II SA/Lu 434/18

WyrokWSA w Lublinie2018-10-30

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grzegorz Grymuza, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o wymiarach 3,08 m x 3,13 m, posadowiony na bloczkach betonowych i nie trwale związany z gruntem, może być zakwalifikowany jako wolno stojący budynek gospodarczy podlegający procedurze legalizacyjnej na podstawie art. 49b Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zakwalifikowały sporny obiekt budowlany jako budynek gospodarczy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem, co wyklucza jego uznanie za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a także dokonały błędnej oceny prawnej stanu faktycznego, co skutkowało zastosowaniem niewłaściwego trybu legalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego o wymiarach 3,08 m x 3,13 m, który został zakwalifikowany jako budynek gospodarczy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucał, że obiekt ten jest w rzeczywistości wiatą, a nie budynkiem gospodarczym, i że został postawiony zgodnie z prawem. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji błędnie zakwalifikowały obiekt, nie przeprowadzając wystarczająco dokładnego postępowania dowodowego i nieprawidłowo oceniając zebrany materiał.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), WSA Ewa Ibrom, Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia [...] grudnia 2017 r., znak : PINB [...], nakładające na Z. W. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] lutego 2018 r., następujących dokumentów: - rysunków budynku gospodarczego o wymiarach 3,08 m x 3,13 m (rzuty, przekroje, elewacje wraz z opisem charakterystycznych parametrów technicznych tj. długości, szerokości, wysokości): - projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie, obejmującego: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych sieci uzbrojenia terenu, sposób i odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjnej układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, wykonanego przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane; - zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gm. S.; - oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid.[...] położoną w obrębie [...] W. Z., jednostka ewidencyjna S. , na cele budowlane. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 roku, znak: PINB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie nakazał skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego składającego się z przyczepy kempingowej o wymiarach 8,75 m x 3,00 m z częścią gospodarczą o wymiarach 3,08 m x 3,13 m i tarasu o wymiarach 8,66 m x 3,00 m, usytuowanego na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie [...] W. Z., gm. S.. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu zmiany studium i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawieszenie postępowania organ uzasadnił tym, że przedmiot sporu - wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – naruszał ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., co uniemożliwiało wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 ust.2-5 i art. 49 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Z 2018 r., poz. 1202). Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. organ nadzoru budowlanego, po uprzednim ustaleniu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. został zmieniony i obecnie działka o nr ewid.[...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "1MN", przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - podjął zawieszone postępowanie. W dalszej kolejności, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2017 roku, znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że uwzględniając dokonaną zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., możliwe jest przeprowadzenie procedury legalizacyjnej w świetle obowiązujących przepisów prawa. Ponadto wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. winien przeprowadzić postępowanie na podstawie obowiązujących przepisów, mając na celu prawidłowe określenie przedmiotu sprawy, bowiem niezgodnie z prawem objął jednym postępowaniem ustawienie przyczepy kempingowej, budowy budynku gospodarczego (jak określonego-części gospodarczej) i budowy wiaty. W trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania, ustalono, że na terenie działki nr ewid.[...] znajduje się obiekt budowlany w postaci przyczepy kempingowej o wymiarach 8,75 m x 3,00 m i wysokości 2,40 m. Obiekt nie jest trwale połączony z gruntem, ustawiony na bloczkach betonowych i dodatkowo opiera się na jednej osi jezdnej z kołami. Do przyczepy dostawiony jest budynek gospodarczy o wymiarach 3,08 m x 3,13 m i wysokości 3,72 m konstrukcji drewnianej obitej deskami z dachem czterospadowym drewnianym pokrytym gontem i zadaszony taras drewniany o wymiarach 8,66 m x 3,00 m i wysokości 2,80 m, usytuowany od strony wschodniej działki w odległości 4,83 m od ogrodzenia z działką nr ewid.[...] Z akt sprawy wynika, że działka o nr ewid.[...] o powierzchni 0,59 ha, położona w obrębie [...] Z. , stanowi współwłasność po połowie dwóch osób: Z. W. oraz A. G.. W sprawie przyczepy kempingowej przeprowadzono odrębne postępowanie, natomiast w kwestii wiaty, organ uznał, że należy ona do obiektów, które nie wymagają obecnie pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zakresem niniejszego postępowania został objęty obiekt gospodarczy o wymiarach 3,08 m x 3,13 m. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że budynek gospodarczy jest obiektem budowlanym, który obecnie nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., który został zatwierdzony Uchwałą - nr XLIV/261/2014 Rady Gminy Serniki z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. - działka nr ewid.[...] znajduje się w terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonym symbolem "1MN" - załącznik nr [...], Dz. [...] - obręb W. Z.. W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ stwierdził, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie wymaga zgłoszenia określonego w art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy w związku z art. art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Wobec powyższego, wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 i ust. 3 prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. , po rozpatrzeniu sprawy spornego obiektu budowlanego, nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia, w terminie do [...] lutego 2018 r., określonych w sentencji postanowienia dokumentów. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył zobowiązany, podnosząc, że organ niezasadnie określił obiekt wymieniony w postanowieniu jako budynek gospodarczy, ponieważ, jego zdaniem, jest on w rzeczywistości wiatą, gdyż składa się z trzech ścian i zadaszenia. Ponadto skarżący zaznacza, że nowe Prawo Budowlane zezwala na stawianie wiat bez zgłoszenia, wobec czego wskazuje, że wyżej wymieniony obiekt jest postawiony zgodnie z obecnie obowiązującym prawem. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w L. , wyjaśniając, że przedmiotowy obiekt, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ,w związku z art. art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wymaga dokonania przez inwestora zgłoszenia we właściwym organie. Organ drugiej instancji odnosząc się do argumentów złożonego zażalenia, zaznaczył, że nie znalazł przesłanek na gruncie niniejszej sprawy do zakwalifikowania przedmiotowego obiektu gospodarczego jako wiaty. Podkreślił, że w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o pow. zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Organ podniósł także, że z uwagi na to, że skarżący nie dokonał wymaganego ww. przepisami zgłoszenia, organy nadzoru budowlanego są zobligowane do zastosowania w sprawie art. 49b prawa budowlanego, który stanowi, że: 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki łub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle powołanego przepisu, organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy budynek gospodarczy spełnia przesłanki do zastosowania procedury legalizacyjnej, ponieważ jest obiektem budowlanym, który obecnie nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., ponadto, nie narusza także przepisów techniczno - budowlanych, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Usytuowany on został w odległości 4,83 m od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ewid.[...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przeprowadzenie ponownych oględzin przez organ pierwszej instancji w celu określenia statusu spornych obiektów. Skarżący wskazał, że obiekt budowlany będący budynkiem gospodarczym, jego zdaniem jest wiatą, gdyż składa się z trzech ścian i zadaszenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, została dokonana nie tylko w kontekście zarzutów skargi, którymi sąd administracyjny nie jest związany, ale w szerszym zakresie, co spowodowało, że przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego uchylenie, gdyż przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego poza bezpośrednio zaskarżonym postanowieniem, także postanowienia organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa, podejmując - także z urzędu - wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z obowiązkiem tym koresponduje treść art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organy naruszyły powyższe zasady albowiem przy rozstrzyganiu nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych. Wychodząc bowiem z niewłaściwych założeń w zakresie zakwalifikowania spornego obiektu budowlanego, jako budynku gospodarczego, organ pierwszej instancji doszedł do błędnych wniosków w zakresie zastosowania norm prawa materialnego. W niniejszej sprawie sporne okazało się zakwalifikowanie przez organ obiektu budowlanego o wymiarach 3,08 m x 3,13 m. W wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] czerwca 2011 r., a następnie [...] czerwca 2017 r. (k. 11 akt administracyjnych) i [...] sierpnia 2017 r. (k. 28 akt administracyjnych) organ pierwszej instancji stwierdził, że sporny obiekt budowlany to budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej obitej deskami, z dachem czterospadowym drewnianym, pokrytym gontem, który zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 1 w związku z art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. – dalej jako" "p.b." lub "prawo budowlane") wymaga dokonania przez inwestora zgłoszenia we właściwym organie. W związku z tym, zdaniem organu postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 49b prawa budowlanego, który stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem inwestycji realizowanych lub zrealizowanych bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu. Zatem w pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy organ I instancji właściwie zakwalifikował obiekt budowlany wykonany przez skarżącego. Zauważyć należy, że budowa, co do zasady wymaga legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem kluczową sprawą było ustalenie czy inwestor rzeczywiście dokonał budowy wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego podlegającego zgłoszeniu, czy też zrealizował inny obiekt budowlany, wymagający pozwolenia na budowę. W realiach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się z organami obu instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że sporny obiekt gospodarczy należy zakwalifikować jako wolno stojący budynek gospodarczy podlegający zgłoszeniu, na podstawie art. 29 ust.1 pkt 2 w związku z art. 30 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, organ błędnie zakwalifikował sporny obiekt budowlany, przez co również błędnie nałożył procedurę legalizacyjną w trybie art. 49b prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. Budowa taka wymaga – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego – zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Dokonując wykładni przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego zauważyć należy, że ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego. Z powołanego przepisu jasno wynika, że chodzi w nim nie tylko o ściśle określone budynki gospodarcze, ale także o spełnienie warunku obiektów wolnostojących. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy co do zasady samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Jednocześnie jednak akcentuje się, że budynek wolno stojący nie musi być całkowicie niezależny od innych budynków stojących na tej samej działce, co oznacza, że za budynek gospodarczy wolno stojący może być uznany także budynek, który jest przystawiony do innego budynku w taki sposób, że się z nim w pewnych miejscach styka, o ile jego budowa nie polegał na konstrukcyjnym powiązaniu obu budynków (tak między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 210/17, System Informacji Prawnej LEX nr 2450655). O ile zatem sam fakt usytuowania przedmiotowego budynku przy przyczepie kempingowej co do zasady nie przesądzałaby o tym, że nie jest to wolno stojący budynek gospodarczy, to odmiennie należy ocenić sytuację, w której w budynku tym za jedną ze ścian wykorzystuje się ścianę innego obiektu budowlanego, tj. ścianę posadowionej tam przyczepy kempingowej. Budynek, który w swojej konstrukcji wykorzystuje jakichkolwiek element innego obiektu budowlanego, nie stanowi samodzielnej konstrukcji i nie może być uznany za budynek wolno stojący. Przede wszystkim jednak będący przedmiotem postępowania administracyjnego obiekt nie może zostać uznany za wolno stojący budynek gospodarczy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, z tego względu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem. Przez obiekt budowlany rozumieć należy budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, przy czym za budynek może zostać uznany jedynie taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem (art. 3 pkt 2 prawa budowalnego). Warunkiem przyjęcia, że mamy do czynienia z budynkiem jest zatem ustalenie, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem. W szczególności jeśli obiekt posadowiony został jedynie na bloczkach betonowych ułożonych na gruncie, bez jakiegokolwiek umocowania i zakotwienia w postaci fundamentu, to wyłącza to możliwość uznania, że jest on budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 p.b. W sprawie organ traktuje przedmiotowy obiekt jako budynek gospodarczy i prowadzi postępowanie legalizacyjne w stosunku do takiego budynku, w sytuacji, gdy wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego nie uzasadniają kwalifikowania niniejszego obiektu jako budynku. Zwrócić należy uwagę, że w toku oględzin przeprowadzonych w sprawie ustalono, że przedmiotowy obiekt gospodarczy o wymiarach 3,08 m x 3,13 m to obiekt posadowiony na bloczkach betonowych, nie trwale z gruntem (11 i 28 akt administracyjnych). Przeprowadzone oględziny przedmiotowego obiektu wykazały zatem, że sporny obiekt budowlany nie jest trwale połączony z gruntem. Ustalenia organów jakoby przedmiotowy obiekt był budynkiem gospodarczym są zatem wadliwe albowiem pozostają w sprzeczności z dowodami zgromadzonymi w sprawie, a przeprowadzonymi przez same organy. Zdaniem Sądu organ błędnie zakwalifikował więc sporny obiekt budowlany jako budynek, przez co również nieprawidłowo nałożył na inwestora procedurę legalizacyjną dostosowaną do takiego budynku. W tym kontekście odnieść należy się także do pisma skarżącego z dnia [...] października 2017 r. zatytułowanego jako "Oświadczenie przed wydaniem decyzji", w którym skarżący zwracał uwagę organowi na zmiany jakie – według jego twierdzeń – zaszły co do charakteru obiektów usytuowanych na nieruchomości. W odniesieniu do przedmiotowego obiektu gospodarczego w piśmie wskazano, że "budowle w chwili obecnej są posadowione na gruncie". Stwierdzenie takie w żaden sposób nie niweczyło jednakże ustaleń wynikających z oględzin przeprowadzonych w sprawie. Pomijając już nawet to, że stwierdzenie to nie zostało poparte przez inwestora żadnymi dowodami to przede wszystkim ma ono zbyt ogólny i pozbawiony istotnej treści charakter. Oczywiste jest bowiem, że również i sporny obiekt jest "posadowiony" na gruncie. W sprawie wątpliwości budzi jednak nie to, czy obiekt ten postawiony jest na gruncie, lecz to czy sposób tego posadowienie jest taki, aby można uznać go za "trwałe związanie z gruntem" O ile przy tym w sposobie posadowienia obiektu gospodarczego faktycznie zaszły zmiany to okoliczności takie należało w sprawie wykazać, w szczególności poprzez przeprowadzenie nowych oględzin obiektu. Bez jednoznacznego stwierdzenia takich okoliczności organy nie mogły w sposób arbitralny przyjmować, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, tj. obiektem trwale związanym z gruntem, skoro wyniki dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazywały, że obiekt ten nie jest trawle związany z gruntem. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że jej argumentacja opiera się na twierdzeniu, iż obiekt stanowiący przedmiot postępowania jest wiatą, z czym w ocenie Sądu nie można się zgodzić. Skarżący mając na uwadze, że sporny obiekt budowlany posiada trzy ściany i zadaszenie podnosi, że jest to wiata. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, oraz częściowy lub całkowity brak ścian. Warunków tych przedmiotowy obiekt nie spełnia. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2017 r. o sygn. akt II OSK 575/17, LEX nr 2343319, w którym wskazano, że co prawda pojęcie wiaty, którym posługuje się art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nie zostało zdefiniowane na gruncie tej ustawy, tym niemniej za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie lekkiej konstrukcji, fundamentów, dachu, posadowienie budowli na słupach oraz nieposiadanie ścian. W rozważanej sprawie, zdaniem skarżącego, fakt, że obiekt nie posiada jednej ze ścian powoduje, że należy uznać go za wiatę. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.03.2011r. sygn. akt II FSK 2053/09, LEX nr 1080006 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10.01.2011r. sygn. akt II SA/Gl 1267/10, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej CBOIS). Mając na uwadze powyższe stanowisko oraz zaprezentowane w powołanym wyroku NSA z 7 czerwca 2017 r. należy stwierdzić, że organy prawidłowo nie zakwalifikowały przedmiotu postępowania go jako wiaty. Należy zauważyć bowiem, że pomimo, że sporny obiekt co prawda posiada ściany z trzech stron, to z jednej graniczy ze ścianą przyczepy kempingowej, co z kolei pozwala na wydzielenie go z przestrzeni i utworzenie przestrzeni zamkniętej, do której dostać się można tylko przez drzwi znajdujące się w jednej ze ścian. Zarzuty skargi są więc w tej części bezzasadne. Słusznie natomiast skarżący podnosi, że postępowanie powinno być ponownie przeprowadzone w celu prawidłowego ustalenia i zakwalifikowania przedmiotu zaskarżenia. Organ odwoławczy rozstrzygając sporną kwestię, czy przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym, czy też pełni funkcje wiaty, jak podnosił skarżący dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy. Dokonując, bowiem oceny materiału zgromadzonego w sprawie, skoncentrował się jedynie na przesłance odnoszącej się do powierzchni zabudowy oraz do jej liczby na każde 500m˛ powierzchni działki. Natomiast nie wziął pod uwagę faktycznej funkcji jaką pełni przedmiotowy obiekt oraz nie odniósł się do faktu, że sporny budynek przylega do przyczepy kempingowej (będącej tymczasowym obiektem budowlanym) i stanowi kontynuację jej funkcji oraz nie jest trwale związany z gruntem. Mając na uwadze powyższe, należy przywołać także art. 3 pkt 5 prawa budowlanego, w którym, ustawodawca zawarł dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych, a mianowicie: obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Organ ponownie oceniając materiał dowodowy, w sytuacji jednoznacznego ustalenia, że przedmiot zaskarżenia nie jest trwale połączony z gruntem, powinien wziąć pod uwagę także możliwość zakwalifikowania w tej kategorii spornego obiektu. Sąd nie przesądza jednak, jak należy zakwalifikować sporny obiekt budowlany, oraz czy zastosowany w sprawie art. 49b prawa budowlanego nie mógł znaleźć zastosowania, ale wskazuje, że ustalenia organu stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia muszą znajdować swą podstawę w dowodach przeprowadzonych w sprawie. Błędna ocena materiału dowodowego przez organy obu instancji, doprowadziła do wadliwej kwalifikacji spornego obiektu, a w konsekwencji, do zastosowania niewłaściwego trybu legalizacji. Zdaniem Sądu, postanowienia obu instancji są błędne, nie zostały bowiem poprzedzone wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, nadto – dowody zgromadzone w sprawie nie zostały poddane prawidłowej ocenie. Zauważyć zaś trzeba, że to do obowiązków organu administracji publicznej należy wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. W konsekwencji, wszelkie braki i nieprawidłowości w tej materii, skutkować mogą wadliwym, albo co najmniej przedwczesnym przyjęciem, że dana norma prawna znajduje zastosowanie w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny stanu faktycznego sprawy według wskazań zawartych w niniejszym wyroku i prawidłowo zakwalifikuje sporny obiekt oraz zastosuje właściwy tryb legalizacji. W konsekwencji, dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, pozwoli na prawidłowe ustalenie przepisów prawa materialnego, które winny znaleźć zastosowanie, a w konsekwencji – procesu legalizacji, a tego w niniejszej sprawie nie uczyniono. O ile przy tym w konstrukcji przedmiotowego obiektu istotnie zaszły istotne zmiany to konieczne będzie przeprowadzenie przez organ nowych oględzin obiektu. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały istotny wpływ na wynik sprawy spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło