II SA/Lu 419/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i R. P. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe, położonego na działce [...] przy ulicy [...] w B. P.. Po rozpoznaniu odwołania A. K., właścicielki sąsiedniej nieruchomości o nr [...], Wojewoda decyzją z dnia [...]. decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Jego zdaniem spełnione zostały warunki, jakie zostały określone w art. 35 ust. 1 art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), zatem nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę. Projekt budowlany jest kompletny, zawiera wszystkie niezbędne elementy, przebudowa jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, dokonano odpowiednich sprawdzeń. Odnośnie zastrzeżenia odwołującej się co do zachowania określonego w art. 35 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego 65 dniowego terminu dla wydania decyzji, Wojewoda stwierdził, że według akt sprawy wniosek o pozwolenie na budowę złożono [...] r., decyzja wydana została w dniu [...] r., a wysłana do stron dzień później. Organ zwrócił ponadto uwagę, że do jego kompetencji należy ocena, czy w danym postępowaniu nastąpiło naruszenie ustawowego terminu do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i wymierzenie kary, o której mowa w art. 35 ust. 6 ustawy. W ocenie Wojewody nie ma uzasadnienia także zarzut wadliwości projektu budowlanego. Podkreślono, że do wniosku dołączono decyzję o warunkach zabudowy wydaną dla R. P., natomiast B. P. została wymieniona jako strona postępowania w rozdzielniku decyzji. Organ nie podzielił zapatrywania odwołującej się, jakoby decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana inwestorowi, który nie posiadał decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśnił, że współwłasność jest odmianą prawa własności. Każdy ze współwłaścicieli zachowuje prawo, o jakim mowa w art. 209 k.c., tj. może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa i zachowuje prawo zarządu rzeczą wspólną w granicach określonych w art. 199 (czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu) i art. 201 k.c. (czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną) - chyba, że współwłaściciele inaczej postanowili w umowie, bądź sąd powszechny ustalił inaczej zasady wykonywania zarządu. Nie można zatem stawiać tezy, że R. i B. P. występując o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie legitymowali się decyzją o warunkach zabudowy. Decyzja wydana na rzecz jednego ze współmałżonków nadaje te same prawa również drugiemu. W ocenie Wojewody nie ma także podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia prawa własności właścicieli działek sąsiednich. Zaznaczono, że zarzut posadowienia budynku przeznaczonego do przebudowy i zmiany sposobu użytkowania częściowo na działkach ewid. oznaczonych nr [...] postawiono dopiero na etapie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z mapy do celów projektowych (str. 23 projektu budowlanego) sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. W. wynika, że budynek gospodarczy na działce nr [...] położony jest w granicy z działkami nr [...] Z powyższej mapy aktualnej na dzień [...] r. wynika ponadto, że przedmiotowy budynek znajduje się w całości na działce inwestorów tj. B. i R. P. i w żadnym stopniu nie narusza własności dwóch sąsiadujących działek nr [...] Mapa opatrzona jest klauzulą, zgodnie z którą została opracowana w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] Nie była kwestionowana przez żadną ze stron w trakcie prowadzonego postępowania. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również niezgodności decyzji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nieprawidłowej zmiany nazwy zamierzenia budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego wskazana w decyzji o warunkach zabudowy obowiązująca linia zabudowy ulicy [...] w odległości 5.0 m od linii rozgraniczającej ulicy została spełniona w projekcie budowlanym - strona 22 projekt zagospodarowania działki. Zmianie nie uległa szerokość i wysokość budynku, geometria dachu oraz powierzchnia zabudowy Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki określony w decyzji na poziomie min. 30% w projekcie budowlanym (str. 23) wynosi 46,37%, zatem także ten warunek został spełniony. Zgodnie z opisem technicznym wskazane w decyzji nowe elementy zagospodarowania działki i adaptacja obiektu na cele mieszkaniowe zostały zaprojektowane zgodnie z przepisami i normami. Realizacja inwestycji nie będzie powodować żadnych wspomnianych ograniczeń, ani uciążliwości. Natomiast niekorzystne oddziaływania podczas budowy będą miały charakter krótkotrwały i odwracalny. Organ zaznaczył, że prawo budowlane nie nakazuje dokonania zmiany nazwy zamierzenia na odrębnym wniosku. Nie można zatem traktować pisma R. P. z dnia [...] r. o zmianie inwestycji z rozbudowy budynku ze zmianą sposobu użytkowania na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania budynku jako niezgodnego z prawem, ponieważ inwestor z jednej strony wypełnił zalecenia wezwania Prezydenta Miasta B. P. z [...] r. a także dokonał zmiany nazwy inwestycji. Zdaniem organu akta sprawy wskazują ponadto, że zapewniono czynny udział w postępowaniu pełnomocnikowi odwołującej się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie: 1) zasady określonej w art. 21 ust 1 Konstytucji RP ponieważ Wojewoda nie uszanował jej prawa z tytułu własności działki nr [...] i nie uwzględnił skutków wynikających z faktu, że działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt. 20 ustawy Prawa budowlanego (Dz.U z 2016r poz.290 z późn. zm.), 2) zasady określonej w art.7 Konstytucji RP poprzez zaniechanie przez Prezydenta Miasta B. P. oraz w decyzji o warunkach zabudowy wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. P. jej uwag i zastrzeżeń dotyczących pominięcia w decyzji warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz wadliwości projektu budowlanego przebudowy sporządzonego przez uprawnionego projektanta, co miałoby polegać na nieuwzględnieniu zasad określonych w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane 3) zatwierdzenie wadliwych rozwiązań w projekcie budowlanym przebudowy i zmiany sposobu zagospodarowania budynku gospodarczego niezgodnych z art. 5 ust 1 pkt 1 lit b oraz 3, 8 i 9 i art. 20 ust .1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane 4) naruszenie zasad postępowania administracyjnego tj: a) zasady działania na podstawie prawa określonej w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie dotyczą art. 35 ust. 1, ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz §1, §2, §12 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie ( Dz.U. z 2015 roku poz. 1422 ), b) zasady praworządności, podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mają na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli art.7 kpa. c) zasady zaufania do władzy publicznej - art. 8 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Urząd Miasta, mimo obowiązku wynikającego z art. 35 ust.1 prawa budowlanego nie potwierdził podpisem kompletności wniosku pod względem formalnym. Ponadto pismem z dnia [...] r. inwestor zmienił nazwę pierwotnego wniosku na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny w drodze przebudowy. W ocenie skarżącej jest to zasadnicza zmiana, której nie można uznać za uzupełnienie braku formalnego wniosku złożonego w dniu [...] r. Powinien być zatem opracowany nowy projekt budowlany. Tym bardziej, że według ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego, sporządzonej w miesiącu wrześniu 2016 budynek nie spełnia wymagań dotyczących przepisów przeciwpożarowych. Wykonanie robót budowlanych doprowadzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości wymagałoby znacznych nakładów finansowych i w konsekwencji zmianę takich parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość i szerokość. Skarżąca wyraziła obawę, że w tej sytuacji inwestor podejmie dalsze przedsięwzięcia budowlane naruszające jej prawo własności działki. Chodzi o ocieplenie budynku, co spowoduje zajęcie jej działki na szerokość co najmniej 15 cm. W projekcie przebudowy budynku gospodarczego brak jest daty jego sporządzenia oraz daty wpływu do Urzędu Miasta. Decyzja nie zawiera imienia i nazwiska projektanta oraz specjalności, zakresu i numeru jego uprawnień budowlanych oraz informacji o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego co jest naruszeniem par. 1 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] r. w sprawie wzorów : wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz. U. z 2016 poz.1493). Ponadto projektant nie wskazał konkretnych przepisów na podstawie których oświadczył, że projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Tymczasem pominął podstawowy fakt, że budynek gospodarczy jest usytuowany na obszarze oddziaływania działek [...], [...] i [...] .Wynikają z tego tytułu określone skutki dla projektanta i dla sąsiadów inwestora, skoro zgodnie z art. 3 pkt. 20 ustawy ich działki znalazły się w obszarze oddziaływania obiektu. Według art.5 ust. 1 ustawy projekt budowlany traktowany jako całość z przewidywanym okresem użytkowania należy projektować i budować w sposób określony w przepisach w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi bezpieczeństwo pożarowe, możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego, odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem skarżącej na mapie do celów projektowych według stanu na dzień [...]. nie uwidoczniono ogrodzenia na odcinku pomiędzy budynkiem gospodarczym, a mieszkalnym inwestorów. Mapa nie odzwierciedla także faktycznego usytuowania linii zewnętrznej ściany północnej w stosunku do linii ogrodzeń działki [...] z działkami [...] i [...]. Skarżąca stwierdziła, że przed dokonaniem operatu technicznego geodeta nie poinformował jej o przeprowadzonym pomiarze w dniu [...] roku. Ponadto projekt budowlany nie zawiera rozwiązań w zakresie usunięcie zagrożeń pożarowych o których mowa w ekspertyzie technicznej oraz utrzymania właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego po zmianie sposobu użytkowania. Zwróciła uwagę, że ściana północna budynku gospodarczego na całej długości wynoszącej 17,1 m usytuowana jest z przekroczeniem granic działek nr [...] i [...]. Takie usytuowanie budynku jest niezgodne z w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra: Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinni odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Generalną zasadą określoną w § 12 ust. 1 rozporządzenia jest usytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż 4 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiami w stronę tej granicy, tymczasem stan faktyczny to odległość 1,6 metra od granicy z działką nr [...] oraz 3 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy. Także tutaj, jak wskazano nastąpiło przekroczenie granic z działką o numerze [...]. Rozporządzenie dopuszcza wprawdzie sytuowanie budynków w odległość 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale wtedy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co w sprawie nie ma miejsca. W ocenie skarżącej decyzja narusza w ten sposób jej uzasadnione interesy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, braku nasłonecznienia, zawilgocenia, nadmiernego zadymienia, spokoju, utraty wartości rynkowej nieruchomości), powoduje trwałe uciążliwości wynikające z planowanego sposobu użytkowania wykraczające poza granice nieruchomości uzależnione od woli inwestora, bez uwzględniania jej woli jako właściciela sąsiedniej działki. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, inwestor winien uzyskać opinie sąsiadów w przedmiocie takiej lokalizacji budynku gospodarczego. Tymczasem projektant sporządził projekt budowlany przebudowy i zmiany sposobu użytkowania nie posiadając tych opinii i bezpodstawnie oświadczając, że projekt jest zgodny z obowiązującym prawem. Według skarżącej R. P. wprowadził w błąd organy wydające decyzję o warunkach zabudowy podając, że jest właścicielem działki [...]. Zrozumiała, że pomiędzy małżonkami została zniesiona wspólność majątkowa, przez co nie zaskarżyła decyzji. Za niezgodny ze stanem rzeczywistym uznała skarżąca twierdzenie, jakoby w dniu [...]. otrzymała dostęp do akt sprawy. Nie udostępniono jej bowiem całości materiałów postępowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bez wątpienia rację ma skarżąca, utrzymując, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę organ ma obowiązek uwzględnić uzasadnione interesy osób trzecich, co wprost wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2016r. poz. 260 ze zmianami ). Taki niedookreślony zakres ochrony oznacza, że w każdym przypadku, w sposób zindywidualizowany należy ocenić, czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich, przy czym podkreślenia wymaga, że muszą to być interesy "uzasadnione". Z kolei uzasadnione interesy osób trzecich należy oceniać w sposób obiektywny, kierując się przede wszystkim normami regulującymi proces inwestycyjny, w tym techniczno-budowlanymi. Zważyć przy tym należy, że interes osób trzecich chroniony wspomnianym przepisem, nie może naruszać wynikającego z art. 4 tej ustawy prawa właściciela do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności, jak już wskazano, w zakresie zabudowy nieruchomości. O naruszeniu interesu osób trzecich można zatem mówić zatem jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy prawa. Mimo niejednolitego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie ( por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2017r. II OSK 1581/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Sąd rozpatrujący sprawę podziela pogląd, że nie chodzi jedynie o przepisy materialnego prawa administracyjnego. W związku z definicją obszaru oddziaływania, zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy, zgodnie z którą przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu tego przepisu należą również przepisy prawa cywilnego w głównej mierze dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego. Wydaje się bowiem oczywiste, że realizacja inwestycji może uniemożliwić realizację tych praw i dochodzenie roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem ( wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017r. II OSK 1604/15 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA). Jednakże zauważyć należy, że w świetle art. 140 kc. Także prawo własności nie ma absolutnego charakteru, gdyż granice wykonywania tego prawa wyznaczają ustawy i zasady współżycia społecznego. Potwierdza to cytowany już art. 4 prawa budowlanego, który odnosi się zarówno do właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, jak i inwestora. Z kolei sformułowany w art. 144 k.c. zakaz immisji wskazuje na obowiązek właściciela nieruchomości w powstrzymywaniu się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W wyroku z dnia 22 listopada 1985 r. ( II CR 149/85 OSNC 1986/10/162) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 k.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona. Powyższe uwagi mają zastosowanie także do przebudowy obiektu budowlanego, nie można przecież wykluczyć, że przebudowa będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, wpływając na dotychczasowy sposób korzystania z niej lub wprowadzając ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Wbrew jednak przekonaniu skarżącej w ten sam sposób obszar oddziaływania budynku gospodarczego rozumiały organy architektoniczno – budowlane, które przecież uznały jej legitymację jako strony i zapewniły udział w postępowaniu. Było to jak najbardziej uzasadnione, jeśli zważyć, że budynek znajduje się w granicy nieruchomości, a jego przebudowa połączona zastała ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny. Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że jej uzasadnione interesy zostały naruszone poprzez brak nasłonecznienia, zawilgocenie, nadmierne zadymianie, utratę spokoju, czy utratę wartości nieruchomości. Podane okoliczności nie stanowią w żadnej mierze o naruszeniu jej uzasadnionych interesów, rozumianych, jak już wskazano, jako naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego, zresztą nie podaje ich także sama skarżąca. Całkowicie gołosłowne jest także odwoływanie się do nadmiernego zadymiania, skoro nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż przekroczone zostały granice przeciętnej miary o jakiej stanowi art. 144 kc., a samo subiektywne odczucie skarżącej w świetle powołanego wyroku Sądu Najwyższego nie może zostać uznane za wystarczające. Bez wpływu dla oceny zachowania art. 5 ust. 1 pkt.9 prawa budowlanego nie może pozostawać także fakt, że chociaż przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 60- tych XX wieku, skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających zgłaszanie odpowiednim organom obecnie formułowanych zastrzeżeń. Tym bardziej, że według ekspertyzy technicznej. sporządzonej zgodnie z wymogiem określonym w art. 71 ust.2 pkt 5 prawa budowlanego. budynek jest już wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową, c.o oraz jest opalany kotłem na paliwo stale o mocy 25 kV, co powoduje zadymiane także sąsiednich nieruchomości. W tej samej ekspertyzie projektant stwierdził, że wykonane roboty nie budzą zastrzeżeń konstrukcyjnych i budynek może być nadal wykorzystywany ze zmianą sposobu użytkowania na mieszkalny. Skarżąca nie zgłosiła żadnych okoliczności, które konkluzję ekspertyzy poddawałyby w wątpliwość. Zgodzić się jednak należy ze skarżącą, której zdaniem nie została wyjaśniona sprawa ochrony przeciwpożarowej budynku. Jest to jedno z podstawowych zagadnień, ponieważ wiąże się z kwestiami bezpieczeństwa. Ochrona przeciwpożarowa staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i pozostaje taką przez cały okres jego użytkowania. Powoduje to, że jeżeli na przestrzeni lat zmieniły się przepisy w zakresie ochrony pożarowej lub doszło do zmiany warunków ochrony pożarowej w budynku, to organ ma prawo nałożenia takiego obowiązku, który odpowiada aktualnemu stanowi prawnemu (por. wyroki NSA: z 3 września 2014 r., II OSK 516/13; z 13 sierpnia 2010 r., II OSK 327/09 opubl. w CBOSA). Obawa skarżącej wynika z zapisu wspomnianej ekspertyzy technicznej, według którego budynek nie spełnia wymagań dotyczących przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z tą samą ekspertyzą ścianę zewnętrzną północno-wschodnią i północno - zachodnią należy doprowadzić do wymagań stawianych ścianom oddzielenia pożarowego tj. na szerokości 2,0m od krawędzi budynku pokrycie wykonać z materiałów nie palnych np. z blachy. Zwrócić należy uwagę, że stosownie do § 272 ust.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinni odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. W stosunku do budynków niskich zaliczonych do kategorii ZL IV ( mieszkalnych ), a do takich będzie zaliczony budynek gospodarczy po zmianie sposobu użytkowania, klasa odporności pożarowej określona została jako D z klasą odporności ogniowej ścian i stropów z wyjątkiem stropów w ZL - REI 60 i stropów w ZL - REI 30. Tymczasem w ekspertyzie w pkt.6 analiza p.poż. przy wymaganej odporności pożarowej D odporność ogniową dla ścian zewnętrznych określono jako EI 30 i takie określono ich wykonanie. Jest to zgodne z zapisem § 216 ust. 1 rozporządzenia, ale nie ma on zastosowania w przypadku budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki. Zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, co dotyczy także rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2117). Wprawdzie sprawdzenie zgodności z przepisami w tym techniczno budowlanymi zostało w art. 35 ust.1 pkt. 2 ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki lub terenu, jednak nie można wykluczyć sytuacji, że organ architektoniczno – budowlany będzie uprawniony zbadać pod tym względem również projekt architektoniczno – budowlany. Może to dotyczyć właśnie zgodności rozwiązań projektowych z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, tym bardziej, że przedmiotowy budynek posadowiony jest bezpośrednio w granicy z nieruchomością skarżącej. W uzasadnieniu decyzji tej kwestii w ogóle jednak nie poruszono, nie odniesiono się także do przedstawionego w ekspertyzie rozwiązania mającego na celu doprowadzenie do wymagań stawianych ścianom oddzielenia pożarowego. Organ nie rozważył, czy w tej sytuacji niezbędne jest uzyskanie odpowiedniej ekspertyzy biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej, tym bardziej, że projekt budowlany nie zawiera żadnych rozwiązań z zakresu ochrony pożarowej. Nie jest uzasadniony zarzut dotyczący usytuowania budynku na nieruchomości skarżącej, co miałoby wiązać się z nieuregulowaną kwestią granicy. Zauważyć należy, że kwestię ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami regulują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości należy więc do obowiązków właścicieli nieruchomości, gdyż ustalenie granic nieruchomości leży w ich interesie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2015r. ( II OSK 1620/13 opubl. w CBOSA ) wskazał, że dla wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadaniu takiego prawa, co wynika z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy administracji architektoniczno-budowlanej, ani organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie przesądza natomiast o prowadzeniu robót budowlanych niezgodnie z przepisami. Nie stanowi też żadnej z przesłanek do wstrzymania takiego postępowania, wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak brak zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, a także nie przedstawienie przez skarżących innych dowodów, które mogłyby podważyć prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestora powoduje, że nie można przyjąć, iż inwestor prowadzi roboty budowlane z przekroczeniem granic terenu budowy ( por. także wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013r. II OSK 1750/11 opubl. w CBOSA). Tym bardziej, jeśli chodzi o przebudowę budynku już istniejącego. Powyższe uwagi czynią pozbawiony racji zarzut nieprawdziwego oświadczenia projektanta złożonego w trybie art. 20 ust.4 ustawy Prawo budowlane, w którym miał nie uwzględnić przekroczenia granicy działek [...], [...] i [...]. Zgodnie z tym przepisem projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2 do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Takie oświadczenie projektanta znajduje się w projekcie, a jego uprawnia budowlane zostały potwierdzone odpowiednimi decyzjami i oświadczeniem o przynależności do L. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa ważne na listopad 2016r., kiedy projekt był sporządzony. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących podważać wiarygodność zgłaszanych zastrzeżeń co do przebiegu granicy, stąd też projektant nie miał żadnych podstaw do odmiennej oceny, niż oparta na przedstawionym przez inwestora oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zresztą składane w tym trybie oświadczenie w żadnym razie nie obejmuje kwestii przebiegu granicy nieruchomości. Niezrozumiale są zarzuty dotyczące wadliwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora. Zauważyć należy, ze koncentrują się one na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, które żadną przecież miarą nie były przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenia dotyczące posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczące realizacji przedmiotowej inwestycji zostały złożone przez inwestorów [...]., a ich prawdziwość nie została podważona. Nie jest zasadny również zarzut zmiany projektowanego przedsięwzięcia, z określonego we wniosku z [...]. jako rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne na opisany we wniosku z [...]. jako przebudowa i zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Skarżąca uważa, że w takim przypadku powinien zostać złożony nowy projekt budowlany. Z akt wynika jednak, że złożony projekt dotyczy właśnie przebudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkaniowe. Przyczyny dla których inwestor zmienia planowane przedsięwzięcia pozostają poza uwagą organów architektoniczno – budowlanych. Uchybieniem jest natomiast podpisanie wniosku o zmianę jedynie przez jednego z inwestorów. Nie jest to jednak uchybienie mające znaczenie dla sprawy, biorąc pod uwagę, że inwestorami są małżonkowie, składane zatem oświadczenia przez jednego z nich mają odniesienie do obojga. Uchybieniem jest także dokonanie zmiany opisu przedsięwzięcia bez zastosowania odpowiedniego formularzu, którego wzór, w dacie złożenia wniosku, został określony w rozporządzeniu. Ministra Infrastruktury i rozwoju z [...]. w sprawie wzorów : wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1146). Wzór ten został uwzględniony przy na wniosku o pozwolenie na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe. Słusznie wskazuje również skarżąca, że w tej sytuacji organ powinien na formularzu zamieścić informację o spełnieniu warunków o jakich mowa w art. 35 ust.1 ustawy lub wskazaniu braków ( pole H2 wzoru o pozwoleniu na budowę). Również jednak w tym przypadku powyższe uchybienie nie ma istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, a tylko taka przesłanka uzasadnia stwierdzenie wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Nie jest również zasadny zarzut sprowadzający się do zaniechania uzyskania opinii właścicieli sąsiedniej nieruchomości co do posadowienia budynku w granicy nieruchomości. Przepisy prawa budowlanego w ogóle nie przewidują konieczności uzyskiwania jakiejkolwiek zgody na lokalizację budynku mieszkalnego lub gospodarczego w granicy nieruchomości. Warto przypomnieć, że w wyroku z dnia [...] r., ( sygn. akt P. [...] ) Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej. Trybunał stwierdził bowiem, że w tym zakresie wymóg uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej dopuszczający możliwość zabudowy działki przy granicy, wykracza poza delegację ustawową. W orzecznictwie uważa się, że określenie odległości od granicy z nieruchomością sąsiednią należy do przepisów techniczno – budowlanych, a przywołany wyrok Trybunału wyłączył jedynie dopuszczalność określania w drodze rozporządzenia ingerencji w prawo własności działki sąsiedniej. Nie wskazał natomiast, aby poza zakresem rozstrzygania przez organ sprawy związanej z budową przy granicy z nieruchomością stanowiącą własność osoby trzeciej, pozostawać mogły kwestie związane z odległością budynku od granicy działki ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2016 r., II OSK 1297/14 opubl. w CBOSA ). Oznacza to, że przepisy je regulujące mają charakter obligatoryjny. Podkreślić trzeba, że kwestia zachowania odległości wskazanych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U z 2015r. poz. 1422 ), na które powołuje się skarżąca, nie była przedmiotem rozważania organu, skoro inwestycja miała polegać na przebudowie już istniejącego budynku i zmianie sposobu jego użytkowania. Wspomniany przepis nie miał zatem zastosowania, albowiem na etapie rozpoznawania wniosku o pozwolenie na budowę (przebudowę) ma zastosowanie jedynie do projektowanych robót. Przez przebudowę należy natomiast rozumieć zgodnie z art. 3 pkt 7a prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Przebudowa wyłączona została z pojęcia budowy ze względu na fakt, że wyróżnikiem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" – np. zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, W. [...], s. 57-58). Dopiero zmiana choćby jednego parametru charakterystycznego dla pojęcia przebudowy oznacza, że podejmowane czynności należy zakwalifikować jako inny rodzaj robót budowlanych. Słusznie jednak Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że o ile, co do zasady, należy zgodzić się z poglądem, że organy architektoniczno-budowane nie są władne prowadzić postępowania dotyczącego zgodności istniejącego obiektu z prawem, w tym również co do jego posadowienia względem działki sąsiedniej, to jednak nie oznacza to, że kwestia ta pozostawać może zupełnie poza zakresem zainteresowania tych organów w fazie wydawania decyzji o zezwoleniu na zmianę przeznaczenia obiektu lub dokonywania jakichkolwiek prac budowlanych w tym obiekcie. Ocena ta jest efektem założenia, że nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek zmian takich jak przebudowa, czy zmiana sposobu użytkowania obiektu, który wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Pozwolenie na przebudowę obiektu budowlanego dla celów zmiany sposobu użytkowania dotyczy wyłącznie budynku wzniesionego zgodnie z prawem ( wyroki z 21 października 2016r. II OSK 88/15, 8 maja 2014r. II OSK 2935/12, oraz 1 lipca 2011r. II OSK 1319/10 opubl. w CBOSA ). Skoro przedmiotowy budynek znajduje się w granicy z nieruchomością skarżącej, która konsekwentnie sygnalizowała jej przekroczenie, organ powinien zbadać legalność jego realizacji. Z ekspertyzy budowlanej wynika jedynie, że został wybudowany w latach 60-tych XX wieku. Z akt nie wynika jednak, czy jego realizacja nastąpiła w oparciu o pozwolenie na budowę, jeśli było wymagane oraz w jakim kształcie ewentualnego pozwolenia. W powołanym orzeczeniu z [...]. NSA stwierdził, że wprawdzie, co do zasady, nie można nakazać organom architektoniczno – budowlanym występowania z żądaniem udokumentowania legalności budynku objętego wnioskiem o zezwolenie na przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania, jednakże w takiej sprawie, w której stan zgodności z prawem budzi uzasadnione wątpliwości, organ architektoniczno-budowlany winien rozstrzygnąć tę niepewność. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, gdy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem będzie w sensie prawnym (i faktycznym) niemożliwe. Skoro ta ostatnia kwestia nie została wyjaśniona przez organy wydające decyzję o pozwoleniu na budowę, to trafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania związanych z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ sprawdzi złożone dokumenty zgodnie z art. 35 ust.1 prawa budowlanego, sprawdzi rozwiązania przeciwpożarowe zawarte w projekcie, ewentualnie uzyska stosowną opinię, która wypowiadałaby się w tym zakresie oraz zwróci się do organów nadzoru budowlanego (lub inwestora) o podanie informacji lub złożenie dokumentów mających na celu wyjaśnienie, czy budynek gospodarczy został zrealizowany w zgodzie z przepisami prawa, a jeśli nie, zainicjowanie postępowania naprawczego lub legalizacyjnego. Dopiero ostateczna decyzja kończąca takie postępowanie pozwoli na wydanie decyzji zezwalającej na przebudowę części budynku gospodarczego oraz zmianę jego przeznaczenia. Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. P.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy. Obejmują one uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]złotych.