II SA/Lu 444/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. uzupełnionym w dniu 15 lutego 2012 r. J. W. i K. W. wystąpili do Wójta Gminy M. P. o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na budowę fermy drobiu na będących własnością wnioskodawców działkach nr [...] i [...] położonych w Z. Gmina M. P.. Do wniosku dołączyli raport o oddziaływaniu na środowisko, kopię mapy ewidencyjnej i kopię wypisu z ewidencji gruntów. Wójt Gminy M. P. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez wnioskodawców wspomnianego przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., uchyliło powyższą decyzję Wójta Gminy M. P. i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpoznania. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy M. P. decyzją z dnia [...] r. po raz drugi ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez wnioskodawców planowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta uchylona została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., a sprawa przekazana organowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania. Po przeprowadzeniu po raz trzeci postępowania w sprawie z wniosku z dnia 6 lutego 2012 r. Wójt Gminy M. P. decyzją z dnia [...] r., ponownie ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego samego przedsięwzięcia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią z dnia 22 marca 2012 r., uzgodnił realizację przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki, a także stwierdził, że: planowane przedsięwzięcie nie powinno negatywnie oddziaływać na środowisko przy prawidłowo wykonanych urządzeniach ochronnych i należytym wypełnieniu wymienionych uprzednio warunków. Informację o przeprowadzonym postępowaniu o planowanej inwestycji przesłano stronom oraz zamieszczono w formie obwieszczenia na stronie BIP i tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz na tablicy ogłoszeń wsi Z.. Podczas toczącego się postępowania wniesiono zbiorowe i indywidualne protesty i sprzeciwy mieszkańców miejscowości Z.. W dniu 29 stycznia 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną. Organ wyjaśnił, że Gmina M. P. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor na lokalizację planowanej fermy wybrał teren optymalny, czyli niezagospodarowany oraz położony w bezpiecznej odległości od najbliższych zabudowań mieszkaniowych, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Wykonane obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń szczególnie dla amoniaku pokazują, że jego stężenie, przekraczające wartość progu wyczuwalności zapachowej wystąpi w bezpośrednim sąsiedztwie fermy. Uwzględniając różę wiatrów na danym terenie najbardziej narażone na ewentualną uciążliwość zapachową będą obszary położone po stronie zachodniej, północnozachodniej i południowo-zachodniej od planowanej fermy. Ruch pojazdów ciężarowych związanych z obsługą fermy wystąpi ze średnią częstotliwością ok. 1 pojazdu na dwa dni, co nie będzie miało praktycznie wpływu na stan klimatu akustycznego w otoczeniu fermy. W związku z powyższym wydaje się, że przy zachowaniu bezpiecznej odległości ok. 100 do 150 m od planowanej fermy przy drodze prowadzącej przez wieś Z. będzie można bezproblemowo realizować ewentualną zabudowę siedliskową bez obawy o zdrowie przyszłych mieszkańców. Zdaniem organu obawy dotyczące uciążliwości fermy drobiu mogą brać się z faktu istnienia w gminie wykonanych w dawnej technologii kurników, które posiadają wentylację grawitacyjną lub wentylację mechaniczną. Takie kurniki są dość uciążliwe dla otoczenia m.in. ze względu na mokrą ściółkę, w której zachodzę dodatkowe procesy powodujące wzrost emisji substancji zapachowych. Planowana zaś ferma będzie złożona z nowoczesnych kurników z wysokosprawną wentylacją. Obecnie wykonywane kurniki mogą być uciążliwe na terenach sąsiednich okresowo przy niekorzystnym kierunku wiatru, w okresie lata i podczas usuwania obornika. Strony postępowania ustalono na podstawie analizy zasięgu oddziaływania na środowisko w oparciu o analizę terenu pod względem jego przeznaczenia. Okres zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją wyznaczono w terminie od 21.07.2014 r. do 20.08.2014 r. W dniu 17 lipca 2014 r. wpłynął wniosek M. P. i J. P., o uznanie ich za strony postępowania. Organ prowadzący postępowanie nie znalazł jednak przesłanek uzasadniających przyznanie im przymiotu stron niniejszego postępowania, co zostało potwierdzone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.. Rozpatrując zgłoszone w toku postępowania uwagi i wnioski stwierdzono, że odległość od planowanej budowy kurników do planowanej budowy ich domu wynosi około 165 m, co zgodnie z przedstawionymi w raporcie oddziaływania na środowisko zakresami występujących stężeń nie przewiduje się wystąpienia negatywnego oddziaływania na działkę nr [...]. Błędna odległość wskazana przez A. N. i T. N. w stosunku do zapisu w raporcie została skorygowana w piśmie z dnia 22 października 2012 r. i faktycznie wynosi 235 m, przy czym szerokość działki inwestora wynosi ok. 95 m. Pozostałe zarzuty podnoszone przez mieszkańców miejscowości Z. nie zostały poparte przedstawieniem żadnych opracowań, które mogłyby skuteczne podważyć rzetelność przedłożonego przez inwestora raportu. Twierdzenia kwestionujące zasadność wniosków zawartych w przedmiotowym raporcie nie zostały poparte żadnymi dowodami. Według organu planowana inwestycja nie powinna mieć negatywnego oddziaływania na środowisko, a stan zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego będzie miał charakter lokalny przy prawidłowo wykonanych urządzeniach ochronnych i prawidłowej eksploatacji fermy. Ponadto w celu ograniczenia uciążliwości odorowych planowane jest zastosowanie wysokosprawnej wentylacji mechanicznej z pionowymi wyrzutami powietrza, regularne odkażanie i dezynfekcje pomieszczeń inwentarskich, stosowanie odpowiednio zbilansowanej diety zwierząt i stosowanie dodatków paszowych w formie biopreparatów, wykorzystanie w hodowli jako dodatków do ściółki dostępnych biopreparatów, obornik będzie składowany na płycie obornikowej przykrywanej folią lub warstwą ziemi oraz zastosowanie poideł kropelkowych zapobiegających rozlewaniu wody i zamakaniu ściółki. Z stanowiącej załącznik do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia wynika, że ferma drobiu zlokalizowana będzie w miejscowości Z. poza obszarami zwartej zabudowy wiejskiej na działkach o nr geod. [...] i [...], do których inwestor posiada tytuł prawny. Działki nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy M. P.. Planowana inwestycja otoczona jest polami uprawnymi. Najbliższe budynki mieszkalne znajdują się po stronie północno - zachodniej w odległości ok. 190 m i południowo-wschodniej w odległości ok. 270 m. Najbliższa ferma drobiu składająca się z jednego kurnika o obsadzie ok. 30000 szt. drobiu (brojlerów kurzych) znajduje się po stronie zachodniej w odległości ok. 150 m. Ponadto po stronie południowo-wschodniej w odległości ok. 300 m funkcjonuje ferma drobiu składająca się z dwóch budynków o łącznej obsadzie ok. 20000 szt. brojlerów kurzych. W otoczeniu planowej inwestycji nie występują parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo- krajobrazowe pomniki przyrody, obszary wodno-błotne i o płytkim zaleganiu wód gruntowych, obszary ochrony uzdrowiskowej. Teren planowanej inwestycji jest terenem płaskim. Najbliższy ciek wodny rzeka Piszczanka przepływa po stronie zachodniej w odległości ok. 1,2 km. W otoczeniu planowanej inwestycji nie znajdują się obiekty wpisane do rejestru Konserwatora Zabytków. Na otaczających planowaną inwestycję terenach znajduje się system wodociągowy i nie występują strefy ochronne ujęć wód. Najbliższa strefa ochrony bezpośredniej ujęcia wód podziemnych na potrzeby Gminy M. P. znajduje się w miejscowości H. w odległości 3,7 km w kierunku południowo-zachodnim od planowanej inwestycji. Planowane przedsięwzięcie będzie leżało w obrębie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...] Subzbiornik Podlasie w obszarze wysokiej ochrony (OWO), teren planowanej inwestycji znajduje się poza obszarami szczególnie narażonymi na zanieczyszczenie wód azotanami pochodzenia rolniczego (OSN). Działki nr geod. 240 i [...] posiadają łącznie powierzchnię 2,46 ha i obecnie stanowią pole uprawne IV i V klasy bonitacyjnej, teren jest przekształcony przez człowieka. Działki nie są zadrzewione. Planowane przedsięwzięcie będzie polegało na budowie trzech budynków inwentarskich (kurników) o wymiarach ok. 120,0 x 16,0 m każdy i powierzchni użytkowej każdego budynku przeznaczonej do chowu brojlerów równej 1836 m2. Wysokość budynków w kalenicy wyniesie ok. 6,5 m. Przy każdym budynku zostanie zainstalowany silos paszowy o pojemności 41,1 m3 każdy. Kurniki będą zasilane w gaz propan z trzech zbiorników naziemnych o pojemności 6700 l każdy (łącznie 20,1 m3). Budynki kurników zaprojektowano jako wolnostojące, jednokondygnacyjne, wykonane w konstrukcji tradycyjnej, murowanej z dwuspadowym dachem. Ściany zostaną wykonane z pustaków z ociepleniem styropianem, natomiast dach zaprojektowano w oparciu o wiązary stalowe, pokryty płytami włókno- cementowymi. W kurniku nr [...] zostanie wydzielona część socjalno-bytowa. Zostanie wykonany zjazd z drogi gminnej do planowanych kurników oraz plac manewrowy o powierzchni ok. 300 m2 utwardzone tłuczniem. Oświetleniem naturalnym będą okienka umieszczone w ścianach bocznych (ok. 50 szt. w jednej ścianie) o wymiarach 0,68 x 0,26 m będących jednocześnie automatycznie sterowanymi wlotami powietrza. Kurniki będą wentylowane mechanicznie z czerpniami ściennymi i wyrzutniami umiejscowionymi na dachu oraz w ścianach szczytowych. W każdym kurniku zostanie zainstalowanych 8 wentylatorów o wydajności 12500 m3/h umieszczonych w wyrzutniach dachowych oraz 2 wentylatory osiowe o wydajności 42000 m3/h każdy umiejscowionych w ścianie szczytowej kurników. Każdy kurnik będzie wyposażony w instalację wodociągową zasilaną z wiejskiej sieci wodociągowej oraz elektryczną. Kurniki będą ogrzewane za pomocą 4 nagrzewnic o mocy 75 kW każda zasilanych gazem propan. Obiektami towarzyszącymi dla każdego kurnika będzie silos na paszę o pojemności 41,1 m3. Gaz propan będzie magazynowany w trzech zbiornikach o pojemności łącznej 20100 litrów (20,1m3). Ścieki bytowe z pomieszczeń socjalnych z kurnika nr [...] odprowadzane będą do szczelnego, zbiornika bezodpływowego o pojemności do 3,0m3. Projektowane kurniki przewidziane są do chowu drobiu w ilości 32540 szt. Na koniec cyklu produkcyjnego. Dla masy brojlera na koniec cyklu na poziomie 2,2 kg i powierzchni użytkowej każdego kurnika równej 1836 m2, odpowiada to zagęszczeniu obsady 39 kg/m2. Powyższe zagęszczenie obsady będzie zgodne z §37 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postepowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach UE. W fermie drobiu zastosowany zostanie tradycyjny system chowu – system ściółkowy utrzymania drobiu na słomie. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł M. P. żądając jej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił decyzji i poprzedzającemu ją postępowaniu naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Zdaniem odwołującego się organ I instancji nie przeprowadził prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na okoliczny teren skoro nie dostrzegł, że jest on właścicielem działki bezpośrednio graniczącej z nieruchomością wnioskodawców tylko nadal traktuje go jako właściciela wyłącznie działki nr [...]. Z tych okoliczności wywiódł, że organ I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do aktualnego stanu rzeczy. Odwołujący się zakwestionował też przyjęte przez organ I instancji założenie, zgodnie z którym miejscem przedsięwzięcia są działki o podanych numerach geodezyjnych, a nie konkretna lokalizacja obiektu uznając, że po pierwsze, tak nieprecyzyjnie wskazane miejsce przedsięwzięcia uniemożliwia precyzyjne określenie zasięgu jego oddziaływania, a po drugie - pozwala na manipulowanie odległościami, skoro nie wiadomo, od których punktów odległości są mierzone. W tej kwestii domagał się wskazania konkretnej lokalizacji planowanych kurników i przeprowadzenia dowodu z pomiarów odległości, a następnie oceny zasięgu potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia. Zarzucił decyzji brak skumulowanej oceny oddziaływań na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami już funkcjonującymi w okolicy, zaznaczając, że w Z. funkcjonuje "szereg ferm drobiu". Zarzucił organowi I instancji, że wydanie decyzji nie poprzedził należytą weryfikacją raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko o czym, jego zdaniem, świadczy mechaniczne przytaczanie stwierdzeń w nim zawartych, niedostrzeżenie merytorycznych wadliwości tego dokumentu ani tego, iż w raporcie nie ma wariantów alternatywnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości decyzję Wójta i przekazało mu sprawę celem jej ponownego rozpoznania. Kolegium stwierdziło, że postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań ma doprowadzić do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości, jakie planowane przedsięwzięcie może przynieść środowisku i dopiero w oparciu o tak poczynione rozpoznanie określić, jaki wpływ na środowisko wywrze przedsięwzięcie oraz, w jaki sposób można wyeliminować lub zminimalizować stwierdzone zagrożenia. W sprawie niniejszej zaś mimo, iż dwukrotnie przeprowadzono postępowanie nie wiadomo, gdzie będzie zlokalizowane przedsięwzięcie. Zatem nie sposób jednoznacznie i wiążąco ocenić, jak daleko sięgać będą realne i potencjalne uciążliwości, i te mierzalne (np. hałas), i te niemierzalne (odór). Jedną z konsekwencji tego jest brak czytelnych kryteriów, wedle których organ I instancji wyznaczył krąg stron postępowania. Analizując motywy uzasadnienia decyzji organu I instancji i czynności procesowe wykonane przez ten organ po ostatniej decyzji kasacyjnej Kolegium stwierdziło, że przyczyny, dla których uprzednio orzekło kasacyjnie, nie zostały wyeliminowane. Zdaniem Kolegium nadal niewyjaśniona pozostaje kwestia, czy stronami postępowania są tylko bezpośredni sąsiedzi, niezależnie od wielkości (szerokości) działki graniczącej z terenem przedsięwzięcia, a jeśli tak, to jak się to ma do zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w kontekście każdego z potencjalnych zagrożeń (zasięgu emisji i immisji). Uzasadnienie decyzji, ani też materiał dowodowy sprawy nie dają odpowiedzi na te pytania, co uniemożliwia weryfikację stanowiska organu I instancji. W ponownym postępowaniu organ I instancji nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń odnośnie odległości planowanego przedsięwzięcia od już istniejących obiektów, w tym zwłaszcza od domów mieszkalnych. Jedynie w ramach polemiki z zarzutami stron powołał się na pismo z dnia 22 października 2012 r." w którym "została skorygowana" odległość. W aktach sprawy nie ma jednak takiego pisma. Poza tym pismo to pochodzi z 2012 r., zaś od tego czasu decyzja była już dwukrotnie uchylana, również z powodu braku jednoznacznych informacji o odległościach, toteż organ działający w zgodzie z wymogiem prawdy materialnej powinien był wywołać dowód z pomiarów odległości i taki dowód włączyć do akt sprawy. W ocenie Kolegium w aktach sprawy nie ma materiału, który pozwalałby na zweryfikowanie zarzutów odwołania odnoszących się do odległości planowanego przedsięwzięcia od siedzib ludzkich, a co za tym idzie - weryfikację zarzutów merytorycznych, odnoszących się do zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia i jego uciążliwości. Jedyna mapa obrazująca większy wycinek terenu niż nieruchomość wnioskodawców to kserokopia mapy "gruntów wyłączonych ze scalenia", której aktualność nie jest potwierdzona, nie ma na niej zaznaczonej aktualnej zabudowy, ani nawet podanej skali. Również żadna z map w raporcie nie pokazuje dostatecznie dużego obszaru, ani nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy pokazuje aktualny stan zurbanizowania okolicznego terenu tak, aby można było sobie wyrobić własne zdanie o odległościach i zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Kolegium w swojej decyzji kasacyjnej z dnia [...] r. zwróciło również uwagę na brak oceny kumulacji oddziaływań na środowisko planowanego przedsięwzięcia z już istniejącymi fermami drobiu. Jest poza sporem, że w okolicy funkcjonują już kurniki, jednak organ I instancji w żaden konkretny i konstruktywny sposób nie odniósł się do tego zagadnienia, nie dostrzegł też powierzchownego podejścia do tego zagadnienia przez autora raportu, który kwestii odoru poświęcił 9 linijek tekstu w raporcie (str.49) kończąc konkluzją, że "proponuje uznać", że w otoczeniu ferm drobiu nie będzie skumulowanego oddziaływania na powietrze. W kolejnym akapicie zaproponował uznać również, że nie będzie kumulacji hałasu. Zdaniem Kolegium organ I instancji błędnie rozumie swoją rolę w postępowaniu, przyjmując mechanicznie i bezkrytycznie to, co napisał autor raportu. O takim podejściu świadczy chociażby obszerny cytat z tego dokumentu w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem raport jest dowodem w sprawie podlegającym takiej samej formalnej i merytorycznej ocenie, jak każdy inny dowód, a celem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest określenie konkretnych warunków wykorzystywania terenu i ochrony środowiska we wszystkich kolejnych fazach przedsięwzięcia. W przedłożonym w sprawie raporcie oddziaływania na środowisko weryfikacji wymaga liczba zwierząt. W decyzji organ I instancji podaje, że będzie to 32.540 ptaków, w każdym z trzech kurników i końcowo podaje, że będzie to odpowiednik 390,5 DJP. Tymczasem analizując dane zawarte w raporcie (część 1.3. Ogólny opis - stan projektowany, str.7-8) oraz w załączniku nr [...] "obliczenie stanu średniorocznego" można wywnioskować, że 32.540 zwierząt to obsada jednego cyklu w jednym kurniku, a takich cykli będzie 6 w roku. Razem daje to 585.720 zwierząt rocznie. Taką też wielkość podaje autor raportu w załączniku nr [...], ale jako wyjściową. Odejmuje od niej duży odsetek "przeklasowań" i "padnięć" ale i tak w końcowym rozrachunku "stan średnioroczny" wylicza na 36.447 zwierząt, a więc więcej niż podaje to organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Wprawdzie liczba DJP odpowiada liczbie 36.447, ale to wskazuje tylko na nieprzeliczenie danych przez organ I instancji. Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz.1397, z późn. zm.) w załączniku zawierającym tabelę przeliczeń zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe DJP, mówi o "sztukach rzeczywistych", a nie o "stanie średniorocznym". Autor raportu w ogóle nie odnosi się do wymogów powołanego rozporządzenia co do przeliczania liczby zwierząt na DJP przywołując w tym miejscu (str.8 raportu) przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich ... (Dz. U. Nr 56, poz.344, z późn. zm.), które m.in. pozwalają zagęścić obsadę w kurnikach ale pod szeregiem dodatkowych warunków (§37), nie tylko ograniczających się do urządzeń do karmienia, pojenia i ściółki, o czym raport, a także decyzja organu I instancji całkowicie milczą. Wymagania te dotyczą m.in. ogrzewania i schładzania kurników, czy mierzenia stężenia amoniaku na poziomie głów kurcząt. Kwestia prawidłowego i zgodnego z prawdą stanu obsady wiąże się też ściśle ze wszystkimi innymi parametrami, począwszy od ilości paszy, wody czy ściółki potrzebnej do chowu a skończywszy na ilości pomiotu i wszelkich innych odpadów oraz emisji i immisji. W ocenie Kolegium zagadnienia poruszone w tym i poprzednim akapicie - wielkości planowanego przedsięwzięcia jako takiego i skumulowanej wielkości chowu zwierząt w okolicy - wymagają ponownej rzetelnej i wnikliwej analizy, a jeśli to byłoby konieczne - uzupełnienia bądź korekty raportu. To zaś pociągałoby za sobą konieczność dodatkowego uzgodnienia przedsięwzięcia. W rozpatrywanej sprawie raport już dotychczas był uzupełniany dwukrotnie (aneksy z maja i z czerwca 2012r.), ale aneksy te nie były przedmiotem uzgodnień z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Organ ten zajął stanowisko w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r. a zatem przed sporządzeniem aneksów. Organ I instancji nie tylko nie uzgodnił aneksów do raportu z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, ale również pominął jego zalecenia zawarte w postanowienia z dnia 22 marca 2012 r. i nie wykazał w swojej decyzji, że warunki narzucone w tym postanowieniu są niewiążące i z jakich przyczyn. Przykładem tego jest pkt 2 postanowienia PPIS dotyczący dodatkowych zabezpieczeń hamujących emisję gazów i zapachów. Ze względu na opisane wyżej uchybienia Kolegium uznaje za zasadny zarzut odwołania, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało konkretnie i ściśle zidentyfikowane przedsięwzięcie, jakie planuje inwestor a także nie zostały staranie i wnikliwie zbadane i ocenione wszystkie potencjalne zagrożenia, jakie może ono przynieść dla tego konkretnego środowiska i sąsiedztwa. Z tych względów uchylono decyzję Wójta Gminy M. P. z dnia [...] r. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do rozpoznania sprawy kierując się zasadami postępowania administracyjnego (art.7 kpa), wymogami prawa materialnego a także posiłkując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu niniejszej i wcześniejszych decyzji Kolegium. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Kolegium wnieśli inwestorzy. Zarzucili Kolegium, że wydając decyzję naruszyło art. 7, art. 8, art. 12, art. 15 i art. 138 § 2 kpa poprzez przyjęcia, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, podczas gdy organ I instancji po dwukrotnych decyzjach kasacyjnych Kolegium wyklarował już wszelkie sporne okoliczności istotne dla sprawy, a ewentualne wątpliwości Kolegium należało wyjaśnić na etapie postępowania odwoławczego; art. 138 § 2 kpa poprzez nieprecyzyjne wskazanie jakie jeszcze okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a ogólnikowe wskazanie przez Kolegium, że organ I instancji ma kierować się zasadami postępowania administracyjnego, wymogami prawa materialnego, a także posiłkując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu, nie spełnia dyspozycji art. 138 § 2 kpa; art. 138 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy decyzja organu I instancji wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, odpowiadała prawu i jako taka powinna zostać utrzymana w mocy; art. 136 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ odwoławczy mając w dalszym ciągu wątpliwości co do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, pomimo trzykrotnego prowadzenia postępowania przez organ I instancji, mógł z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a w konsekwencji wydać decyzję reformatoryjną; art. 107 § 3 kpa wynikającą z braku uzasadnienia prawnego decyzji podczas, gdy organ II instancji powinien w pełni wyjaśnić podstawę prawną swojej decyzji. Skarżący zarzucili Kolegium również naruszenie art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz wskazano na okoliczności uzasadniające podniesione w skardze zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej, przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz odniosło się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Bezpodstawne są twierdzenia skarżących, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 kpa, w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przepisu art. 138 § 2 kpa wynikają zatem dwie przesłanki, które spełnione łącznie uprawniają organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: 1. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, 2. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając istotnych okoliczności z punktu widzenia przedmiotu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 328/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa sąd administracyjny nie odnosi się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przede wszystkim zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ I instancji w sprawie nie ustalił stron postępowania. W postępowaniu administracyjnym o przymiocie jego strony decyduje przepis prawa materialnego, z którego dla podmiotu wynika interes prawny. Przy czym, aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Decyzja organu I instancji jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zatem jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). To zatem z tej ustawy wynikać powinien przede wszystkim interes prawny pozwalający na przyjęcie, iż określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie świadczące o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b omawianej ustawy stanowi o obowiązku określenia przez właściwy organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ograniczenia te są możliwe do sformułowania, gdyż do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy) i wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy). To właśnie granica obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, dla którego w decyzji ustala się sposób ograniczenia uciążliwości, decyduje w istocie o tym, kto ma interes prawny w postępowaniu związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie niniejszej takie dokumenty nie tylko, że nie zostały złożone wraz z wnioskiem, ale i wniosek nie został o nie uzupełniony w toku postępowania. Inwestorzy złożyli bowiem jedynie wypis z rejestru gruntów dotyczący działek, na których realizowana ma być inwestycja oraz mapę do celów projektowych obejmującą obie te działki. Brak mapy ewidencyjnej obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie oraz wypisu z rejestru gruntów obejmującego obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie uniemożliwia wyznaczenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. W sprawie nie został zatem wyznaczony obszar oddziaływania inwestycji, której dotyczy wniosek z dnia 6 lutego 2012 r. Skutkiem tego nie można ustalić podmiotów mających interes prawny do udziału w postępowaniu, a zarazem i zapewnić im w nim czynnego udziału. Dążąc zaś do realizacji w toku postępowania dyspozycji art. 81 kpa, po ustaleniu kręgu podmiotów mających w sprawie interes prawny, zachodzić będzie konieczność powtórzenia całego przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego, tym razem z udziałem wszystkich jego stron. Już tylko z powodu tego uchybienia procesowego organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć sprawy inaczej, niż zrobił to w zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1876/13 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślić przy tym trzeba, że to nie od organu zależy, kto będzie stroną postępowania, ale ich statut określają przepisy prawa materialnego. Skład Orzekający w niniejszej sprawie podziela też negatywną ocenę Kolegium przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia (lit. a), wykorzystywania zasobów środowiska (lit. b) i emisji (lit. c). Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne, to musi być jednak kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66, ponieważ jest kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przedłożony zaś w niniejszej sprawie raport nie zawiera w istocie oceny skumulowanego odziaływania na środowisko. Zawarta na jego stronie 49 ocena skumulowanego oddziaływania nie jest bowiem ani spójna z pozostałymi ocenami raportu, a tym samym i rzetelna. Na stronie 37 raportu stwierdza się, że stężenie dwutlenku azotu i amoniaku w powietrzu przekracza wartość maksymalną na powierzchni terenu, jednak w dopuszczalnym czasie trwania w ciągu roku oraz, iż przekroczenie dla amoniaku wynika z przyjętego magazynowania odchodów na płycie obornikowej, co nie będzie miało miejsca w normalnej eksploatacji. Tymczasem oceniając skumulowane oddziaływanie na powietrze kurników położonych w pobliżu planowanej inwestycji raport nie odnosi się do zagadnienia kumulacji w powietrzu cząstek dwutlenku azotu oraz amoniaku i ich potencjalnych skutków dla środowiska. Poprzestaje się w nim na stwierdzeniu, że proponuje się uznać, iż nie występują oddziaływania skumulowane mające wpływ na stan zanieczyszczenia powietrza w otoczeniu planowanej fermy drobiu. Wpływ na to ma mieć odległość między fermami, dotrzymywanie przez planowaną fermę standardów w zakresie emisji substancji zanieczyszczających powietrze oraz odległości od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Jak wynika zaś z oceny zawartej na stronie 37 w przypadku planowanej fermy zmniejszenie ilości cząstek amoniaku w powietrzu będzie wynikiem zmiany technologii składowania odchodów. Nie trzeba posiadać wiadomości specjalnych, aby stwierdzić, że w przypadku skumulowanej oceny oddziaływania na środowisko raport pominął kwestię technologii składowania odchodów na fermach sąsiednich oraz jej wpływ na ilość cząstek amoniaku w powietrzu, a tym samym oceny oddziaływania na środowisko cząstek amoniaku pochodzących ze wszystkich ferm drobiu leżących w sąsiedztwie fermy planowanej. Pominął też kwestię stężenia w powietrzu cząstek dwutlenku azotu, co jest o tyle istotne, że ich stężenie, jak wynika ze str. 37 raportu, nie może być zmniejszone w wyniku zastosowania odpowiedniej technologii. Brak rozważań poświęconych skumulowanemu oddziaływaniu na powietrze cząstek dwutlenku azotu i amoniaku, mimo wcześniejszego stwierdzenia, że w przypadku wpływu na otoczenie projektowanej fermy ich ilość w powietrzu przekracza maksymalną wartość, czyni ocenę skumulowanego oddziaływania na środowisko niespójną z pozostałymi częściami raportu a tym samym nie kompleksową. Pozorna jest natomiast ocena oddziaływania skumulowanego na klimat akustyczny. Proponuje się w niej przyjąć, że nie wystąpią oddziaływania skumulowane na klimat akustyczny. Taki wniosek wysnuwa się biorąc pod uwagę odległości od sąsiadujących z planowaną inwestycją kurników, moc akustyczną zainstalowanych urządzeń, częstotliwość ruchu pojazdów związanych z obsługą ferm drobiu, rodzaj podłoża na którym odbywa się chów kur oraz odległość najbliższych terenów chronionych przed hałasem. Jednocześnie raport nie przytacza danych dotyczących ilości urządzeń zainstalowanych w sąsiadujących z planowaną inwestycją fermach i ich mocy akustycznej, częstotliwości ruchu pojazdów w przypadku ferm sąsiednich oraz rodzaju użytego tam podłoża. Brak tych danych czyni ocenę odziaływania skumulowanego na klimat akustyczny nierzetelną. Nie opartą bowiem na konkretnych danych. Braki powyższe pozwalają przyjąć, że przedłożony raport nie zawiera w istocie oceny odziaływania skumulowanego odnośnie powietrza i klimatu akustycznego, co czyni nieodpowiadającym wymogowi art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W pełni zasadne są też uwagi Kolegium dotyczące obliczenia ilości dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Artykuł drugi ustęp pierwszy punkt pięćdziesiąty pierwszy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm.) stanowi, że za liczbę DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza) przejmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza przy czym współczynniki przeliczeniowy sztuk zwierząt na DJP określa załącznik do rozporządzenia. Załącznik podając współczynnik przeliczeniowy stwierdza, że jest to współczynnik przeliczeniowy sztuk rzeczywistych na DJP. Raport oblicza zaś stan średnioroczny pogłowia kur. Nie oblicza on zatem maksymalnej możliwej obsady drobiem planowanych kurników. Dlatego też w części określającej DJP jest niezgodny z §2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jakkolwiek powyższa uwaga pozostaje bez znaczenia dla obowiązku sporządzenia raportu, ten bowiem uzależniony jest od DJP, to przecież wielkość stada ma wpływ na określenie obszaru oddziaływania samej fermy. Organ I instancji wadliwie też przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko miał on obowiązek zasięgnięcia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Przy czym organ występujący o opinię przedkłada między innymi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 77 ust. 2 pkt 2). W niniejszej sprawie organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. po złożeniu raportu o odziaływaniu na środowisko (pismo Wójta Gminy M. P. z dnia 20 lutego 2012 r.). Opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. wyrażona została w dniu 22 marca 2012 r. Już po tej dacie złożone zostały dwa aneksy do przedłożonego w sprawie raportu o odziaływaniu na środowisko inwestycji objętej wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. Aneks nr [...] pochodzi z maja 2012 r. zaś aneks nr [...] z czerwca 2012 r. Skoro jak wynika z treści art. 77 ust. 1 pkt 2 i art. 77 ust. 2 pkt 2 opinia organu inspekcji sanitarnej opiera się między innymi na raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko to w przypadku aneksowania raportu należałoby każdorazowo po złożeniu aneksu wystąpić do właściwego organu inspekcji sanitarnej o zaopiniowanie planowanej inwestycji. W przedmiotowej sprawie organ I instancji po złożeniu aneksów do raportu nie wystąpił ponownie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. o zaopiniowanie przedsięwzięcia objętego wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. a tym samym nie przedłożył do wglądu organowi inspekcji sanitarnej raportu uzupełnionego o oba aneksy. Tym samym przyjąć należy, że organ I instancji wydanie w niniejszej sprawie decyzji nie poprzedził procedurą opiniowania unormowaną w art. 77 ust. 1 pkt 2. Istota jej polega bowiem na tym, aby organ sanitarny wypowiedział się między innym co do zaleceń wynikających z raportu o odziaływaniu na środowisko, podlegającego następnie ocenie organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej. Opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. P. nie opierała się zaś w istocie na raporcie o odziaływaniu na środowisko, który stanowił podstawę orzekania przez organ I instancji. W sprawie niniejsze dla oceny legalności decyzji organu i instancji zasadne jest też i to, że decyzja z dnia [...] r., Nr [...] nie uwzględnia zaleceń wynikających z opinii z dnia 22 marca 2012 r. Uzasadnienie tej decyzji nie wyjaśnia zaś jaki jest tego powód. Opinia z art. 77 ust. 1 pkt 2 nie jest dla organu orzekającego w sprawie wiążąca stanowiąc element materiału dowodowego. Dlatego organ orzekający w sprawie powinien w uzasadnieniu decyzji środowiskowej odnieść się do opinii, szczególnie gdy nie uwzględnia jej zaleceń. Obowiązek taki wynika z art. 107 § 3 kpa stanowiącego między innymi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno wskazywać dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W niniejszej sprawie niewyjaśnienie przez organ I instancji przyczyn nieuwzględnienia zaleceń opinii z dnia 22 marca 2012 r. świadczy o wadliwości uzasadnienia decyzji oraz samej decyzji.Skoro bowiem uzasadnienie decyzji stanowi odzwierciedlenie procesu decyzyjnego będącego udziałem organu wydającego decyzję, to nie odniesienie się w uzasadnieniu do jednego z istotnych dowodów w sprawie świadczy o jego pominięciu w procesie wykładni prowadzonej przez organ decyzyjny. Tym samym taka decyzja nie będzie poprzedzona analizą całokształtu materiału dowodowego sprawy,a więc będzie wadliwa w świetle art. 80 kpa. Wspomniane uchybienia procesowe dotyczące postępowania wyjaśniającego decydują o tym, że konieczny do wyjaśnienia w wyniku przeprowadzenia czynności dowodowych czy ich powtórzenia zakres sprawy nie mieści się w dyspozycji art. 136 kpa. Również okoliczności sprawy, których dotyczą stwierdzone uchybienia mają istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia decyzji środowiskowej. Z tego też powodu Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyło art. 138 § 2 kpa ani też art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 12 kpa czy art. 15 kpa. Nie naruszyło też art. 107 § 3 kpa. Odesłanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do uzasadnień innych decyzji kasacyjnych wydanych przez Kolegium w niniejszej sprawie świadczy o tym, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję swoim procesem decyzyjnym objęło ocenę uchybień, których dotyczą części uzasadnień decyzji kasacyjnych, do których odsyła uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W takiej zaś sytuacji odesłanie do uzasadnień innych decyzji nie powoduje, że mamy doczynienia z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.