II SA/Lu 36/21
WyrokWSA w Lublinie2021-09-16
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kopii wszystkich wyroków z uzasadnieniami wydanych w danym roku, zarejestrowanych pod określonymi symbolami, stanowi informację publiczną przetworzoną, wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia kopii wszystkich 55 wyroków z uzasadnieniami, które wymagały zgromadzenia, anonimizacji i sporządzenia kopii, stanowi informację publiczną przetworzoną. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, organy prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji. Sąd podkreślił również, że wielokrotne składanie podobnych wniosków może być uznane za nadużycie prawa do informacji publicznej.Stan faktyczny
R. S. złożył wniosek o udostępnienie kopii wszystkich wyroków z uzasadnieniami wydanych w 2017 r., zarejestrowanych pod określonymi symbolami. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że żądana informacja ma charakter przetworzony i wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po bezskutecznym wezwaniu odmówił udostępnienia informacji. Prezes Sądu Apelacyjnego utrzymał tę decyzję w mocy. R. S. złożył skargę do WSA w Lublinie, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu K. C. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Prezes Sądu Apelacyjnego w L. , po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej także jako: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] r., znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 26 września 2020 r. do Sądu Okręgowego w R. wpłynął wniosek R. S. datowany na dzień 22 października 2020 r., w przedmiocie udostępnienia kopii wszystkich wyroków z uzasadnieniami wydanych w 2017 r. zarejestrowanych w Repertorium C i Ca pod symbolem 056 i 056s.
Pismem z dnia 5 listopada 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w R. wskazał, że informacje żądane przez wnioskodawcę wymagają przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na obszerny zakres ilościowy dokumentacji do przygotowania i anonimizacji. W związku z powyższym wnioskodawca został wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni od otrzymania pisma pod rygorem odmowy udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. zakwestionował zasadność wezwania i stwierdził, że wnioskowana przez niego o udostępnienie informacja, nie stanowi informacji przetworzonej.
W dniu 16 listopada 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w R. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. W uzasadnieniu wskazano, że w 2017 r. ze spraw zarejestrowanych w Repertorium C oraz Ca pod symbolami 056 oraz 056s wydano 55 orzeczeń. W związku z tym do dokonania animizacji takiej ilości danych konieczne będzie delegowanie dodatkowych pracowników, co skutkowałoby zakłóceniem pracy tej jednostki. Oznacza to, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, do której udzielenia konieczne jest wykazanie przez wnioskodawcę szczególnej istotności interesu publicznego.
W ocenie organu, skarżący pismem z dnia 9 listopada 2020 r., nie podjął nawet próby wykazania takiej istotności interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, a jedynie zakwestionował jej charakter, zatem nie spełnił przesłanki dla uzyskania żądanej informacji publicznej przetworzonej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył w terminie odwołanie, podnosząc, że organ dysponuje zbiorem żądanych danych, zaś sama anonimizacja orzeczeń nie może stanowić o charakterze informacji.
Decyzją z dnia [...] r., Prezes Sądu Apelacyjnego w L. , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z urzędu ma wiedzę, iż wyroki wydane w sprawach, których domaga się skarżący liczą przeciętnie od kilku do kilkunastu stron, a co za tym idzie można przyjąć, że anonimizacja jednego orzeczenia zajęłaby około 10-20 minut. Przy uwzględnieniu liczby 55 orzeczeń objętych zakresem wniosku w niniejszej sprawie czas realizacji wyniósłby około 2 dni robocze, przy założeniu, że jedna osoba pracować będzie 8 godzin. Realizacja wniosku skarżącego prowadziłaby zatem do zakłócenia normalnego toku działania Sądu.
Ponadto na ocenę charakteru żądanych w sprawie informacji publicznych rzutuje dodatkowo rodzaj informacji zawartych w orzeczeniach. W dniu 25 maja 2019r. weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Zgodnie z art. 175 bd ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. administratorami danych osobowych przetwarzanych w postępowaniach sądowych w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości albo realizacji zadań z zakresu ochrony prawnej są sądy. Mając na uwadze, że w treści wyroków wraz z uzasadnieniami, których żąda skarżący występują dane chronione, w tym, m.in. imię i nazwisko skazanych, identyfikatory – PESEL, nazwy miejscowości i nazwy geograficzne, nazwy urządzeń i pojazdów, dane pozwalające na identyfikację innych osób występujących w sprawie, w tym bliskich i świadków, ale także opisy zdarzeń i zachowań oraz dane medyczne, organ wskazał, że jako na administratorze danych osobowych- spoczywa na nim obowiązek właściwego zabezpieczenia danych osobowych szczególnie chronionych.
W treści wyroków wraz z uzasadnieniami, których żąda skarżący występują dane chronione, w tym m.in. imię i nazwisko skazanych, identyfikatory - PESEL, nazwy miejscowości i nazwy geograficzne, nazwy urządzeń i pojazdów, dane pozwalające na identyfikację innych osób występujących w sprawie, w tym bliskich i świadków, ale także opisy zdarzeń i zachowań oraz dane medyczne, których ujawnienie mogłoby prowadzić do naruszenia zasad ochrony danych osobowych i prawa do prywatności. Mając na uwadze powyższe na administratorze danych osobowych - sądzie reprezentowanym przez prezesa sądu spoczywa obowiązek właściwego zabezpieczenia danych osobowych szczególnie chronionych.
Uwzględniając powyższe, w ocenie organu nie sposób zgodzić się ze skarżącym w kwestii zakwalifikowania żądanych do udostępnienia informacji, jako informacji prostej. Zdaniem Prezesa Sądu Apelacyjnego skarżący domaga się informacji publicznej przetworzonej, a co za tym idzie musi wykazać przesłankę szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego.
W konsekwencji, Prezes Sądu Apelacyjnego w L. uznał, że zasadne było wezwanie skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Mając jednak na uwadze, że skarżący nie wykonał prawidłowo wezwania i nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do zbioru orzeczeń wydanych w sprawach o symbolu 056 i 056s w 2017 r. w Sądzie Okręgowym w R., organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Dodatkowo, organ odwoławczy stwierdził, że celem wnioskodawcy nie jest samo w sobie uzyskanie dostępu do wnioskowanej informacji publicznej, gdyż, aby zapoznać się z linią orzeczniczą wystarczyłoby kilka wybranych orzeczeń, a nie zaś kilkaset z różnych sądów z całego roku kalendarzowego. Składanie wniosków przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej do poszczególnych sądów okręgowych i apelacyjnych w Polsce, w ocenie organu należy zakwalifikować jako nadużycie prawa do informacji publicznej, albowiem skarżący wnioskuje o setki wyroków w podobnych sprawach.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r., o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako "u.d.i.p." lub "ustawa"). która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Ustawa ta jest zarazem rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ocenę legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. poprzedzić powinny rozważania, czy w świetle przepisów powołanej ustawy informacja wskazana we wniosku R. S., której udostępnienia żądał, jest informacją publiczną oraz, czy żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.
Prezes Sądu Okręgowego w R. należy niewątpliwie do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z mocy art. 10 i art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej, zaś w świetle art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2072) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu okręgowego należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.
W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje także publiczny charakter informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 22 października 2020 r. (data wpływu do Sądu: 26 października 2020 r.), w którym R. S. domagał się od Prezesa Sądu Okręgowego w R. udostępnienia informacji publicznej w zakresie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w sprawach zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolami 056 i 056s rozpoznawanych przez Sąd Okręgowy w R. w roku 2017.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi żadnych wątpliwości, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskowana informacja obejmująca udostępnienie kopii wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w roku 2017 w sprawach zarejestrowanych w Repertorium C i Ca pod symbolami 056 i 056s, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie omawianej ustawy. Treść orzeczenia sądu stanowi nie tylko informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" u.d.i.p. jest także rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentu urzędowego. Dlatego też orzeczenia sądowe z uzasadnieniem, jako wydane przez sąd w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (zob. wyroki NSA z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11; z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 784/16, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe ustalenia, przy dokonywaniu analizy zakresu wniosku skarżącego, należy zwrócić uwagę, że pojęcie informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. – wobec braku jego definicji legalnej – jest rozumiane w judykaturze w ujęciu potocznym z uwzględnieniem stanu faktycznego konkretnej sprawy. Przedmiotem udostępnienia mogą być bowiem zarówno informację proste, jak i przetworzone. W razie takiej kwalifikacji żądanej informacji, rozpatrzenie wniosku każdorazowo wymaga uprzedniej weryfikacji istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnego interesu publicznego – jako określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunku uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej. W ramach tej weryfikacji organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, albowiem ten – składając wniosek – może nie mieć świadomości, że żąda informacji przetworzonej. Dopiero zaś po dokonaniu weryfikacji spełnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego, w zależności od jej wyniku adresat wniosku zobowiązany jest udostępnić żądaną informację publiczną po jej uprzednim przetworzeniu, bądź odmówić jej udostępnienia w drodze decyzji wydanej na zasadzie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11, LEX nr 1079760; wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 12/12, LEX 1271502 oraz z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wr 109/17, LEX nr 2364529).
Informacja prosta jest przy tym definiowana jako taka informacja, której treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, może się wiązać z potrzebą usuwania danych chronionych prawem, przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień lub wyciągów, a takie zabiegi czynią informacje proste - informacją przetworzoną.
Informacja przetworzona z kolei to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego (wyrok NSA z dnia 17 października 2006r., I OSK 1347/05, Lex 281369). W judykaturze pojęcie informacji przetworzonej ujmowane jest jednakże w dwu ujęciach, sprowadzających się do dwóch grup takich stanów faktycznych. Jedno rozumienie przetworzenia uwzględnia aspekt jakościowy zmian wprowadzanych w odniesieniu do informacji prostych, drugie zwraca uwagę na aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Oba te rozumienia "przetwarzania" informacji prostych nie stoją jednakże w sprzeczności z potocznymi intuicjami językowymi, nie wprowadzają zatem jakiegoś sztucznego rozumienia informacji przetworzonej. Nie stanowią też rozumień wzajemnie konkurencyjnych i wykluczających się, ale uzupełniają się, tworząc dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną. Posługując się niejednoznacznym terminem, ustawodawca dopuścił tę dwuznaczność. W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała.
Drugie rozumienie informacji przetworzonej – co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (tak wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011r., I OSK 977/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2015r., I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015r., I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017r., I OSK 1362/17; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019r., I OSK 1056/18; wyrok NSA z dnia 18 maja 2020r., I OSK 4369/18, wszystkie w/w orzeczenia dostępne w CBOSA, oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 3, teza 1).
Wobec tego ustalenie charakteru wnioskowanej informacji – prostej czy przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji o treści i zakresie żądanym przez wnioskodawcę (tak np. wyrok NSA z dnia 17 września 2020r., I OSK 396/20, dostępny w CBOSA).
Szeroki zakres i rozmiar informacji publicznej (informacji prostej), wymagający zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłócają działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań – w konsekwencji oznacza, że żądanie dotyczy w istocie informacji o charakterze przetworzonym.
W okolicznościach niniejszej sprawy obszerny ilościowo zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji, powoduje że zachodzi przypadek informacji przetworzonej. Uczynienie bowiem zadość wnioskowi wymagałoby zgromadzenia akt sądowych (być może część znajduje się w archiwum), wykonania kserokopii lub skanów dokumentów, usunięcia danych prawnie chronionych - co poprzedzone musiałoby być wnikliwą analizą treści uzasadnień, w tym wykreślenia nie tylko elementów formalnych, ale także fragmentów co do okoliczności zdarzenia, ze względu na które sąd zarządził odbycie rozprawy przy drzwiach zamkniętych i danych pozwalających na identyfikację danej osoby czy jednostki. Anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Taki właśnie skutek mogłoby wywołać uwzględnienie wniosku, wymagający do jego uwzględnienia kilkudniowego zaangażowania oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika organu zobowiązanego, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego zwykłych czynności służbowych, zakłócając tym samym prawidłowe działanie tego Sądu. Okoliczności te powodują, że żądana informacja stanowi w istocie informację przetworzoną, a to wymaga zaistnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2016r., I OSK 2867/14, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie, należy podkreślić, że nie bez znaczenia pozostaje kategoria spraw, o udostępnienie wyroków której wnioskował skarżący. Sprawy rejestrowane w repertorium C pod symbolem 056 oraz 056s dotyczą ochrony dóbr osobistych, natomiast spawy Ca dotyczą spraw przedstawionych z apelacjami z sądów rejonowych w tym samym przedmiocie. A z kolei w odniesieniu do informacji w sprawach o ochronę dóbr osobistych anonimizacja wyroków i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy (kilkanaście spraw), ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji" (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia z dnia 6 października 2020r., II SA/Łd 425/20, CBOSA).
Dokonując oceny działań podjętych przez Prezesa Sądu Okręgowego w R. w sprawie wniosku skarżącego z dnia 22 października 2020 r., stwierdzić należy, że wniosek został załatwiony prawidłowo w świetle przedstawionych wyżej reguł postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Ocena ta wymaga przede wszystkim podkreślenia, że organ prawidłowo zakwalifikował żądane przez skarżącego informacje jako informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak już była o tym mowa wyżej, przetworzenie informacji publicznej może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Prowadzi to do wniosku, że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. Taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Przygotowanie żądanej informacji zdeterminowanej zakresem wniosku, będzie wymagało zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów. Ponadto, czynności będą również wymagały takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań.
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości, że udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji w postaci zbioru kopii wyroków z uzasadnieniami wydanych we wskazanym Sądzie w okresie całego roku kalendarzowego, wybranych pod kątem symbolu, pod jakim sprawy zostały zarejestrowane, wymagałoby uprzedniego przetworzenia takiej informacji na potrzeby wniosku. Zbiór taki nie istniał bowiem w tej formie w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Stanowisko to znajduje jednoznaczne potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1106/15, wydanym w sprawie zainicjowanej skargą R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w L. w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, analogicznym w zakresie przedmiotowym, jak wniosek będący przedmiotem niniejszej sprawy (dotyczącym wyroków z uzasadnieniami z lat 2010-2014 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 45).
W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem wprost, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. NSA wyjaśnił, że specyfika wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami jest tego rodzaju, że częstokroć zawierają one nie tylko dane stron postępowań, lecz również innych osób, w tym biegłych czy świadków. NSA uznał wobec tego, że uwzględnienie wniosku skarżącego wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z kopiowaniem dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej - bo wymagającej uważnej lektury uzasadnień wyroków - anonimizacji dokumentów. Anonimizacja w tego rodzaju przypadkach nie ogranicza się wyłącznie do wyeliminowania z dokumentacji imion i nazwisk, lecz wiąże się również z koniecznością usunięcia określonych fragmentów uzasadnień, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych.
Jak wynika z akt sprawy, Prezes Sądu Okręgowego w R. w reakcji na wniosek skarżącego z dnia 22 października 2020 r. – zasadnie uznając, że objęte tym wnioskiem informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. wezwał skarżącego do wykazania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem skarżącemu żądanej informacji. Wezwanie to doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 6 listopada 2020 r. (elektroniczne potwierdzenie odbioru). W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 9 listopada 2020 r. (data wpływu do organu: 13 listopada 2020 r.) w którym zakwestionował przyjętą przez organ kwalifikację żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej, tym samym kwestionując również zasadność nałożenia na niego obowiązku wykazania szczególnego interesu publicznego.
W następstwie niewykazania przez wnioskodawcę przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Okręgowego w R. w dniu 16 listopada 2020 r. podjął decyzję o odmowie udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej, którą to decyzję przesłał na właściwy adres skarżącego w dniu 17 listopada 2020 r.
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że Prezes Sądu Okręgowego w R. załatwił wniosek skarżącego w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., co czyni wniesioną skargę bezzasadną.
W zakończeniu podkreślić należy, że oceny organów nie miały jedynie charakteru czysto teoretycznego, lecz odnosiły do konkretnych faktów wiążących się z wykonaniem wniosku skarżącego. Organy ustaliły bowiem, że zakresem obecnego wniosku skarżącego objętych jest 55 orzeczeń wraz z uzasadnieniami liczących od kilku do kilkunastu stron. Już sama konieczność wyszukania i zgromadzenia takiej liczby dokumentów oraz ich anonimizacja pozwala więc kwalifikować żądanie skarżącego jako dotyczące udzielenia informacji przetworzonej.
Dodatkowo, Sąd podkreśla, że nie bez znaczenia pozostaje także to, że ocena organów nawiązywała również do składanych przez skarżącego wniosków o udostępnienie licznych orzeczeń do poszczególnych sądów okręgowych i apelacyjnych w Polsce, co w konsekwencji należy zakwalifikować jako nadużycie prawa do informacji publicznej.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Lublinie z urzędu, z racji rozpoznawanych spraw, znane jest, że skarżący z tego rodzaju wnioskami o udostępnienie informacji publicznej występuje także do innych sądów powszechnych z obszaru województwa lubelskiego. Co więcej analiza orzeczeń wydawanych z udziałem skarżącego jako wnioskodawcy w oparciu o dane z Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach wskazuje, że aktywność skarżącego nie ogranicza się jedynie do sądów mających swe siedziby w województwie lubelskim, lecz dotyczy także innych sądów na terenie całego kraju.
Powyższe uzasadnia przyjęcie, że liczba wniosków z którymi występuje skarżący, czy też rzecz biorąc ściślej informacji, które uzyskuje skarżący jest na tyle ogromna, że skarżący nie tylko nie jest w stanie jej wykorzystać, ale nawet się z nią zapoznać.
Powyższe w pełni uprawnia do wniosku, że celem działania skarżącego nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania określonego sądu, co stanowi o nadużyciu prawa do informacji publicznej.
Jakkolwiek oczywiste jest, że co do zasady żądanie udzielenia informacji publicznej nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego to jednak w tego rodzaju sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie jest w ogóle możliwe wykorzystanie informacji publicznej przez wnioskodawcę zgodnie z jej celem to wnioskodawca powinien wykazać w jaki realny sposób zamierza wykorzystać żądane informacje dla ochrony celu publicznego.
W przedmiotowej sprawie, pomimo wydania decyzji odmownej, skarżący ani we wniesionym odwołaniu, ani we wniesionej skardze, w żaden sposób nie wykazał tego, w jaki sposób zamierza wykorzystać przedmiotowe informacji, ani też tego, że w ogóle jest w stanie zapoznać się z tak ogromną liczbą informacji, których żąda i które otrzymuje.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O wynagrodzeniu radcy prawnego, świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t. jedn. Dz. U z 2019 r. poz. 68).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło