II SA/Lu 353/24

WyrokWSA w Lublinie2024-07-25

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane opiekunowi osoby niepełnoletniej, jeśli decyzja o uchyleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, który stanowił negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, została wydana po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, ale z mocą wsteczną od początku roku, w którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na zasadach dotychczasowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja uchylająca specjalny zasiłek opiekuńczy, wydana po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, ale z mocą wsteczną od początku roku, w którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na zasadach dotychczasowych, usuwa negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, organ odwoławczy wadliwie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności oraz posiadanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że choć warunek wieku powstania niepełnosprawności jest kwestionowany przez TK, to jednak posiadanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę. Kolegium nie uwzględniło faktu, że decyzja uchylająca specjalny zasiłek opiekuńczy została wydana z mocą wsteczną od stycznia 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2024 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...]. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej także jako "skarżący" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt przedstawionych przez organ odwoławczy wynika następujący stan sprawy. W dniu 10 listopada 2023 r. skarżący złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w H. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną I. D.. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), dotyczący momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Z dołączonego do wniosku orzeczenia z dnia 27 czerwca 2017 r., znak: [...], zaliczającego I. D. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wynika bowiem, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od dnia 26 maja 2017 r., a więc powstał, gdy żona skarżącego miała 53 lata. Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżący, w związku ze sprawowaną opieką nad żoną, ma natomiast ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 października 2024 r. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Z. D. zakwestionował zasadność odmowy przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełniania przesłanki dotyczącej wieku powstania niepełnosprawności, określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skarżący podniósł, że uzależnianie wsparcia dla opiekuna od tego, w jakim momencie życia podopiecznego stwierdzono jego niepełnosprawność, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 uznał za sprzeczne w konstytucyjną zasadą równości. W dniu 6 lutego 2024 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze o wydaniu w dniu 2 stycznia 2024 r., z upoważnienia Wójta Gminy [...], decyzji nr [...], uchylającej w całości decyzję z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad I. D.. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia [...] r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium na wstępie odnotowało, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej jako "u.ś.w."), mocą której uległy zmianie przepisy regulujące kwestię przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 wskazanej ustawy nowelizującej, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium przyjęło wobec tego, że w stosunku do wniosków złożonych do dnia 31 grudnia 2023 r. , spełniających wszystkie przesłanki z art. 17 u.ś.r., stosuje się przepisy u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2024 r. Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim oparł on decyzję o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia na normie zawartej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ odwoławczy przyznał racje argumentom odwołania wskazującym, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, zakwestionował zgodność powyższego przepisu z Konstytucją. W ocenie organu odwoławczego, nie jest uzasadnione wydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części ww. przepisu, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje zatem niezależnie od momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W ocenie organu odwoławczego, odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na okres powstania niepełnosprawności I. D. była więc nieuprawniona. Niezależnie od powyższego, Kolegium uznało decyzję odmowną organu pierwszej instancji za zasadną, uznając, że w niniejszej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt. 2 lit. "a" u.ś.r., w postaci ustalonego na rzecz skarżącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego związku z opieką nad żoną. Organ odwoławczy przyznał, że decyzja z dnia [...] r., którą przyznano skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 października 2024 r., została uchylona decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Jednakowoż, zdaniem Kolegium, jedynie uchylenie przez organ pierwszej instancji decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r., byłoby podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie rodzinne są decyzjami konstytutywnymi, kształtującymi sytuację strony wyłącznie na przyszłość, a więc z mocą od ich wydania (ex nunc). Fakt istnienia w obrocie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi zaś negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym brak jest możliwości przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca wpływu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego. W skardze skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza jego interes poprzez naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieprzyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego pomimo dysponowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchylającą prawo skarżącego do zasiłku specjalnego, w sytuacji, gdy świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane za okres od uchylenia wskazanego zasiłku specjalnego. Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie przepisu "art. 17 ust. 5 pkt b" u.ś.r. pomimo braku przeszkód do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, przy jednoczesnej rezygnacji z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący dodał, że w przypadku zbiegu uprawnień do dwóch świadczeń opiekun ma prawo wyboru świadczenia korzystniejszego. W sytuacji rezygnacji z zasiłku dla opiekuna lub specjalnego zasiłku opiekuńczego możliwe jest zatem skuteczne ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne przez opiekuna osoby, której niepełnosprawność powstała po 18. lub 25. roku życia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Podkreślić na wstępie należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 10 listopada 2023 r. zwrócił się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną I. D., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższy wniosek podlegał zatem rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.). Jak natomiast prawidłowo odnotował organ odwoławczy, poszczególne przepisy tej ustawy, w tym jej art. 17 regulujący zasady i kryteria przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, stały się przedmiotem nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 23 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (u.ś.w.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r., przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 17 u.ś.r., nadanym ww. ustawą zmieniającą, świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane w związku ze sprawowaniem opieki wyłącznie nad osobą w wieku do ukończenia 18.roku. Oczywiste jest wobec tego, że na gruncie stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2022 r., nie jest możliwe uzyskanie przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad żoną I. D., albowiem jest ona osobą pełnoletnią. Niemniej jednak, jak słusznie zauważyło Kolegium, zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle przytoczonego przepisu przejściowego, przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad żoną w oparciu o art. 17 u.ś.r. w brzmieniu sprzed tej daty, pozostaje możliwe, pod warunkiem ustalenia, że skarżący do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnił wszystkie wówczas obowiązujące warunki uzyskania przedmiotowego świadczenia. Datę powstania prawa do świadczenia, do której odwołuje się art. 63 ust. 1 u.ś.w., należy bowiem wiązać z momentem spełnienia przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne, wszystkich wymaganych przez prawo przesłanek do uzyskania przedmiotowego świadczenia. W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż skarżący do dnia 31 grudnia 2023 r. nie spełnił warunków do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną, określonych w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tego dnia, uznać należy za wadliwe. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż o braku powstania prawa skarżącego do wnioskowanego świadczenia do dnia 31 grudnia 2023 r., nie może decydować negatywna ocena przesłanki określonej w obowiązującym do tego dnia art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przypomnieć należy, że z treści tego przepisu wynikało, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Przytoczony przepis – jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji – był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał go za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Mimo, że wyrok ten nie doprowadził do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jednak wobec treści z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP przyjąć należy, że jego skutkiem winno być pomijanie przez organy administracji przy rozpoznawaniu wniosków o świadczenie pielęgnacyjne tej części omawianego przepisu, którą Trybunał uznał za niezgodną z Konstytucją. Przedstawiona wyżej interpretacja skutków wejścia w życia powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1668/14; z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 755/16 i I OSK 1208/16, a także wyroki WSA w Lublinie: z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 910/16; z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1090/16). W związku z powyższym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., obowiązujący do dnia 31 grudnia 2023 r., został przez organ pierwszej instancji wadliwie zastosowany jako jedna z podstaw odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na ówczesnych zasadach. Pomimo dostrzeżenia powyższej wady decyzji pierwszoinstancyjnej, Kolegium utrzymało jednak tę decyzję w mocy uznając, że rozstrzygnięcie odmowne determinowane jest w niniejszej sprawie okolicznością, iż skarżącemu, decyzją Wójta Gminy H. z dnia [...] r., przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad żoną. Nie kwestionując faktu, iż w toku postępowanie odwoławczego, tj. w dniu 2 stycznia 2024 r. doszło do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji uchylającą ww. decyzję o przyznaniu skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego, organ odwoławczy uznał, że skoro powołana decyzja uchylająca została wydana już po wejściu w życie przepisów u.ś.w., to w świetle art. 63 ust. 1 tej ustawy nie daje ona podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o treść art. 17 u.ś.r. obowiązującą przed powołaną nowelizacją. W ocenie Kolegium, w przypadku skarżącego nie doszło bowiem do wyeliminowania do dnia 31 grudnia 2023 r. przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r., której zaistnienie spowodowane było posiadaniem uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ze stanowiskiem Kolegium w tej kwestii nie można się zgodzić. Przede wszystkim jako błędne należy ocenić twierdzenie organu odwoławczego, wedle którego decyzje zmieniające lub uchylające decyzje o przyznaniu świadczenia rodzinnego, podejmowane w trybie art. 32 u.ś.r., nie mogą w żadnym przypadku działać z mocą wsteczną. Jakkolwiek decyzje konstytutywne co do zasady mają moc na przyszłość, nie można z góry wykluczyć, że w pewnych sytuacjach mogą oddziaływać również ze skutkiem ex tunc. Każdy akt stosowania prawa odnosi się bowiem do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Oznacza to, że również decyzja o skróceniu okresu, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, która winna zapaść na skutek dokonania przez stronę wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r, może zostać wydana z mocą wsteczną, jeżeli taka jest wola wnioskodawcy dokonującego wyboru spośród przysługujących mu świadczeń. Uchylenie z mocą wsteczną decyzji o przyznaniu świadczenia kolidującego ze świadczeniem pielęgnacyjnym, umożliwia natomiast przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty, z którą decyzja uchylająca świadczenie konkurencyjne wywołuje skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 59/22). Z dołączonego do akt sprawy wydruku decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. (k. 26 akt. adm.) wynika jednoznacznie, że decyzja ta działa z mocą wsteczną, albowiem – jak wskazano w jej sentencji – uchyla ona uprawnienie skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego (ustalone decyzją z dnia [...] r.) "od miesiąca stycznia 2024 r." – a więc od początku wskazanego miesiąca kalendarzowego, jednocześnie zastrzegając, że ostatnia wypłata na rzecz skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego została zrealizowana w dniu 20 grudnia 2023 r. Z decyzji tej wynika ponadto, że została ona wydana na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2023 r. Oznacza to, że w tym dniu skarżący, korzystając z uprawnienia przysługującego mu z mocy art. 27 ust. 5 u.ś.r., tj. prawa wyboru świadczenia w przypadku zbiegu uprawnień do kilku świadczeń rodzinnych, dokonał rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. Wprawdzie jego oświadczenie w tym zakresie skutkowało uchyleniem decyzji przyznającej mu specjalny zasiłek opiekuńczy dopiero w dniu 2 stycznia 2024 r., jednak wobec wywoływania przez tę decyzję określonego w niej skutku już od 1 stycznia 2024 r., stwierdzić należy, że ostatnim dniem, w którym skarżący posiadał uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego był 31 grudnia 2023 r. W tych okolicznościach uznać należy, że wbrew stanowisku Kolegium, w przypadku skarżącego negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. której zaistnienie spowodowane było posiadaniem uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ustała przed 1 stycznia 2024 r. Kolegium wadliwie zatem zastosowało powyższy przepis, jako podstawę utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., co miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni ocenę prawną przedstawioną w wywodach powyżej. Kolegium zobowiązane będzie przyjąć, że jakkolwiek w dacie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżący nie spełniał warunku wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., albowiem posiadał wówczas uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to jednak ta negatywna przesłanka została przez skarżącego usunięta przed wejściem w życie przepisów u.ś.w., a zatem nie może stanowić przeszkody dla przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Przy czym w tych okolicznościach świadczenie pielęgnacyjne może skarżącemu zostać przyznane dopiero od miesiąca, w którym skarżący nie posiadał już uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a więc od stycznia 2024 r. Oczywiście ewentualne przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od tej daty uwarunkowane będzie ustaleniem przez Kolegium, że skarżący do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnił również pozostałe, określone w art. 17 u.ś.r. warunki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. – rzecz jasna z pominięciem niekonstytucyjnego warunku wieku powstania niepełnosprawności, zawartego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zaznaczyć przy tym wypada, że już dotychczas zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, iż w przypadku skarżącego spełniony został podstawowy warunek uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujący do dnia 31 grudnia 2023 r., tj. warunek konieczności rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). W świetle bowiem ustalonego podczas wywiadu środowiskowego z dnia 30 listopada 2023 r. stanu zdrowia I. D. i zakresu opieki sprawowanej nad nią przez skarżącego, nie może budzić wątpliwości, że opieka ta całkowicie pozbawia skarżącego możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze. Z przeprowadzonego wywiadu wynika wszakże, że I. D., ze względu na posiadane schorzenia, jest osobą całkowicie zależną w codziennym funkcjonowaniu od opieki męża i wymaga jego pomocy nawet w podstawowych czynnościach życiowych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło