II SA/Lu 379/12

WyrokWSA w Lublinie2012-10-11

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, ale jest od niej oddzielona drogą gminną, posiada interes prawny do uczestniczenia jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zwłaszcza gdy inwestycja może oddziaływać na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły skarżącej statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Właściciel nieruchomości, której działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, może być stroną, jeśli wykaże interes prawny wynikający z potencjalnego oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość. Organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń w zakresie zakresu oddziaływania inwestycji, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca B. R. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania stodoły na magazyn skupu zboża. Argumentowała, że jako strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, a inwestycja znajduje się w bliskiej odległości od jej działki i może ją negatywnie oddziaływać. Organy administracji odmówiły jej statusu strony, uznając, że jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie wykazała ona interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. R. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nakazał również ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwoty 200 zł tytułem brakującego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy S. R. z dnia [...] r. nr [...]; II. nakazuje ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 200 zł. ( dwieście złotych) tytułem brakującego wpisu Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], ustalającej na rzecz "P." A. P. [...] warunki zabudowy dla inwestycji dotyczącej zmiany sposobu użytkowania istniejącej stodoły murowanej na magazyn skupu zboża. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił na rzecz "P." A. P., [...] warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły murowanej na magazyn skupu zboża, budowie budynku gospodarczego przy istniejącym budynku wagi samochodowej oraz budowie budynku gospodarczego przy stodole, na działce nr [...] w S. R. We wniosku z dnia [...] września 2009 r. B. R. zwróciła się do Wójta Gminy . R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją. Prośbę swą uzasadniła tym, iż jako strona nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wnioskodawczyni podniosła, iż przeznaczony do zmiany sposobu użytkowania na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. budynek, znajduje się w odległości 4,5 m od granicy jej działki nr ewid. [...]. Okoliczność ta, jak również uciążliwości związane z planowanym sposobem użytkowania stodoły na działce nr [...], zdaniem wnioskodawczyni wskazują, iż powinna ona brać udział jako strona w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Wójt Gminy [...] – działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. – wznowił na żądanie B. R. oraz W. i A. małż. W. (którzy złożyli odrębny wniosek) postępowanie w sprawie "P.", A. P., [...] zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Następnie decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] organ I instancji umorzył w stosunku do B. R. postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na to, że wyżej wymienionej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] w S. R. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzja o umorzeniu postępowania nie odpowiada żadnej z przewidzianych w art. 151 k.p.a. form rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania swojej własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, iż jego decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. dotyczy działki nr [...], która nie graniczy bezpośrednio z działką B. R. nr [...], lecz jest od niej oddzielona drogą gminną o szerokości 3 m, oznaczoną jako działka nr [...]. Inwestycja planowana na działce nr [...] nie należy ponadto do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a jej obszar oddziaływania zamknie się w granicach działki inwestora. W związku z tym organ I instancji uznał, iż stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji dotyczącej zmiany sposobu użytkowania istniejącej stodoły murowanej na magazyn skupu zboża na działce nr [...] są jedynie inwestor oraz właściciele działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Przymiot strony w tym postępowaniu – jak wskazał organ I instancji – nie przysługuje natomiast B. R., tym bardziej, że nie wykazała ona swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., zaś podnoszone przez nią argumenty należałoby rozpatrywać jedynie w kontekście posiadania interesu faktycznego w przedmiotowej sprawie. B. R. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. Organowi I instancji zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieuzasadnioną odmową przyznania skarżącej prawa strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w całości w sposób wyczerpujący i dokładny oraz niewłaściwe uzasadnienie powyższego rozstrzygnięcia. W ocenie odwołującej organ I instancji wydał swe rozstrzygnięcie opierając się wyłącznie na analizie urbanistycznej, pomijając treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jak też przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto odwołująca wskazała na naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, gdy jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości objętej planowaną inwestycją, posiada ona interes prawny w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tego przedsięwzięcia. Podkreśliła, iż z doświadczenia życiowego wynika, że planowana przez firmę "P." działalność będzie wywierać negatywny wpływ na nieruchomości sąsiednie. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, iż B. R., jako właścicielka działki nie sąsiadującej bezpośrednia z działką inwestora ze względu na oddzielającą te nieruchomości drogę, nie wykazała posiadania w niniejszej sprawie interesu prawnego. Istnienia takiego interesu organ nie dopatrzył się również z urzędu. Wskazał, iż obszar oddziaływania spornej inwestycji – w świetle dokumentacji planistycznej – zamknął się w granicach działki inwestora. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym zarzuty B. R. należy rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego, a nie kwalifikowanego interesu prawnego. Podkreśliło przy tym, iż decyzja o warunkach zabudowy nie kształtuje praw i obowiązków inwestora, a jedynie informuje o możliwości zagospodarowania terenu w sposób wskazany we wniosku i musi pozostawać w zgodzie wyłącznie w przepisami prawa planistycznego. Dlatego też w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie podlegają ocenie kwestie uregulowane przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Również kwestia ewentualnych uciążliwości, jakie mogą zaistnieć już w trakcie prowadzenia planowanej na działce nr [...] działalności - zdaniem organu odwoławczego - wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. R. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również błędne uzasadnienie wydanej decyzji; - art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 w zw. z art. 28 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie dotyczyło interesu prawnego skarżącej, podczas gdy będąca przedmiotem powyższej decyzji inwestycja bezspornie oddziałuje na jej nieruchomość. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędne zastosowania wobec przesłanek uzasadniających odmowę zmiany sposobu użytkowania stodoły murowanej na działce nr [...]; - art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, iż obszar oddziaływania spornej inwestycji zamknął się w granicach działki inwestora. Powyższe uchybienia – zdaniem skarżącej – doprowadziły do naruszenia również art. 2, art. 7, art. 21 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej wobec działki przeznaczonej pod sporną inwestycję, wykazywała w toku postępowania, iż załatwienie niniejszej sprawy dotyczy bezpośrednio jej sfery prawnej. Podniosła, iż decyzja o warunkach zabudowy może wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości, bowiem określa ona w sposób wiążący dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji, w tym inwestycji uciążliwej. Czynności powodujące hałas lub wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska mogą zaś oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga B. R. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca - będąca właścicielką działki nr [...], położonej w miejscowości S. R. - bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., ustalającą na rzecz "P." A. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły murowanej na magazyn skupu zboża, budowie budynku gospodarczego przy istniejącym budynku wagi samochodowej oraz budowie budynku gospodarczego przy stodole, zlokalizowanej na działce nr [...] w S. R. Poza sporem pozostaje również, iż działka skarżącej oraz nieruchomość objęta powyższą inwestycją położone są w bliskim sąsiedztwie, lecz nie graniczą ze sobą bezpośrednio, bowiem działki te oddziela droga gminna o szerokości 3 m, stanowiąca działkę nr [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wójt Gminy S. R. – działając na żądanie skarżącej oraz A. i W. W. (właścicieli działki nr [...]) – wznowił postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Powyższe postanowienie wydane zostało w oparciu na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stosownie do którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W toku postępowania wznowieniowego organ I instancji doszedł do wniosku, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w weryfikowanym postępowaniu zwykłym, przez co - nie dokonując merytorycznej kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia o warunkach zabudowy - wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję odmawiającej jego uchylenia, która następnie została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W związku z powyższym istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy powyższe stanowisko organów co do posiadania przez skarżącą interesu prawnego we wznowionym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż stanowisko, w myśl którego skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., organy oparły przede wszystkim na tym, że jej działka nr ewid. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora nr [...], lecz jest od niej oddzielona drogą gminną o szerokości 3 m (działka nr ewid. [...]). Ponadto – zdaniem organów – zamierzona inwestycja nie dotyczy bezpośrednio skarżącej, gdyż nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a obszar jej oddziaływania zamknął się w granicach działki inwestora. Organy stwierdziły również, iż skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, zaś jej argumenty można rozpatrywać co najwyżej w kontekście interesu faktycznego. W ocenie Sądu przedstawiona wyżej argumentacja organów orzekających w niniejszej sprawie jest nieprzekonująca i nie uzasadnia wydanych rozstrzygnięć. Przede wszystkim należy podkreślić, że nie wyklucza skarżącej z grona stron postępowania w sprawie warunków zabudowy dla spornej inwestycji fakt, iż jej działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, stronami postępowania o ustalenia warunków zabudowy mogą być – oprócz wnioskodawcy i właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości objętej inwestycją - nie tylko właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości przylegających do terenu inwestycji, lecz również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek nie sąsiadujących bezpośrednio z tym terenem. O interesie prawnym, a co za tym idzie – przymiocie strony w takim postępowaniu, decydują natomiast okoliczności konkretnej sprawy (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1404/06, Lex nr 394873; z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1825/09, Lex nr 746818; z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 172/11, Lex nr 1083623). W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy administracji – pomimo, iż działka skarżącej oddzielona jest drogą gminną od działki inwestora - winny w niniejszej sprawie przeprowadzić wnikliwe ustalenia co do zakresu oddziaływania spornej inwestycji, i w tym kontekście zbadać interes prawny skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla tego przedsięwzięcia. Tymczasem ustalenia organów obu instancji we wskazanym zakresie ograniczyły się do lakonicznego wskazania, iż planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zakres jej oddziaływania zamyka się w obrębie działki inwestora. Wprawdzie rację mają organy wskazując, iż w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), przedmiotowa inwestycja, polegająca na zmianie sposobu użytkowania istniejącej stodoły murowanej na magazyn skupu zboża, budowie budynku gospodarczego przy istniejącym budynku wagi samochodowej oraz budowie budynku gospodarczego przy stodole, nie należy ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani również do tych, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko jedynie potencjalnie, niemniej jednak twierdzenie, iż zakres oddziaływania tej inwestycji ograniczy się do granic działki inwestora, należy uznać za dowolne. Twierdzenie to przede wszystkim nie wynika bowiem samoistnie z faktu, iż sporne przedsięwzięcie nie zostało ujęte w powyższym rozporządzeniu. W żaden sposób nie znajduje ono natomiast potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a przede wszystkim w znajdującej się w aktach sprawy decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. (k. 3 akt adm.) oraz analizie urbanistycznej do tej decyzji (k. 14 akt adm.). Przeciwnie, powyższe stanowisko budzi wątpliwości głównie w kontekście zobowiązania inwestora w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na "wprowadzanie pyłów do powietrza, energii akustycznej od pracujących urządzeń oczyszczających ziarno oraz spalin od pojazdów dowożących i wywożących ziarno". Mając na uwadze wskazane przez organ I instancji uciążliwości, związane w funkcjonowaniem zamierzonego przedsięwzięcia, nie sposób – na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - przyjąć, iż zakres oddziaływania tej inwestycji nie będzie wykraczał poza działkę inwestora. Tym samym nie można – zdaniem Sądu – wykluczyć na podstawie dotychczasowych ustaleń, że sporne przedsięwzięcie będzie oddziaływać na działkę skarżącej. Należy bowiem zauważyć, iż działka nr [...] oddalona jest jedynie o 3 m od inwestowanej nieruchomości i bez wątpienia mieści się w granicach prawidłowo wyznaczonego dla tej inwestycji obszaru analizowanego. Słuszność zaprezentowanego w niniejszej sprawie stanowiska organów budzi wątpliwości również kontekście przyznania statusu strony w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy właścicielom działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji zamierzonej przez firmę "P.". Nie jest bowiem jasne na jakiej podstawie organ I instancji – uznając, iż obszar oddziaływania inwestycji planowanej na działce nr [...], ogranicza się do granic tej działki – z jednej strony przyznał status strony w przedmiotowym postępowaniu właścicielom działek bezpośrednio sąsiadujących z działką inwestora (co wynika z akt sprawy), zaś nie uznał za stronę tego postępowania właścicielki działki oddzielonej od terenu inwestycji drogą o szerokości jedynie 3 m. W tym miejscu należy zauważyć, iż przyjmując, że obszar oddziaływania spornej inwestycji ogranicza się do działki nr [...], należałoby konsekwentnie stwierdzić, iż status strony w omawianym postępowaniu nie przysługiwał również właścicielom działek bezpośrednio graniczących z teren inwestycji, bowiem również te działki nie znalazły się w przedmiotowym obszarze oddziaływania. Wskazana niekonsekwencja organu I instancji w ustaleniu stron postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. świadczy o tym, że w rzeczywistości jedynym powodem nieuznania interesu prawnego B. R. było usytuowanie jej działki po drugiej stronie drogi w stosunku do działki nr [...]. Ta okoliczność – jak już wykazano we wcześniejszej części uzasadnienia – nie mogła zaś samoistnie stanowić o braku interesu prawnego skarżącej, bowiem w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy interes prawny właścicieli i użytkowników wieczystych gruntów nieprzylegających do działki inwestora uzależniony jest od zasięgu i stopnia uciążliwości oddziaływania planowanej inwestycji na ich grunty. W ocenie Sądu nieprzekonujące jest również stanowisko organów, iż skarżąca w toku postępowania wznowieniowego nie wykazała swojego interesu prawnego w weryfikowanym postępowaniu zwykłym. Jakkolwiek należy zgodzić się z twierdzeniem, iż o istnieniu takiego interesu w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie mogą stanowić wskazane przez skarżącą przepisy ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak należy zauważyć, iż skarżąca swój interes prawny wywodziła również z uciążliwości związanych z funkcjonowaniem spornej inwestycji, które w jej ocenie mogą mieć wpływ na sposób korzystania z jej nieruchomości. W tym kontekście skarżąca powoływała się na przepis art. 140 k.c., jako stanowiący źródło jej interesu prawnego. Art. 140 k.c. może natomiast stanowić źródło interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 682/04, Lex nr 176144). Decyzja ustalająca warunki zabudowy bezspornie spełnia walory decyzji, o której mowa w powołanym wyroku, bowiem może ona w takim stopniu kształtować sposób korzystania z nieruchomości inwestycyjnej, iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właścicieli nieruchomości sąsiednich, a mówiąc precyzyjnie – nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem tej decyzji. Z uwagi na lakoniczne ustalenia organów co do zakresu oddziaływania przedsięwzięcia planowanego na działce nr [...], nie sposób zatem wykluczyć, że oddziaływanie to może wpływać na sposób korzystania przez skarżącą z jej nieruchomości, a tym samym, że interes prawny B. R. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla tej inwestycji znajduje umocowanie we wskazanym przez nią przepisie materialnym prawa cywilnego. Ubocznie w tym miejscu wypada podnieść, iż niedopuszczalne jest utożsamianie interesu prawnego z jego naruszeniem. Przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym – w myśl art. 28 k.p.a. – uzależnione jest bowiem od posiadania interesu prawnego, nie zaś od wykazania jego naruszenia. Reasumując należy podkreślić, iż status strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy determinowany jest granicami oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2278/10, niepubl.). Prawidłowe ustalenie stron takiego postępowania – również w postępowaniu prowadzonym w wyniku jego wznowienia – winno być zatem każdorazowo poprzedzone precyzyjnym określeniem przedmiotowych granic oddziaływania. W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu – organy administracji nie poczyniły niezbędnych ustaleń w tym zakresie, przez co ich stanowisko w kwestii statusu strony skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zakończonym decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., należy uznać za dowolne. Materiał dowodowy niniejszej sprawy nie zawiera sporządzonego przez biegłego R. G. Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w analizie urbanistycznej do tej decyzji (k. 14 akt adm.). Analiza m.in. tego dokumentu – w ocenie Sądu – jest natomiast niezbędna, by precyzyjnie ustalić zakres oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym prawidłowo określić status B. R. w postępowaniu o ustalenia dla tego przedsięwzięcia warunków zabudowy. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy te w sposób wadliwy przeprowadziły bowiem postępowanie dowodowe i nie podjęły wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto uzasadnienia kontrolowanych decyzji nie odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe uchybienia w konsekwencji doprowadziły do naruszenia również art. 28 k.p.a. poprzez niepoparte materiałem dowodowym stwierdzenie, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony we wznowionym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy oraz art. 151 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne wydanie decyzji o odmowie uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia Wójta Gminy S. R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 223 § 2 p.p.s.a. Sąd nakazał ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwoty 200 zł tytułem brakującego wpisu, gdyż po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 24 maja 2012 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy nie została ona, na skutek przeoczenia, wezwana do uiszczenia wpisu. W tej sytuacji art. 223 § 2 p.p.s.a. uzasadniał obciążenie kwota nieziszczonego wpisu organu, skoro wobec uwzględnienia skargi byłby on zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu I instancji będzie zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności poprzez rzetelne zebranie i zbadanie materiału dowodowego oraz precyzyjne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji planowanej na działce nr [...]. Dopiero na podstawie tak poczynionych ustaleń organ stwierdzi, czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Jeżeli organ dojdzie do przekonania, iż skarżącej przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu, dokona wówczas merytorycznej oceny decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. i wskaże, czy rozstrzygnięcie to należy uchylić i ponownie orzec, co do meritum sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) czy też zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.). Jeżeli zaś organ ponownie uzna brak interesu prawnego po stronie skarżącej – wyda decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tym razem prawidłowo ją uzasadniając.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło