II SA/Lu 43/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-02-28

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała dokładnie swojej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych pomimo wezwania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Niewykazanie rzeczywistych możliwości płatniczych uniemożliwia ocenę, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. i W. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podali swoje dochody z renty i emerytury oraz koszty utrzymania, twierdząc, że nie pozostają im żadne środki na koszty sądowe. Zostali wezwani do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń, w tym dotyczących budowy domu, jednak nie wykonali wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. i W. W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. i W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany terenu wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w zażaleniu z dnia 29 stycznia 2014 r. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnili, że utrzymują się z renty skarżącego w kwocie 1.100,00 złotych oraz emerytury skarżącej w kwocie 1.400,00 złotych. Całość dochodów przeznaczają na poczet kosztów utrzymania, na opłaty za mieszkanie – 600 złotych, na opłaty za zużycie gazu – 200 złotych, na opłaty za zużycie energii elektrycznej – 300 złotych, na opłaty za telefon – 100 złotych, na żywność dla dwóch osób – 800 złotych, na środki czystości – 200 złotych oraz na leki 300 złotych. Skarżący oświadczyli również, że po poniesieniu przez nich kosztów utrzymania nie pozostają im żadne środki finansowe, które mogliby przeznaczyć na poczet kosztów sądowych oraz, iż nie mają żadnych oszczędności. Do zażalenia dołączyli druk PPF, w którym powtórzyli informacje zawarte w zażaleniu odnośnie wysokości dochodów, oszczędności oraz kosztów utrzymania. Nadto oświadczyli, że obecnie budują dom o powierzchni 120 m2 i zamieszkuję w mieszkaniu o powierzchni 64 m2. Skarżący wezwani zostali do nadesłania aktualnych dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość w kwotach brutto i netto otrzymywanych przez nich świadczeń, aktualnych wyciągów z rachunków bankowych i lokat za okres trzech miesięcy, dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość ponoszonych przez nich stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz oświadczenia wyjaśniającego skąd pochodzą środki finansowe pozwalające na prowadzenie budowy domu i w jakiej są wysokości. Wezwania w dniu 11 lutego 2014 r. odebrała I. P. – córka skarżących. Skarżący nie wykonali wezwań. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. Mimo prawidłowego w świetle art. 72 § 1 p.p.s.a. doręczenia wezwań do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nie nadesłali żądanych od nich dokumentów źródłowych i oświadczenia. Tym samym nie wyjaśnili skąd pochodzą i w jakiej są wysokości środki finansowe pozwalające im prowadzić budowę domu, w sytuacji gdy jak wykazują całość ich miesięcznych dochodów pochłaniają koszty utrzymania i nie dysponują oni żadnymi oszczędnościami. Nie wykazali więc jakie są ich rzeczywiste możliwości płatnicze a zarazem i w jakiej znajdują się sytuacji materialnej. Referendarz sądowy nie mając dokładnych informacji na ten temat nie mógł dokonać oceny tego czy poniesienie przez skarżących kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w ich kosztach utrzymania koniecznego a zarazem, iż skarżący wykazali zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło