II SA/Lu 442/19

WyrokWSA w Lublinie2019-12-11

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Parchomiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w trybie wznowienia, może uchylić decyzję administracyjną po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., nawet jeśli stwierdzi naruszenie prawa przy jej wydaniu. Upływ tego terminu stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do uchylenia decyzji, a organ w takiej sytuacji powinien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie może jej uchylić i orzec co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy M. P. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji środowiskowej dotyczącej rozbudowy fermy drobiu. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak udziału w postępowaniu. Organy administracji prowadziły postępowanie wznowieniowe, stwierdzając naruszenie prawa procesowego, ale odmawiały uchylenia pierwotnej decyzji środowiskowej, powołując się na art. 146 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zastosowały art. 146 § 2 k.p.a., a powinny zastosować art. 146 § 1 k.p.a., który stanowił przeszkodę do uchylenia decyzji po upływie terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji wydanej z up. Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. [...] - wydanej w wyniku wznowienia postępowania - o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. [...] o ustaleniu K. i A. małż. J. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania na działkach o nr ewid. [...] i [...] w m. T. , gm. M. P. - uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że: 1. uznało, iż ostateczna decyzja Wójta Gminy M. P. dnia [...]. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania na działach nr ewid. [...] i [...]" w m. T. , gm. M. P., została wydana z naruszeniem prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.); 2. odmówiło uchylenia decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. Nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na to, iż w wyniku wznowienia postępowania (z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie treści decyzji dotychczasowej, tj. decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. Nr [...] Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Po rozpatrzeniu wniosku inwestorów K. i A. małż. J. z dnia [...] r. - Wójt Gminy M. P. ostateczną decyzją z dnia [...]. Nr [...] - ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "rozbudowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania na działkach o nr ewid. [...] i [...] w m. T. , gm. M. P.". Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku M. W., D. W., K. O., M. T. i H. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r., utrzymało tę decyzję w mocy. Ostatecznie postępowanie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016r. sygn. akt II OSK 758/15, w którym Sąd oddalił skargę kasacyjną K. O., podzielając tym samym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wyrażone w wyroku z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 817/13, że badana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. We wniosku złożonym w dniu 26 września 2012 r. do Wójta Gminy M. P., D. W. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia 15 maja 2012 r., a jako przesłankę do jego wszczęcia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - fakt niebrania udziału, jako strona w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Żądanie wznowienia postępowania podtrzymał w kolejnych wnioskach: z dnia 16 października 2012 r. oraz z dnia 23 października 2012r. (data wpływu do organu I instancji), w których jako okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania wskazał także na przesłanki wynikające z: - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w zakresie nieprawidłowości w sporządzonym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dotyczących pominięcia w raporcie oddziaływania na środowisko, działki drogi powiatowej, błędne wyliczenie poziomu hałasu (tła akustycznego) oraz brak uwzględnienia pełnej docelowej obsady drobiu; - art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w zakresie nieprawidłowości w wydawaniu opinii przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P.. Wójt Gminy M. P. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. o ustaleniu K. i A. małż. J. środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. W wyniku rozpatrzenia odwołania D. W. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i decyzją z dnia [...] r. wskazało na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wójt Gminy M. P. po rozpatrzeniu wniosku D. W. o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia z [...] r. oraz kolejnym postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 K.p.a. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z dnia [...] r. i decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym nie przedstawiono nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania kwestionowanej decyzji, które byłyby istotne dla sprawy, a nie byłyby znane organowi wydającemu decyzję. Po rozpatrzeniu odwołania D. W. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. Nr [...] - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższą decyzją organ odwoławczy uchylił także wcześniejsze postanowienia o wznowieniu postępowania. Decyzja ta została zaskarżona przez D. W. do WSA w Lublinie, który wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 626/17 oddalił skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym z up. Wójta Gminy M. P. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 oraz 6 k.p.a. - wznowiono na żądanie D. W. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. W złożonych wnioskach o wznowienie postępowania strona skarżąca wskazywała na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 oraz 6 k.p.a. zarzucając: 1. brak udziału w prawach strony w postępowaniu bez własnej winy; 2. podanie w raporcie nieprawidłowych danych: a. nieujęcie ruchu pojazdów na drodze powiatowej jako tła akustycznego przy liczeniu poziomów hałasu; b. błąd w treści merytorycznej obliczeń, z uwagi na fakt, że skala i kierunki wiatru nie odpowiadają załączonej róży wiatrów; c. brak płyty obornikowej w raporcie oddziaływania, w sytuacji, gdy warunki zabudowy dopuszczają lokalizację takiej płyty; d. opuszczenie w raporcie budowy "kurnika-indycznika",; e. nie uwzględnienie pełnej docelowej obsady na terenie posesji inwestora, w sytuacji gdy jest ona ujęta w warunkach zabudowy; 3. nieprawidłowe ustalenie stron postępowania; 4. rozbieżność dat w przedmiocie wykonalności decyzji; 5. nie ustalenie czy kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej postępowanie mógł być stroną postępowania; 6. brak możliwości zapoznania się z dokumentacją przedmiotowej sprawy, 7. brak uzyskania opinii od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego odnoszącej się do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W wydanym przez organ I instancji postanowieniu stwierdzono, że D. W. jako właścicielowi działki o nr ewid.[...], przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r. Stwierdzono także, że zachowany został termin do skutecznego wniesienia żądania o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. Następnie Wójt Gminy M. P. decyzją z dnia [...] r. - wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pomimo, iż D. W. winien posiadać status strony w postępowaniu prowadzonym o wydanie "decyzji środowiskowej", to zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia uchylenia ostatecznej decyzji, objętej wznowieniem postępowania, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji D. W. zarzucił, że pracownik Urzędu Gminy - M. S. winien być wyłączony z urzędu od początku z postępowań wznowieniowych, a nie z datą 20 listopada 2018r. Podniósł, że organ I instancji nie jest związany raportem oddziaływania na środowisko i był zobligowany do weryfikacji tego raportu, czego do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie uczynił. W dniu 13 czerwca 2019 r. skarżący drogą elektroniczną wniósł o pełną weryfikację raportu oddziaływania na środowisko zgodnie z ustawą o ochronie środowiska. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i podjęło rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w ten sposób, że: 1. uznało, iż ostateczna decyzja Wójta Gminy M. P. dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania na działach nr ewid. [...] i [...]" w m. T. , gm. M. P., została wydana z naruszeniem prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.); 2. odmówiło uchylenia decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na to, iż w wyniku wznowienia postępowania (z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie treści decyzji dotychczasowej, tj. decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia [...]. Nr [...] Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki określone w art. 146 § 2 k.p.a, wyłączające dopuszczalność uchylenia "decyzji środowiskowej" z dnia 15 maja 2012r. w trybie wznowienia postępowania. Pomimo, że decyzja środowiskowa, została wydana z naruszeniem prawa procesowego ( tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) to wadliwość procesowa, nie miała wpływu na prawidłowo zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego i z tego tytułu brak było podstaw prawnych do wydania w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o innej treści niż "decyzja środowiskowa". Natomiast naruszenie norm procesowych w postaci pominięcia D. W. jako strony tego postępowania nie miało bezpośredniego wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwoławczych zgłoszonych przez stronę skarżącą oraz wniosków zawartych w piśmie procesowym (bez daty), dołączonego do odwołania, organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że pracownik Urzędu Gminy M. P. - M. S. został wyłączony od prowadzenia postępowania wznowieniowego i przygotowania projektu rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia (postanowienie Wójta [...] P. z dnia [...].). Organ przyznał rację skarżącemu że w omawianej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania wznowieniowego przez organ I instancji, co znalazło wyraz w orzeczeniu WSA w Lublinie z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt II SAB Lu 41/15. Odnosząc się do zarzutu braku dokonania przez organ wszechstronnej analizy załączonego do sprawy raportu o oddziaływaniu na środowisko, organ wyjaśnił, że zastrzeżenia do raportu nie mogą być gołosłowne lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. W sprawie niniejszej natomiast, skarżący nie przedłożył kontrraportu lub innego stosownego dowodu lub dokumentu, co najmniej uprawdopodobniającego zasadność jego zarzutów. Skarżący w złożonym odwołaniu nie przedstawił stosownych dowodów i wyliczeń, czy faktycznie ma miejsce przekroczenie wartości poziomu hałasu, związanego z obecnie funkcjonującym przedsięwzięciem inwestycyjnym. Organ uznał, że zarzuty strony skarżącej dotyczące nie zaliczenia zamierzenia inwestycyjnego inwestora do "zabudowy zagrodowej", są niezasadne. Podobnie, bez znaczenia w sprawie pozostaje zagadnienie ewentualnego sprawdzenia i ustalenia rodzaju zabudowy (zabudowa mieszkaniowa) dla działki o nr [...], której właścicielem jest skarżący. Organ wyjaśnił, że klasyfikacja i zaliczenie obiektów do "zabudowy mieszkaniowej" lub "zabudowy zagrodowej" jest elementem postępowań w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a nie przy określaniu środowiskowych uwarunkowań zamierzeń inwestycyjnych. W ocenie organu, bez znaczenia pozostaje także zarzut ewentualnego wybudowania obiektu inwestycyjnego na gruntach klasy III ziemi ornej. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył D. W., wnosząc o uchylenie części zaskarżonej decyzji w ujęciu pkt 2 oraz zobowiązanie organu odwoławczego do wydania w zakreślonym terminie rozstrzygnięcia w sprawie zaskarżonej części decyzji. W złożonym piśmie, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym we wnioskach i odwołaniu skarżącego oraz całkowite zignorowanie art. 78 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 80 k.p.a. Skarżący zarzucił również błędną interpretację Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie wartości poziomu hałasu w środowisku (Dz. U. Nt 120, poz. 826), poprzez uznanie, że dopuszczalne poziomy hałasu dotyczą jedynie części emisji z terenu zamierzenia inwestycyjnego oraz, że nie zostały przekroczone normy dla zabudowy jednorodzinnej. Dodatkowo wskazano na zignorowanie w postępowaniu i uzasadnieniu art. 79 pkt 1 i art, 80 pkt 1 wraz z art. 3 pkt 1, ppkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008r.,o udostępnieniu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, bowiem weryfikacji raportu dokonuje organ wydający decyzję przy udziale społeczeństwa, w postępowaniu wznowieniowym również, natomiast w postępowaniu odwoławczym obowiązek powyższy spada na organ II instancji. Wskazano, także na błędną interpretację, a wręcz zaniechanie stosowania art. 112 pkt 1 i 2, art. 113 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, o ile zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), stosownie do którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Podzielając argumentację zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do zaistnienia w sprawie ustawowej przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a brakiem zaistnienia innych przesłanek wznowieniowych powołanych w toku postępowania przez skarżącego, należało uznać za trafne, przyjęcie, że ostateczna decyzja Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania na działach nr ewid. [...] i [...]" w m. T. , gm. M. P. wydana została z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że w datach orzekania nie były one uprawnione do odmowy uchylenia decyzji "środowiskowej" z dnia [...] r. Wójta Gminy M. P., z uwagi na treść przepisu art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat ( § 1). Termin ten liczy się w latach, począwszy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu. Należy mieć na uwadze, że biegu terminu prekluzyjnego, określonego w art. 146 § 1 k.p.a., nie przerywa wznowienie postępowania ani wydanie decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku postępowania. Dla zachowania terminów zakreślonych w art. 146 § 1 k.p.a. konieczne jest wydanie decyzji przez obydwa organy, jeśli orzeczenie organu pierwszej instancji zostanie zaskarżone. Organ odwoławczy zobligowany jest uwzględnić upływ tych terminów zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. jest kompromisem pomiędzy zasadą praworządności, a zasadą trwałości decyzji administracyjnej na rzecz zasady trwałości decyzji administracyjnej (B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 650). Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1521/11; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1780/12; wyrok NSA z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 124/09; wszystkie dostępne w CBOSA). W literaturze przyjmuje się, że jest on dążeniem do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją administracyjną, ich nienaruszalnością, gdy przetrwały już pewien czas. Pięcioletni termin, o którym mowa w tym przepisie liczy się w latach po upływie których organy administracji tracą kompetencję do merytorycznego rozpoznawania sprawy. Po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci wobec tego uprawnienie do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W takiej sytuacji organ jest zobligowany do wznowienia postępowania, którego skutkiem nie będzie uchylenie decyzji, lecz zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 17.09. 1999 r., I SA 1956/98, Lex nr 48560). Akceptacja poglądu przeciwnego oznaczałaby, że po upływie okresu przedawnienia, kiedy organ nie mógł już uchylić decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.), nadal może toczyć się postępowanie badające sprawę co do istoty (wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2009, sygn. akt II OSK 124/09, z dnia 3 września 2009, sygn. akt I OSK 1444/09, dostępny w CBOSA). Warto podkreślić, że treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, mimo że został zamieszczony w akcie prawnym procesowym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 18.02.2010 r. sygn. akt I OSK 561/06). W rozpoznawanej sprawie ostateczna decyzja Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r., podlegająca kontroli organów we wznowionym postępowaniu, została doręczona stronom postępowania w dniu 8 czerwca 2012 r. Od tego dnia zatem rozpoczął bieg pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. Na podstawie powyższego, stwierdzić należy, że decyzje wydane przez organy obu instancji, tj. decyzja organu I instancji z dnia [...] r., oraz decyzja organu II instancji z dnia [...] r., zostały wydane już po upływie wskazanego terminu przedawnienia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stoi na stanowisku, że dla zachowania terminu z art. 146 § 1 k.p.a. nie wystarczy wznowienie postępowania, jak bowiem była już o tym mowa wyżej, biegu terminu prekluzyjnego, określonego w art. 146 § 1 k.p.a., nie przerywa wznowienie postępowania, jak również wydanie decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że pomimo toczącego się postępowania przez okres siedmiu lat, nie doszło w żaden sposób do przerwania biegu terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu w sprawie nie ma zatem zastosowania art. 146 § 2 k.p.a., jak to przyjął organ w zaskarżonej decyzji, ale art. 146 § 1 k.p.a. Mając to na względzie, podkreślić należy raz jeszcze, że upływ terminu, przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji ostatecznej skutkuje ograniczeniem możliwości organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty sprawy. W przypadku bowiem stwierdzenia przez właściwy organ w toku wznowionego postępowania zaistnienia którejś z przesłanek negatywnych następuje merytoryczne rozpoznanie sprawy w zakresie wad kwalifikowanych, nie dochodzi jedynie do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy materialnej poprzez uchylenie dotychczasowego rozstrzygnięcia i orzeczenia co do istoty sprawy (K. Sobieralski, Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym, Tom II, część 5 [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego pod red. G.Łaszczyca, A. Matan, s. 538). W konsekwencji stwierdzić należy, że niedopuszczalne w świetle art. 146 § 1 k.p.a. było orzekanie zarówno przez organ I jak i II instancji merytorycznie co do istoty sprawy, co stanowiło naruszenie powołanego wyżej przepisu. Uwzględniając powyższe, Sąd nie odnosił się do zarzutów skarżącego. Z uwagi na stan prawny sprawy nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Mając na uwadze nie kwestionowaną wadę procesową, jaką było wydanie decyzji z dnia [...] r. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, prawidłowo zastosuje art. 151 § 2 k.p.a., odnosząc się do przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło