II SA/Lu 412/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 maja 2025 r. znak: SKO.41/560/GG/2025 w przedmiocie podziału nieruchomości - w zakresie wniosku J. D. i wniosku A. D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. J. D. i A. D. (dalej także jako "skarżące") wniosły wspólnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Lublinie z dnia 21 maja 2025 r. znak: SKO.41/560/GG/2025 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...], położonej przy ul. N. w L.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lipca 2025 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie odrębnymi pismami wezwano obie skarżące do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swoich numerów PESEL - również w terminie 7 dni, pod tym samym rygorem. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 23 lipca 2025 r. (potwierdzenia odbioru – k. 19-20 akt sądowych). W dniu 31 lipca 2025 r. skarżące (w odrębnych, lecz jednobrzmiących pismach) zwróciły się do Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełniania braków formalnych skargi. Jednocześnie złożyły pisma, w których podały swoje numery PESEL, zaś skarżąca J. D. dodatkowo w tym samym dniu uiściła należny wpis od skargi w kwocie 200 zł. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżące wskazały, że pisma z Sądu odebrał i pokwitował pod ich nieobecność P. D. – syn skarżącej J. D. i brat skarżącej A.D. Pisma te przekazał skarżącym w dniu 30 lipca 2025 r., tj. po powrocie skarżących z wyjazdu. Natychmiast po zapoznaniu się z wezwaniami skarżące wystąpiły z przedmiotowymi wnioskami i uzupełniły wskazane braki skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wnioski skarżących o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżące nie zachowały terminu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwania do wykonania tych obowiązków odebrał w dniu 23 lipca 2025 r. pod adresem zamieszkania skarżących P. D., będący dorosłym domownikiem. Doręczenie przedmiotowych wezwań w taki sposób uznać należy za skuteczne w świetle art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Siedmiodniowy termin do wykonania nałożonych obowiązków upływał zatem skarżącym z dniem 30 lipca 2025 r. Tymczasem skarżące obowiązki objęte doręczonymi wezwaniami wykonały dopiero w dniu 31 lipca 2025 r., tj. w dacie złożenia wniosków o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z przytoczonych przepisów, warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna i nieusuwalna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i co do zasady nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I FZ 331/18). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że skarżące nie uprawdopodobniły braku własnej winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braków skargi – fiskalnego i formalnego. Przypomnieć należy, że skarżące jako przeszkodę w zachowaniu przedmiotowego terminu wskazały okoliczność, iż w dacie doręczenia wezwań do wykonania powyższych obowiązków przebywały poza miejscem zamieszkania, zaś odebraną podczas ich nieobecności korespondencję P. D. przekazał im dopiero w dniu 30 lipca 2025 r., po ich powrocie z wyjazdu. W ocenie Sądu, wyjazd skarżących poza miejsce zamieszkania – zwłaszcza wobec braku wykazania, by wynikał on z nagłej, niedającej się wcześniej przewidzieć potrzeby - nie jest wystarczający dla uznania braku winy skarżących w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowych. Skarżące, mając świadomość toczącego się z ich inicjatywy postępowania przed sądem administracyjnym, wobec konieczności wyjazdu przed jego zakończeniem powinny były wykazać odpowiednią staranność w prowadzeniu tej sprawy i podjąć odpowiednie działania mające na celu uniknięcie ewentualnych uchybień procesowych, jak np. poinformować Sąd o zmianie w danym okresie adresu do korespondencji, bądź też ustanowić w sprawie pełnomocnika. Takich działań należałoby bowiem oczekiwać od osób należycie dbających o własne interesy. Skarżące czynności takich jednak nie podjęły, przez co nie można uznać, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wykonania nałożonych przez Sąd obowiązków. O braku winy skarżących w tym zakresie nie mogą ponadto świadczyć ewentualne zaniedbania P. D. związane z przekazaniem skarżącym odebranej w dniu 23 lipca 2025 r. korespondencji sądowej (np. zbyt późne przekazanie przesyłek bądź brak wcześniejszego powiadomienia skarżących o ich odebraniu). Niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki, nie stanowi bowiem okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu, a przy tym obciąża samą stronę, a zatem nie jest też okolicznością wskazującą na brak winy strony w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09; z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1138/14; z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 546/11; z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 567/18). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II GZ 51/22, w przypadku, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby przebywającej pod adresem wskazanym jako adres korespondencyjny, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 366 ze zm.), przykładowo do rąk osoby schorowanej i będącej w podeszłym wieku, która z przyczyn osobistych może swym działaniem wywołać niekorzystną dla skarżącego sytuację procesową, podmiot może dokonać na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego dotyczącego niedoręczania przesyłek niektórym domownikom powoduje, że skutki wszelkich zaniedbań tych osób, obciążają samego skarżącego. Ponadto, nie uzgadniając z domownikami sposobu informowania o wpływie korespondencji, skarżący wziął na siebie ryzyko uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Podsumowując stwierdzić należy, że okoliczności przedstawione przez skarżące na poparcie wniosków o przywrócenie terminu, nie dają podstaw by przyjąć, że skarżące nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, a przez to przedmiotowe wnioski nie mogły zostać uwzględnione. Z tych względów i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.