oraz tego czy wszystkie wymienione przez nią koszty utrzymania ponoszone są co miesiąc, niewykonanie wezwania uniemożliwiło ocenę tego czy ponoszenie kosztów sądowych wiąże się dla strony skarżącej z uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło