II SA/Lu 433/19

WyrokWSA w Lublinie2019-10-09

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a organ odwoławczy jedynie zakwestionował ocenę materiału dowodowego, nie wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Konieczne jest wykazanie, że naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji miały istotny wpływ na niewyjaśnienie sprawy i że istnieje potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, czego organ odwoławczy nie uczynił, nie wskazując jednocześnie, dlaczego nie zastosował art. 136 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu E. i J. Rz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą nakazania rozbiórki muru oporowego i schodów. PINB uznał, że obiekty te zostały wybudowane przed 1995 r. samowolnie. WINB uchylił tę decyzję, uznając, że PINB nie wykazał jednoznacznie, czy wykonano bieżącą konserwację, czy też doszło do samowoli budowlanej, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili WINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu E. Rz. i J. Rz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. Rz. i J. Rz. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] - po rozpatrzeniu odwołania T. S. i A. G. - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], odmawiającą nakazania Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu [...] rozbiórki muru oporowego o długości 22,30 m i wysokości 3,05 m oraz schodów prowadzących do W., zlokalizowanych na działce nr ewid.[...] położonej w J. n. W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Decyzją wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. L. odmówił nakazania Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu [...] rozbiórki muru oporowego o długości 22,30 m i wysokości 3,05 m oraz schodów prowadzących do W., zlokalizowanych na działce nr ewid.[...] położonej w J. nad W.. Odwołanie od decyzji złożyli T. S. oraz A. G., wskazując na okoliczność naruszenia przepisów prawa, brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pominięcie istotnych dowodów w postaci m.in. zeznań świadków A. G., Z. S., T. S., oświadczenia K. D., błędną interpretację zdjęć lotniczych. Według odwołujących mur i schody zostały wybudowane od strony zachodniej nieruchomości położonej w J. nad W. przy ul. [...] przez E. i J. R. po kupnie przez nich działek i motelu - bez stosownego pozwolenia. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wyjaśnił, że po uchyleniu w całości przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] decyzji PINB w O. L. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji dokonał uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. W trakcie tego postępowania przy piśmie E. R. z dnia [...] listopada 2018 r. zostały przekazane oświadczenia: H. K. (który pracował w latach 2005 - 2006 przy przebudowie i rozbudowie hotelu) dotyczące istnienia starych murów i schodów kamiennych (k. 87 akt I instancji), S. S. - dotyczące istnienia w latach 70-tych ubiegłego wieku murków oporowych oraz zejścia nad W. (k. 86 akt I instancji), J. R. - dotyczące istnienia w latach 80-tych ubiegłego wieku murków oporowych na skarpie oraz zejścia nad W. (k. 85 akt I instancji), A. S. - dotyczące istnienia przy dawnym motelu murku i schodów zejściowych (k. 83 akt I instancji), oświadczenie złożone przez: A. S., E. K., J. R., R. S., K. P., E. N., W. J. - potwierdzające istnienie przy dawnym motelu muru oporowego i schodów (k. 84 akt I instancji) oraz A. S. dotyczące istnienia murów oporowych i zejścia na skarpie (k. 82 akt I instancji). Dodatkowo przy piśmie A. G. z dnia [...] listopada 2018 r. zostało załączone: oświadczenie K. D. (poprzedni właściciel działki nr ewid. [...], [...] i [...] w J. nad W., po zakupie ww. nieruchomości od Urzędu Gminy J. nad W.) informujące, iż w chwili zakupu nieruchomości, tj. dawnego motelu oraz w momencie jego sprzedaży skarpa była porośnięta drzewami i nie istniał mur oporowy ani też schody w kierunku zachodnim (k. 95 akt i instancji), pismo Gminnej Spółdzielni [...] w [...], w którym stwierdza się, że w czasie użytkowania przez GS "SCh" w J. n/[...] istniejącego budynku/restauracji nie było tarasu i urządzonego zejścia w kierunku W. (k. 94 akt 1 instancji) oraz mapa do celów projektowych z [...] kwietnia 1998 r. w skali 1:1000 (k. 92 akt I instancji). W dniu [...] listopada 2018 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo E. R., do którego załączone zostało oświadczenie K. S., w którym stwierdza, że w zarośniętej krzakami skarpie znajdowały się murki oporowe oraz zejście do W. (k. 104). Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] Zarząd Zlewni w R. (zarządca trwały działki nr ewid.[...] reprezentujący Skarb Państwa - k. 16 akt 1 instancji) pismem z dnia [...] listopada 2018 r. poinformowało, iż zgodnie z posiadanymi dokumentami i wiedzą na działce nr ewid.[...] w J. n/W. zrealizowana była jedynie budowa obiektów regulacyjnych związanych z gospodarką wodną. Brak jest dokumentów dotyczących budowy muru oporowego i schodów (k. 108 akt i instancji), a także, że nie wykonywano żadnych obiektów (przedmiotowego muru oporowego i schodów w kierunku W.). W dniu [...] grudnia 2018 r. przesłuchani zostali świadkowie oraz strony na okoliczność daty budowy muru oporowego i schodów prowadzących do W.. Z zeznań świadka S. S. wynika, że w latach 90-tych ubiegłego wieku była podmurówka (30-40 cm) z przęsłami ogrodzeniowymi z ram metalowych wypełnionych siatką (k. 139 akt I instancji). Według świadka A. S. od 1978 r. istniał mur (podmurówka betonowa a na niej przęsła lub siatka ogrodzeniowa) i schody z płyt kamiennych (k. 137 akt I instancji). Świadek A. S. potwierdził okoliczność istnienia od 1978 r. starego muru betonowego, na którym były przęsła z siatki i który był znacznie niższy niż obecny, który powstał w znacznej części na starym murze pomiędzy 1998 r. a 2005 r. Schody były z płyt u podnóża skarpy a powyżej zasypane (k. 136 akt I instancji). K. P. zeznał, że w latach 70-tych ubiegłego wieku istniała podmurówka i siatka, zaś mur powstał na przełomie lat 90-tych i początek 2000 r. (k. 143 akt I instancji). Świadek K. S. zeznał, że w latach 90-tych ubiegłego wieku był mur i schody z trylinki, a na murze istniało ogrodzenie (k. 141 akt I instancji). Według świadka J. R. w latach 80-tych mur i schody istniały a na murze były przęsła ogrodzeniowe (k. 142 akt I instancji). Świadek M. G. zeznała, że przedmiotowy mur powstał nie mniej niż 10 lat temu w czasie użytkowania hotelu przez J. i E. R. (k. 135 akt I instancji). Świadek Z. S. zeznała, że mur z piaskowca i schody betonowe z poręczą pojawiły się po 2010 r. (k. 133 akt I instancji). Z zeznań T. S. wynika, że mur i schody zostały zrealizowane w latach 2008 - 2010 (k. 134 akt I instancji), zaś z zeznań A. G., że mur i schody zostały zrealizowane w latach 2010 - 2011 (k. 132 akt I instancji). Jak wynika z zeznań J. R. mur istniał przed 2005 r. lecz nie pamięta czy były przęsła ogrodzeniowe (k. 138 akt I instancji). Z zeznań świadka W. J. wynika, że od lat 70-tych ubiegłego wieku istniał betonowy mur, lecz nie pamięta czy była siatka ogrodzeniowa i były betonowe lub cementowe schodki (k. 140 akt I instancji). Świadek E. K. potwierdziła istnienie muru i schodów w latach 70-tych ubiegłego wieku (k. 144 akt I instancji). Z zeznań R. S. wynika, że w latach 80-tych ubiegłego wieku istniał mur i utwardzone schody (k. 145 akt I instancji). Według zeznań E. R. w 2005 r. skarpa, która była zakrzaczona została uporządkowana, odkryto wtedy stary mur i zejście kamienne, oczyszczono schody i dokonano renowacji. Konstrukcja murów i schodów nie uległa zmianie (k. 131 akt I instancji). J. R. potwierdził, że konstrukcja jest taka sama, zaś A. G. stwierdził, że w 2006 - 2010 r. wycięte zostały drzewa, wykonano porządek na skarpie i zrealizowano mur i schody, które zainwentaryzowano w 2018 r. (k. 130 akt I instancji). Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. A. G. załączył folder J. nad W. na dowód wykazania braku wcześniejszego istnienia przedmiotowego muru, gdyż według strony istniał wyłącznie mur oporowy przy dawnej [...] (k. 159 akt I instancji). W celu dokładnego wyjaśnienia kwestii istnienia muru i schodów PINB w O. L. w dniu [...] stycznia 2019 r. wystąpił z wnioskiem do Głównego Geodety Kraju o udostępnienie posiadanych zdjęć lotniczych z rozpatrywanego terenu z lat 1965 – 2000 i 2004 - 2018. Po analizie przekazanych w dniu [...] stycznia 2019 r. zdjęć lotniczych organ pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na intensywne zadrzewienie i zakrzaczenie działki nr ewid.[...] przed 2003 r. nie można jednoznacznie stwierdzić istnienia muru i schodów. Widoczny mur i schody pojawiły się dopiero na zdjęciach z 2009 r. W dniu [...] stycznia 2019 r. zostały przeprowadzone oględziny na działce nr ewid.[...] w trakcie których ustalono, że w przedmiotowym murze oporowym o długości 22,30 m i wysokości 3,05 m w części stykającej się z gruntem występują stare elementy murowe w postaci bloczków, starej cegły i innych starych elementów. Przy podstawie przypór stwierdzono istnienie starej linii murów. Stwierdzono również istnienie części starych murów na sąsiednich działkach, które w większości były przysypane ziemią. Według oświadczenia J. R. mur oporowy od początku istniał w pierwotnej formie i konstrukcja nie uległa zmianie. Mur został jedynie odkryty i oczyszczony, została wykonana naprawa okładziny z piaskowca. Prace te były wykonane około 2009 r. T. S. stwierdził natomiast, że nie było żadnego muru ani schodów, a skarpa była porośnięta krzakami. Jako załącznik do protokołu oględzin została załączona dokumentacja fotograficzna (k. 187 - 201 akt I instancji). W dniu [...] marca 2019 r. w PINB w O. L. stawił się R. K. - przedstawiciel Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...], który oświadczył, że od końca lat 60-tych ubiegłego wieku istniał mur oporowy od strony działki nr ewid.[...] i [...]. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Urząd Miasta J. nad W. poinformował m.in. iż Gmina J. nad W. nie posiada żadnych dokumentów dotyczących wydawanych w latach 1970 - 1998 pozwoleń na budowę dla działek nr ewid.[...], 92 oraz 830. Do ww. pisma załączono obowiązujący wypis i wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J. nad W. dla działki nr [...]. W opisanym stanie faktycznym organ pierwszej instancji uznał, że mur i schody wykonane zostały przed 1995 r., jak również wskazał, że potwierdzony został fakt, że na skarpę wysypywana była ziemia, popiół, różne odpadki. Według organu pierwszej instancji wskazują na to zeznania świadków: A. S., S. S., W. J., K. S., J. R., E. K., R. S., którzy potwierdzają istnienie muru i schodów. Fakt, że poprzedni właściciele/użytkownicy działek sąsiednich nie potwierdzają istnienia muru oporowego i schodów prowadzących do W. w czasie użytkowania nieruchomości przez nich, nie oznacza, że tych obiektów tam nie było z uwagi na to, że do 2004 r. teren na którym znajdują się schody i mur był zarośnięty, zasypany ziemią i popiołem - jak zeznawali świadkowie i strony. PINB w O. L. stwierdził również, że nie można ustalić inwestora wykonanego muru i schodów. Wobec braku dowodów świadczących, że było wydane pozwolenie na budowę stwierdzono, że mur i schody zostały wybudowane przed 1995 r. samowolnie, stąd w sprawie zaistniała przesłanka do zastosowania regulacji art. 103 ust. 2 Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił jednoznacznie i w sposób bezsporny zakresu robót wykonanych przez J. i E. R. w stosunku do muru oporowego i schodów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przyjął, iż wykonano jedynie bieżącą konserwację muru oporowego, co nie wymagało pozwolenia na budowę czy zgłoszenia robót budowlanych, gdyż zrealizowane prace polegały na oczyszczeniu muru oraz naprawie okładziny z piaskowca. Organ odwoławczy wyjaśnił, że definicji bieżącej konserwacji nie ma w ustawie Prawo budowlane, zatem należy posłużyć się definicją słownikową. Zgodnie z taką definicją ze Słownika języka polskiego PWN, konserwacja, to zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie. Są to proste prace i czynności, które każdy właściciel obiektu budowlanego powinien wykonywać w celu zapobieżenia pogarszaniu się stanu technicznego obiektu. Czynności związane z wykonaniem bieżącej konserwacji nie wymagają ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody nie dają podstawy do uznania, iż E. i J. małż. R. wykonali bieżącą konserwację muru oporowego, jak też, że istniejący obecnie mur oporowy wykonany z kamienia piaskowego o wysokości do fundamentu 3,05 m stanowi mur wykonany przed rokiem 1995. Zdaniem organu odwoławczego powołane przez PINB w O. L. zeznania świadków (A. S., S. S., W. J., K. S., J. R.) nie potwierdzają, aby przed 1995 r. istniał mur oporowy w takiej formie jak obecnie. Świadkowie stwierdzają, że istniejący poprzednio mur stanowił podmurówkę (30 - 40 cm), na której znajdowały się przęsła lub siatka ogrodzeniowa. Dodatkowo z zeznań A. S. wynika, że stary mur był o wiele niższy niż obecny i był betonowy. Istnienie muru, jednakże wykonanego z betonu lub elementów betonowych potwierdzili świadkowie: W. J., K. S.. Według innych świadków i stron rozpatrywany mur powstał po 1995 r. (A. S., M. G., T. S., Z. S., A. G., K. P.). Innymi dowodami istniejącymi w sprawie, które wykazują, iż obecny mur oporowy nie istniał przed 1995 r. są: przekazana do PINB w O. L. przy piśmie sporządzonym z upoważnienia Starosty O. z dnia [...] lutego 2018 r., Licencja nr [...] - kopia mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w O. L. - identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...], wydana w dniu [...] lutego 2018 r. do celów opiniodawczych według stanu na dzień [...] grudnia 2010 r. (k. 64 i 63 akt I instancji), jak też mapa do celów projektowych aktualna na dzień [...] kwietnia 1998 r. (k. 92 akt I instancji). W aktach organu pierwszej instancji istnieje pismo sporządzone z upoważnienia Burmistrza z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...], w którym stwierdza się, że w okresie użytkowania, tj. w latach 1995 - 1998 przez Urząd Gminy J. nad W. nieruchomości na działce nr ewid.[...] i [...] - nie istniał mur oporowy wraz z zejściem do W. na działce nr ewid.[...] położonej w J. nad W. (k. 259 akt i instancji). W zaskarżonej decyzji, w kwestii dotyczącej rozpatrywanych schodów, organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się co do zakresu i rodzaju wykonanych robót budowlanych. Nie zostało również dostatecznie przeprowadzone postępowanie dowodowe w tym przedmiocie, jak też w kwestii okresu powstania schodów. Organ pierwszej instancji przyjął, że schody zostały wykonane samowolnie przed 1995 r. W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody nie dają podstawy do stwierdzenia, że sporne schody powstały przed 1995 r. Z treści protokołu z dnia [...] sierpnia 2018 r. wynika wyłącznie okoliczność istnienia rozpatrywanych schodów prowadzących w kierunku brzegu rzeki, ilości biegów, spoczników i ich wymiarów, faktu istnienia obudowy schodów od strony północnej murkiem oporowym a od strony południowej zamontowanej balustrady. Ze złożonego do protokołu oględzin oświadczenia E. R. wynika, że od 2004 r. była wykonana renowacja schodów. R. K. (pracownik Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...], Nadzór Wodny w A.) nie wypowiedział się w trakcie oględzin odnośnie kwestii schodów. W trakcie kolejnych oględzin w dniu [...] stycznia 2019 r. PINB w O. L. pominął całkowicie kwestię schodów, gdyż nie dokonał żadnych w tym przedmiocie ustaleń. W oświadczeniu do protokołu oględzin J. R. nie wypowiedział się co do schodów, zaś T. S. stwierdził, że nie istniały wcześniej rozpatrywane schody (k. 202 akt I instancji). W sprawie nie ma dowodów, z których wynikałoby, iż istniejące schody, których stan ujawniony był podczas oględzin w dniu [...] sierpnia 2018 r. Schody podzielone są na cztery biegi i spocznik. Biegi posiadają długość: 7,60 m, 14,50 m, 2,50 m, 4,80 m oraz szerokość 1,07 m. Stopnie schodów posiadają wymiary 0,45 m (szerokość) i 0,20 m (wysokość). Między trzecim a czwartym biegiem znajduje się spocznik o długości 1,80 m i szerokości 1,17 m. Schody od strony północnej obudowane są murem oporowym o wysokości 0,60 m, szerokości 0,45 m, zaś od strony południowej zamontowana jest na długości 24,60 m balustrada o wysokości 1,10 m), i których bieg rozpoczyna się od nowego utwardzenia (które nie istniało w takim kształcie przed 1995 r.) odpowiadają domniemanym starym schodom, które miały istnieć przed 1995 r., i których istnienie wskazują przesłuchani świadkowie: R. S., E. K., J. R., K. S., W. J., S. S., A. S., A. S.. Z zeznań świadków: A. S., A. S. wynika, że stare, istniejące przed 1995 r. schody w kierunku rzeki wykonane były z płyt kamiennych. E. R. zeznała, że rozpatrywane schody zostały oczyszczone i dokonano renowacji. Według zeznań złożonych przez T. S., Z. S., A. G. rozpatrywane schody powstały po 1995 r., a więc są nowym obiektem budowlanym. Powołana powyżej kopia mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w O. L. - identyfikator ewidencyjny materiału zasobu [...], wydana w dniu [...] lutego 2018 r. do celów opiniodawczych według stanu na dzień [...] grudnia 2010 r. (k. 63 akt I instancji), jak też mapa do celów projektowych aktualna na dzień [...] kwietnia 1998 r. (k. 92 akt 1 instancji) nie wykazują istnienia schodów w 1998 r. ani [...] grudnia 2010 r. Rozpatrywane schody i mur oporowy zostały zainwentaryzowane i naniesione na kopię mapy zasadniczej w okresie późniejszym. Dokumentacja fotograficzna zamieszczona na ogólnodostępnej stronie internetowej obrazująca teren zabudowy przy Hotelu B. w J. nad W. poddaje pod dużą wątpliwość przyjęte przez organ pierwszej instancji stanowisko, iż sporny mur oporowy oraz schody w kierunku rzeki są obiektami zrealizowanymi przed 1995 r. Zdaniem organu odwoławczego zamieszczone do akt przez PINB w O. L. zdjęcia do protokołu oględzin z dnia [...] stycznia 2019 r. (zdjęcia nr [...] - 10) nie wnoszą okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Dodatkowo stwierdził, że zdjęcia: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nie zostały opisane, stąd nie wiadomo, której działki dotyczą, jak też którego obiektu (czy rozpatrywanego muru oporowego czy też rozpatrywanych schodów), a więc nie można uznać by miały znaczenie dla sprawy i tym samym nie stanowią materiału dowodowego. W opisanym stanie faktycznym konieczna jest właściwa ocena dowodów i zajęcie stanowiska przez organ pierwszej instancji odnośnie rodzaju i zakresu wykonanych przez J. i E. R. robót budowlanych związanych z rozpatrywanym murem oporowym oraz schodami w kierunku rzeki, gdyż nie można się zgodzić z twierdzeniem, że nastąpiła bieżąca konserwacja, która w świetle przepisów prawa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ustalenie ww. zagadnień warunkuje zastosowanie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego (rygorów prawnych). Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że tryb art. 37 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. mógłby mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku jednoznacznego ustalenia, że rozpatrywany mur i schody powstały przed 1995 r., jednak zebrany materiał dowodowy nie daje takiej podstawy. Zauważył, że wykonanie w sposób samowolny muru oporowego (jego budowa, czy też nadbudowa na istniejącej podmurówce po 1995 r.) oraz schodów wywołuje konieczność zastosowania trybu wskazanego w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Podkreślił, że w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczyło wyłącznie sprawy budowy muru między działkami nr ewid.[...] i 92 w J. nad W. (jest nim mur oporowy o długości 22,30 m i wysokości do fundamentu 3,05 m oraz szerokości 0,44 m) - zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] (k.25 akt I instancji). Z uwagi na wniesione skargi dotyczące wyjaśnienia kwestii budowy schodów prowadzących nad W. postępowanie administracyjne zostało przez organ pierwszej instancji rozszerzone, bowiem wydane zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie obejmuje obok muru oporowego również schody prowadzące do W.. Stwierdził, iż organ pierwszej instancji winien rozdzielić postępowanie na dwa odrębne, tj. postępowanie znak: [...] winno dotyczyć wyłącznie muru oporowego, tak jak zostało wszczęte postępowanie, zaś odnośnie schodów winno być wszczęte i przeprowadzone odrębne postępowanie administracyjne, zakończone odrębnym rozstrzygnięciem. Wyjaśnił, że na organy administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (art. 7 k.p.a.). Zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozważania organów administracji publicznej w tym zakresie, powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu podejmowanych przez te organy decyzji. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Pierwsze z nich powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, drugie zaś - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia organ odwoławczy i uznał, że zaistniała podstawa do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Uznał, że ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji, powinien ustalić wskazane przez LWINB okoliczności, przeprowadzając postępowanie zgodnie z wymogami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz z zastosowaniem wskazań przedstawionych przez tutejszy organ, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie. Sprzeciw od powyższej decyzji wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. i J. R., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, tj. organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zbierając i oceniając dowody z poszanowaniem zasad przeprowadzania postępowania dowodowego, wyrażonych m.in. w art. 7 k.pa., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co wskazuje na to, że organ administracji II stopnia powinien utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. art. 62 k.p.a. poprzez uznanie przez organ drugiej instancji, że niniejsze postępowanie powinno dotyczyć wyłącznie muru oporowego, a odnośnie schodów powinno toczyć się odrębne postępowanie, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji zasadnie połączył postępowania i rozstrzygnął w przedmiocie muru oporowego i schodów w jednej decyzji łącznie z uwagi na to, że skorzystał z uprawnienia przyznanego przez przepisy prawa, zgodnie z którym w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstaw prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i przeprowadzić jedno postępowanie, które to przesłanki niewątpliwie zostały spełnione w niniejszej sprawie; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w. zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, które to uchybienie przejawiało się w szczególności w: a) bezpodstawnym przyjęciu, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił jednoznacznie i w sposób bezsporny zakresu robót wykonanych w stosunku do muru oporowego i schodów przez J. R. i E. R., w sytuacji gdy z ich zeznań wynikało, że na skutek przeprowadzonych robót nie została zmieniona konstrukcja muru oporowego i schodów, a podjęte działania miały jedynie na celu zapobieżenie pogarszaniu się złego stanu technicznego muru i schodów, co umożliwiło bezpieczne ich użytkowanie a ponadto mieściło się w pojęciu bieżących konserwacji, które to pojęcie zostało wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę, w sytuacji gdy powyższe zostało potwierdzone w trakcie oględzin, a dodatkowo jest zgodne z treścią oświadczenia H. K., pracującego przy przebudowie hotelu i pracach mających za przedmiot bieżącą konserwację muru i schodów; b) błędne przyjęcie, że z zeznań świadków A. S., S. S., W. J., K. S., J. R. nie wynikało, że mur oporowy istniał w takiej formie przed 1995 rokiem, w sytuacji gdy zeznania wszystkich świadków są zgodne, logiczne i spójne, a ponadto wszyscy w/w świadkowie wskazywali na fakt, że przed tym jak E. R. i J. R. dokonali bieżącej konserwacji muru i schodów, teren ten był zadrzewiony, zakrzewiony i zanieczyszczony na skutek wyrzucania w tym miejscu popiołu, ziemi, gruzu i śmieci, która to okoliczność istotnie wpłynęła na ocenę przez w/w świadków formy i wymiarów konstrukcji schodów i muru, tym samym treść zeznań w/w świadków dowodzi, że są to depozycje świadków obdarzone walorem wiarygodności; c) pominięciu przez organ odwoławczy wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2019 r., podczas których ustalono, że "w przedmiotowym murze oporowym występują stare elementy murowe w postaci bloczków, starej cegły i innych starych elementów, przy podstawie przypór stwierdzono istnienie starej linii murów, a ponadto istnienie części starych murów stwierdzono na sąsiednich działkach, które były zasypane ziemią", w sytuacji gdy okoliczności te są bardzo istotne w rozstrzygnięciu przedmiotu sprawy, a dodatkowo potwierdzają wiarygodność okoliczności przedstawianych przez E. i J. R. oraz przez większość świadków zeznających w sprawie, a jednocześnie dowodzą niewiarygodności zeznań składanych przez T. S. i A. G.; d) bezkrytycznym obdarzeniu wiarą zeznań T. S. i A. G., w sytuacji gdy ich zeznania są jedynie kolejnym przejawem "dokuczenia" E. i J. R. przez "życzliwych sąsiadów", którym najwyraźniej przeszkadza przedsiębiorczość tych ludzi i zwykła zazdrość ludzka powoduje, że w/w osoby wykorzystali przedmiotowe postępowanie administracyjne (nota bene już któreś z kolei wszczęte na skutek zawiadomienia przez w/w "życzliwych sąsiadów") aby utrudnić prowadzenie działalność gospodarczej przez skarżących. Ponadto, dokonując oceny zeznań w/w świadków - nie powinno umknąć organowi pierwszej i drugiej instancji, okoliczność zastraszania świadków przez A. G. podczas niniejszego postępowania, co znajduje odzwierciedlenie w oświadczeniu J. R. z dnia [...] grudnia 2018r. (karta 2 akt sprawy); e) nieobdarzeniu walorem wiarygodności zeznań J. R. i E. R., w sytuacji, gdy ich zeznania są logiczne, spójne a ponadto znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków: A. S., J. R., S. S., W. J., K. S., J. R., K. P.. E. K. i R. S., a ponadto w części dotyczącej zanieczyszczania wspomnianego terenu popiołem, gruzem, ziemią i śmieciami znajdują one również powiedzenie w zeznaniach wnioskodawców T. S. i A. G.: - co łącznie doprowadziło organ odwoławczy do błędnego wniosku, że zebrane dowody nie dają podstaw do uznania, że J. R. i E. R. wykonali bieżącą konserwację muru oporowego oraz do uznania, że istniejący mur oporowy został wykonany przed 1995 rokiem, a w konsekwencji do wydania błędnego rozstrzygnięcia; 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ drugiej instancji z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie istniała przesłanka do skorzystania przez organ z przyznanego mu uprawnienia, a ponadto konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie materiału dowodowego nie naruszyłaby zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., co uzasadnione jest tym, że na organie odwoławczym, podobnie jak na organie pierwszej instancji spoczywają te same obowiązki dotyczące podjęcia wszelkich czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu dotyczącym tego, że zebrane dowody nie dają podstaw do uznania, że J. R. i E. R. wykonali bieżącą konserwację muru i schodów a także do tego, że przedmiotowy mur i schody powstały przed 1995 r. W przedmiotowej sprawie dwa najważniejsze środki dowodowe stanowią oględziny i oświadczenie przedstawiciela Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] - R. K.. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2019 r. zostało ustalone, że "w przedmiotowym murze oporowym występują stare elementy murowe w postaci bloczków, starej cegły i innych starych elementów, przy podstawie przypór stwierdzono istnienie starej linii murów, a ponadto istnienie części starych murów stwierdzono na sąsiednich działkach, które były zasypane ziemia". Wynik oględzin jednoznacznie wskazywał na obecność starego muru, a obecność ziemi na fragmentach murów znajdujących się na sąsiednich działkach dodatkowo potwierdziła, że mur znajdujący się na działce gruntu nr [...], podobnie, jak na innych działkach, nie mógł być widoczny po 2000 roku choćby dla mieszkańców - spacerowiczów nad rzeką W. - z uwagi na jego zanieczyszczenie, zasypanie popiołem, śmieciami, ziemią, itp., a mieszkańcy (świadkowie w niniejszej sprawie) którzy mieli wiedzę o jego istnieniu posiadali ją jeszcze z przeszłości, wówczas kiedy mur i schody nie były do końca zasypane a miejsce, w którym się znajdują nie było zarośnięte gęstymi krzakami i drzewami. R. K. jako obiektywny urzędnik niezwiązany w żaden sposób ze stronami postępowania, nie miał żadnego interesu w składaniu oświadczeń na korzyść jednej ze stron, a ponadto będąc przedstawicielem organu administracji zajmującego się zagospodarowaniem wód, posiadał wiadomości niezbędne do wyjaśnienia niniejszej sprawy, zatem jego oświadczenie należy uznać w pełni za wiarygodne i istotne dla końcowego rozstrzygnięcia. Mur oporowy i będące przy nim stare zejście kamienne zostały odkryte dopiero po oczyszczeniu tego terenu przez skarżącego i jego żonę, na co wcześniej wyraził zgodę Rejonowy Zarząd Gospodarki Wodnej w W. Inspektorat w P.. Bezpodstawne jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił jednoznacznie i w sposób bezsporny zakresu robót wykonanych w stosunku do muru oporowego i schodów przez J. R. i E. R.. Powyższe świadczy o tym, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest bezzasadne. Jedyną przesłanką, na podstawie której organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jest sytuacja, w której decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższa przesłanka nie została spełniona w sprawie z uwagi na to, że postępowanie dowodowe przez organ pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem podstawowych zasad warunkujących go. wyrażonych w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wniósł o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw jest zasadny, albowiem zaskarżona decyzję została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano wyjątkowy charakter przytoczonej regulacji, ściśle związany z określoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy administracji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że w organ drugiej instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest sprawę administracyjną rozpoznaną i rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot, ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. W konsekwencji decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zostać podjęta jedynie wyjątkowo, tj. wówczas, gdy zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ze struktury komentowanego przepisu wynika jednoznacznie nie tylko, że wymienione w nim dwie przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie, ale także że istnieje funkcjonalny i merytoryczny związek przesłanki pierwszej (naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzją) i przesłanki drugiej (konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). Związki te polegają na tym, że nie jest wystarczające stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, lecz konieczne jest wykazanie, że naruszenia te dotyczyły przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające oraz, że miały wpływ na niewyjaśnienie sprawy w zakresie określonym w drugiej przesłance (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7. wydanie, Warszawa 2018, str. 877). Ponadto organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1657/15, LEX nr 2316818). Wyjaśnić należy, że zgodnie z tym ostatnim przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przyjęte założenie, dotyczące stosowania decyzji kasacyjnej, ma swoje konsekwencje także, gdy chodzi o zakres kontroli takiej decyzji przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na tej podstawie sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu sprowadza się natomiast wyłącznie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej wspomnianym przepisem (por. wyroki NSA: z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13; z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219 - dostępne w CBOSA). Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle art. 151a § 1 p.p.s.a. uwzględnienie sprzeciwu następuje w przypadku stwierdzenia każdego naruszenia tego przepisu. Art. 151a § 1 p.p.s.a. nie zawiera bowiem regulacji, która uzależniałaby uwzględnienie sprzeciwu od określonego wpływu naruszenia przepisów postępowania na treść kwestionowanej decyzji (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 7. wydanie, Warszawa 2018, str. 493). Uwzględnienie powyższych kryteriów w ramach kontroli zaskarżonej decyzji kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., prowadzi do uznania przedmiotowego rozstrzygnięcia za wadliwe. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie potwierdzają bowiem zasadności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest mur oporowy wraz ze schodami prowadzącymi do W., zlokalizowany na działce nr ewid.[...] w J. nad W.. Istota sporu sprowadza się przy tym do oceny zasadności wydania nakazu rozbiórki ww. obiektu, jako wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Zasadniczym warunkiem prawidłowego przeprowadzenia tej oceny jest natomiast ustalenie daty realizacji przedmiotowego obiektu. Ustalenie to determinuje bowiem zastosowanie w sprawie odpowiednich przepisów prawa materialnego (tj. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane bądź art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Jednocześnie należy podkreślić, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do oceny zasadności nakazania rozbiórki ww. obiektu, jako wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Ewentualne stwierdzenie braku podstaw do wydania takiego nakazu w niniejszym postepowaniu nie przesądza natomiast o braku możliwości przeprowadzenia odrębnego postępowania w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w sprawie ewentualnych robót budowlanych wykonanych przy spornym obiekcie już w okresie jego użytkowania. W uchylonej zaskarżoną decyzją decyzji z dnia [...] maja 2019 r., odmawiającej nakazania rozbiórki spornego muru oporowego oraz schodów, Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. przyjął, że przedmiotowy obiekt został wykonany przed 1995 r. (w konsekwencji czego oceny podstaw do nakazania jego rozbiórki organ ten dokonał na gruncie art. 37 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane). Powyższe ustalenie wynikało z dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w ramach przeprowadzonego postępowania, obejmującego w szczególności zeznania szeregu świadków oraz stron postępowania, pismo Urzędu Miasta J. nad W. z dnia [...] marca 2019 r., a także informację uzyskaną w dniu [...] marca 2019 r. od przedstawiciela Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] – R. K.. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zakwestionował natomiast powyższe ustalenie, uznając - odmiennie niż organ pierwszej instancji - że (cyt.) "zebrane dowody nie dają podstawy do uznania, iż państwo E. i J. małż.. wykonali bieżącą konserwację muru oporowego, jak też, że istniejący obecnie mur oporowy wykonany z kamienia piaskowego (...) stanowi mur wykonany przed 1995 r." a także, że "sporne schody powstały przed 1995 r.". W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że "w opisanym stanie faktycznym konieczna jest właściwa ocena dowodów i zajęcie stanowiska przez organ pierwszej instancji odnośnie rodzaju i zakresu wykonanych przez państwa J. i E. R. robót budowlanych związanych z rozpatrywanym murem oporowym oraz schodami w kierunku rzeki (...)". Analiza przytoczonych uwag organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że powodem zastosowania przez ten art. 138 § 2 k.p.a. nie było stwierdzenie określonych braków bądź wad w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym, lecz wyłącznie zakwestionowanie dokonanej przez ten organ oceny materiału dowodowego, bez jednoczesnego wskazania, w jakim (istotnym dla sprawy) zakresie postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji musi zostać uzupełnione. W ocenie Sądu, świadczy to o naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a., polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu. Samo zakwestionowanie oceny materiału dowodowego przyjętej w decyzji pierwszoinstancyjnej i dokonanie odmiennej interpretacji zgromadzonych dowodów, bez wykazania konieczności dodatkowego wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (a tym bardziej bez wykazania braku możliwości dokonania dodatkowych ustaleń przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a.), nie jest bowiem wystarczające dla zastosowania ww. przepisu. Dokonanie przez organ odwoławczy odmiennej niż organ pierwszej instancji oceny materiału dowodowego, bez wystąpienia konieczności jego uzupełnienia, winno natomiast prowadzić do podjęcia decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie sposób także zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, jakoby za podjęciem przez ten organ decyzji kasacyjnej na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. dodatkowo przemawiała konieczność rozdzielenia postępowania w niniejszej sprawie na dwa odrębne postepowania - pierwsze dotyczące wyłączenie muru oporowego oraz drugie, dotyczące schodów prowadzących z przedmiotowego muru oporowego do W.. W ocenie Sądu brak jest przeszkód, by ocena zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki zarówno muru oporowego, jak i schodów, została dokonana w ramach jednego postępowania, skoro – co wynika z akt sprawy – obiekty te są powiązane konstrukcyjnie i funkcjonalnie, tworząc w istocie jedną budowlę. Okoliczność, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania jako jego przedmiot wskazano wyłącznie mur oporowy, zaś w decyzji pierwszoinstancyjnej przedmiot sprawy oznaczono już jako mur oporowy oraz schody prowadzące do W., zdaniem Sądu nie świadczy o rozszerzeniu przez organ pierwszej instancji zakresu postępowania, lecz o doprecyzowaniu oznaczenia przedmiotu sprawy w wyniku ustaleń poczynionych już w trakcie postępowania. Podsumowując stwierdzić należy, że wydanie w niniejszej sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzji kasacyjnej z powołaniem się na zaistnienie przesłanek procesowych określonych w art. 138 § 2 k.p.a., było nieprawidłowe. Mając to na uwadze Sąd, stosownie do art. 151a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło