II SA/Lu 370/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; II. umorzyć postępowania o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,74 ha oraz domu o powierzchni 90 m2 oraz budynków gospodarczych, które nie są używane. Do druku PPF dołączono niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego oraz niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię umowy dzierżawy. Pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. skarżącego wezwano do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, oświadczenia wyjaśniającego skąd czerpie środki na bieżące utrzymania i jaka jest ich miesięczna wysokość, aktualnego zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego informującego o wielkości posiadanych gruntów rolnych i leśnych w ha przeliczeniowych lub nakazu płatniczego podatku rolnego i leśnego, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), wykazu posiadanych maszyn oraz urządzeń używanych do prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wskazania rodzaju posiadanych budynków i ich powierzchni, zaświadczenia właściwego wójta gminy o wszystkich osobach zameldowanych razem ze skarżącym, oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżący w związku z posiadanymi schorzeniami aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i czy pobiera z tego tytułu zasiłek chorobowy, jeśli tak do złożenia potwierdzającego ten fakt dokumentu oraz dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon, aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości, kserokopie umów dokumentujących kredyty konsumpcyjne, itp.) określających jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należy przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność. Mimo pozostawienia wezwania w placówce pocztowej na okres czternastu dni i dwukrotnym pozostawieniu w drzwiach mieszkania adresata zawiadomienia o tym fakcie oraz o możliwości odbioru pisma skarżący nie podjął wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na druku PPF złożonym w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie wykazał bowiem, aby posiadał jakiekolwiek dochody. Na druku nie zawarto też żadnych informacji o wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe. Mimo skutecznego w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenia wezwania z dnia 13 sierpnia 2015 r. nie nadesłał informacji o dochodach, wysokości kosztów utrzymania koniecznego ani informacji o stanie majątkowym. Przesłanką zaś przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Referendarz sądowy nie znając dokładnej sytuacji finansowej i materialnej skarżącego nie mógł ocenić, czy poniesienie przez niego kosztu ustanowienia radcy prawnego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Odnośnie żądania skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych należy zauważyć, że na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżąc decyzję dotyczącą zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego, skarży działanie organu administracji w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.