II SA/Lu 482/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat W. T.-M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 10 września 2020r. J. W. wniosła o podjęcie kontroli w sprawie stanu technicznego części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o nr [...] w K. użytkowanego przez H. L.. Podała, że chodzi o nieodpowiedni stan techniczny piwnicy w zakresie braku izolacji poziomej posadzki oraz pionowej ścian, przez co wilgoć i podsiąk wody przenoszą się na jej część budynku, pogarszając stan techniczny jego elementów konstrukcyjnych. Ponadto ściana klatki schodowej w której znajduje się trzon kominowy posiada liczne pęknięcia i szczeliny o szerokości kilku milimetrów, co może świadczyć o jego rozszczelnieniu, stwarzającego realne zagrożenie dla ludzi i mienia. Przy włazie na dach wystają liczne cegły odspojone od stropu, które w każdej chwili mogą spaść. Podczas przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin w dniu 27 października 2020 r. ustalono, że na nieruchomości nr [...] znajduje się murowany budynek mieszkalny o dwóch kondygnacjach nadziemnych i poddaszu niezamieszkałym oraz piwnicy technicznej (o wysokości 1,40 m mierząc w środkowej części sklepienia łukowego), o wymiarach zewnętrznych: szerokość 6,30 m, długość 10,40 m (mierzonej do lica ściany oddzielającej klatkę schodową od lokali mieszkalnych budynku na działce nr ewid.[...], od strony wewnętrznej klatki). Budynek posiada dach jednospadowy konstrukcji drewnianej, pokryty blachą, wspólnie użytkowaną klatkę schodową (zlokalizowaną na działce nr ewid.[...]) z lokalami mieszkalnymi na działce nr ewid.[...] od strony południowej, stanowiącymi własność J. i M. W.. Budynek wyposażony jest w instalacje elektryczną wodociągową, kanalizacyjną, c.o. zasilaną z kotła na paliwo stałe zlokalizowanego w poziomie piwnicy. Obiekt usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid. [...] oraz [...]. Stwierdzono także, że na klatce schodowej w stropodachu znajduje się właz dachowy o wymiarach 0,42 m x 0,72 m wokół, którego znajdują się ubytki cegieł, część tynku jest zmurszała. Ponadto, na ścianach klatki schodowej stwierdzono odbarwienia tynku w rejonie trzonów kominowych z obu stron klatki schodowej. Podczas przeprowadzonych oględzin, H. L. oświadczyła, iż w przewodzie dymowym, znajdującym się od strony jej lokali, zamontowana została kilka lat temu chromoniklowa rura o średnicy 0,15 m na całej wysokości komina, a także że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1950 r. Ponadto, w dniu oględzin nie stwierdzono zawilgocenia ścian i posadzki w poziomie piwnic. Ustalono także, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym i jest użytkowany. Nieprawidłowości zachodzą w obrębie przynależnej do budynku klatki schodowej, są to ubytki cegieł i tynku w obrębie włazu dachowego oraz odbarwienia tynku o w rejonie trzonów kominowych z obu stron klatki schodowej. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kraśniku decyzją z dnia 19 marca 2021r. nakazał H. L., właścicielce nieruchomości, wykonanie w terminie do 15 lipca 2021 r. robót budowlanych polegających na uzupełnieniu ubytków cegieł i tynku w obrębie włazu dachowego znajdującego się w stropodachu klatki schodowej; skuciu tynków w obrębie odbarwień (na trzonach kominowych) znajdujących się na ścianach i sufitach klatki schodowej; uzupełnieniu tynku i naprawie jego pęknięć oraz pomalowaniu całości ścian i sufitów klatki schodowej. Po rozpoznaniu odwołania H. L., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ wskazał przede wszystkim, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym ". Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 września 2020 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ww. ustawy tj. 19 września 2020 r. Także w jego ocenie istniały podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt. 3 ustawy prawo budowlane. W myśl art. 61 ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji) wszelkie obowiązki związane z utrzymaniem obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym należą do ich właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, tj. obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 20 maja 2020 r. o sygn. II OSK 3250/19). Na właścicielu obiektu ciąży obowiązek dbałości o to, by obiekt ten był użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, niezależnie od tego, czy sam ten obiekt wykorzystuje, czy też oddał go do używania innemu podmiotowi. Przepis art. 66 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji) służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Do wydania, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego(w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji) nakazu wykonania określonych robót budowlanych, wystarcza możliwość wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska (pkt 1) albo użytkowanie obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2) alb nieodpowiedni stan techniczny ( pkt.3 ) czy też fakt oszpecenia wyglądem otoczenia (pkt 4). Ze sformułowania tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że decyzja podejmowana przez organ na tej podstawie nie ma charakteru decyzji uznaniowej, lecz jest to decyzja związana. Jeśli zaistnieje chociażby jedna z przesłanek wymienionych w ust.1 organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Stwierdzenie nieprawidłowości polegających na nieodpowiednim stanie technicznym budynku powinno być udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego budynku, natomiast wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia, powinien, zostać określony bezpośrednio w treści decyzji lub w ekspertyzie technicznej, przywołanej w decyzji. Ustalony na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, w tym przeprowadzonych przez uprawnionych pracowników PINB w Kraśniku w dniu 27 października 2020 r. oględzin, aktualny stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że organ I instancji zobligowany był do zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3. Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji). Zasadą jest więc, że wspomniany przepis odnosi się do obiektu budowlanego jako całości, zatem generalnie nakazy określone w tym przepisie mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu. Chodzi tutaj bowiem o prace mające na celu utrzymanie w należytym stanie budynku jako całości. Zatem organ ma obowiązek zbadać stan techniczny budynku jako całości i w tym kontekście dokonać oceny, co nie wyklucza oczywiście zobowiązania właściwych podmiotów do dokonania określonych prac na określonej części budynku. Przez pojęcie "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. W przedmiotowej sprawie ustalono, że budynek jest w dobrym stanie technicznym i jest użytkowany. Jednakże na klatce schodowej w stropodachu znajduje się wyłaz dachowy wokół, którego znajdują się ubytki cegieł, a część tynku jest zmurszała, ponadto na ścianach klatki schodowej znajdują się odbarwienia tynku w rejonie trzonów kominowych z obu jej stron. Należało zatem nałożyć obowiązek usunięcia tych nieprawidłowości. Organ I instancji w sposób precyzyjny i jasny określił roboty budowlane, które właściciel przedmiotowej części budynku mieszkalnego jest obowiązany wykonać, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym obiekcie budowlanym. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że organy nadzoru budowlanego działając w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie badają przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Ocena tego, kto ponosi winę za zaistniały stan niezgodny z obowiązującymi przepisami nie należy do materii regulowanej przepisami Prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organu nadzoru budowlanego. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 Prawa budowlanego (w brzemieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji) jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. W postępowaniu nie ustala się osób odpowiedzialnych za stan budynku, nie można bowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożyć obowiązków na podmioty odpowiedzialne za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Te kwestie będzie rozstrzygało postępowanie cywilne (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2019 r. o sygn. akt II OSK 3316/19). Dlatego też, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest efektem działań osób trzecich, adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. L. zarzucił decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieuzasadnione i błędne zastosowanie i uznanie, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i konieczne jest przeprowadzenie robót budowlanych wskazanych w petitum zaskarżanej decyzji oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się w uznaniu, że należy nakazać wykonanie robót budowlanych wskazanych w zaskarżonej decyzji podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że są to roboty konieczne do wykonania; art. 84 w zw. z art. 75 kpa poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność oceny stanu technicznego klatki schodowej i art. 107 § 1 pkt. 6 kpa poprzez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, powielenie uzasadnienia organu I instancji. W ocenie skarżącej w stanie faktycznym konieczne było pozyskanie przez organ wiadomości specjalnych. Tylko i wyłącznie bowiem biegły sądowy był w stanie ocenić stan techniczny nieruchomości oraz wskazać ewentualne konieczne do wykonania roboty budowlane. Nie można uznać wskazanych przez organ robót budowlanych za roboty konieczne i niezbędne do poprawy stanu technicznego budynku. Są to w ocenie skarżącej roboty stricte estetyczne, które powinny być dobrowolne do wykonania, a już na pewno nie mają one wpływu na stan techniczny budynku jako całości. Jednym z kluczowych i nadrzędnych obowiązków organu administracji jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącej organ nie wywiązał się należycie z tego obowiązku. Ustalając stan faktyczny organ administracji odniósł się i poprzestał jedynie na oględzinach dokonanych na przedmiotowej nieruchomości przez pracownika organu. Zaniechał zatem przeprowadzenia całości materiału dowodowego i ustalenia całości stanu faktycznego poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, które to wiadomości specjalistyczne okazały się niezbędne do prawidłowego załatwienie niniejszej sprawy. W związku z tym w ramach wskazania podstawy prawnej nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie wystarcza ogólne odniesienie się do art. 66 ust. 1 prawa budowlanego. Aby można mówić o ziszczeniu się przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 prawa budowlanego konieczne jest wykazanie ich spełnienia, a więc, że stan techniczny budynku może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego zachodzi wówczas, gdy ma miejsce niezgodność tego stanu z przepisami techniczno- budowlanymi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2020 r. ( II OSK 2517/19 ) przepisy techniczno-budowlane to m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do przepisów techniczno-budowlanych. Skarżąca wskazała również, że ściana dzieląca klatkę schodową po rozgraniczeniu jest ich własnością uczestników postępowania, nie ma zatem prawa naruszać czyjejś własności. W jej ocenie roboty nakazane do wykonania roboty podnoszą estetykę budynku i wnętrza, a nie mają żadnego związku z poprawą stanu technicznego budynku. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na krótki czas wyznaczony do wykonania robot. Podniosła także, że ściana jest zawilgocona od strony sąsiadów, ponieważ budynek jest nieogrzewany i przez parę lat, po skuciu tynków potrzeba co najmniej dwóch lat do wyschnięcia ściany, w przeciwnym razie wszystkie prace są bezcelowe. W jej mniemaniu wszystkie to rzekome ubytki zostały wyrządzone przez sąsiadów, nie jest w posiadaniu planów budowy budynku mieszkalnego oraz instalacji, która jest samowolą budowlaną, (postępowanie toczy się w PINB w Kraśniku), nie wie w którym miejscu przebiegają kable, dlatego nie jest w stanie bezpiecznie skuć tynków. W jej ocenie klatka schodowa nie jest w złym stanie technicznym, zresztą podobne wnioski wynikają z protokołu oględzin dokonanego przez organ administracji, z którego wynika, że budynek jest w stanie dobrym technicznym i jest użytkowany. Odpowiadając na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, z uwagi na treść jej art. 25, według którego do spraw wszczętych, w tym przypadku 10 września 2020r. i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, a więc 19 września 2020r. przepisy stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wielokrotnie już w orzecznictwie zwracano uwagę, co podniósł także organ odwoławczy, że wspomniany przepis znajduje się w rozdziale 6 tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 ustawy jest zatem konsekwencją niezastosowania się do obowiązków utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 pkt 1 tej ustawy. Przepis ten znajduje zatem zastosowanie w przypadku doprowadzenia do znacznego zużycia technicznego obiektu budowlanego poprzez brak remontów, czy konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. Co jasne, decyzja wydana na jego podstawie winna uwzględniać określone okoliczności wynikające z ustalonego przez organ stanu faktycznego, w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego. Wbrew zastrzeżeniom skarżącej nie ma jednak podstaw, aby sądzić, że organy zaniedbały swoich obowiązków, a decyzja została wydana w na podstawie niepełnego, czy niewyczerpującym materiale dowodowym. Przeprowadzone 5 października 2020r. oględziny przedmiotowej klatki schodowej wykazały, że wokół wyłazu na dach znajdują się ubytki cegieł, część tynku jest zmurszała, ponadto na ścianach klatki schodowej znajdują się odbarwienia tynku w rejonie trzonów kominowych z obu jej stron. Nie stwierdzono jednak zawilgocenia ścian i posadzki w poziomie piwnic z powodu przesłonięcia ich różnymi przedmiotami. Stan ten potwierdza także dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. Słusznie w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego uznał, że stan ten wyczerpuje dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy i nakazał wykonanie odpowiednich robót budowlanych pozwalających na usunięcie nieprawidłowości. Decydującego znaczenia nie ma natomiast adnotacja zwarta w protokole, że sam budynek jest w dobrym stanie technicznym. Tego ustalenia nikt przecież nie kwestionował, w świetle art. 61 ust. 1 chodzi natomiast również o jego część, co jasno wynika z zaskarżonej decyzji. Nie ma przy tym racji skarżąca wskazując, że przez nieodpowiedni stan techniczny o jakim mowa w tym przepisie należy rozumieć wyłącznie naruszenie przepisów Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyroku z dnia 18 czerwca 2020r. ( II OSK 3741/19 i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że wspomniane rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 7 ust. 1 do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się: 1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1-2b; 2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Przepisy rozporządzenia określają zatem wymogi dotyczące projektowania, budowy i przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, a nie wymogi dotyczące warunków technicznych użytkowania obiektów budowlanych. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie przewidziano obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego w zgodzie z przepisami techniczno-budowlanymi, a tym bardziej obowiązku wskazania w uzasadnieniu decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego jakie przepisy rozporządzenia zostały naruszone stanem technicznym budynku. Jak zaznaczył Sąd nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego nie musi być równoznaczny z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Zwykle wynika bowiem z jego zużycia, nieodpowiedniego użytkowania, braku dbałości o obiekt, czy nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli i napraw. Co więcej, nie każde wymagania odnoszące się do nowo wznoszonego obiektu, jakości zastosowanych przy jego budowie materiałów mają swoje odzwierciedlenie bezpośrednio w przepisach rozporządzenia. Te bowiem wielokrotnie odsyłają do polskich norm budowlanych, które zatwierdzane są wprawdzie przez Polski Komitet Normalizacyjny, niemniej jako takie nie mają charakteru powszechnie obowiązującego prawa. Z tego względu podanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy w decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, jest wystarczające. W orzecznictwie zwraca się jednak również uwagę, że chociaż nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy dotyczyć będzie z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, nieodpowiedni stan techniczny o którym mowa w ust. 1 pkt 3 omawianego artykułu może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Ocena czy stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni musi odnosić się do obowiązujących przepisów ( wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020r. II OSK 1249/19 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA ). W sytuacji zatem, gdy w aktach sprawy znajdują się uznane przez organ za wiarygodne i przywołane w uzasadnieniu decyzji dowody, wymóg odniesienia się do regulacji wspomnianego rozporządzenia należy uznać za nieznajdujący podstawy w obowiązujących przepisach. Równie bezzasadny jest zarzut sprowadzający się do konieczności sporządzenia opinii biegłego co zakresu stwierdzonych nieprawidłowości i sposobu ich usunięcia. Po pierwsze art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązku zwrócenia się do biegłego o sporządzenie opinii przed wydaniem decyzji zobowiązującej do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zwłaszcza w takiej sytuacji, w której stan techniczny został prawidłowo ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ( tak NSA w wyroku z dnia 207/20 opubl. w CBOSA ). Po drugie zaś charakter ujawnionych nieprawidłowości nie był na tyle skomplikowany, że wymagał powołania dodatkowej specjalistycznej opinii, wykraczającej poza wiedzę pracowników samego organu. Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2021r. ( II OSK 2371/18, także wyrok z dnia 3701/18 opubl. w CBOSA ), że organ nadzoru budowlanego jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przewidziana w przepisach Prawa budowlanego możliwość zobowiązania strony do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku, powinna być wykorzystywana tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Organy te zatrudniają bowiem pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. W konsekwencji nie sposób zarzucić organom rozpatrującym niniejszą sprawę, iż powinny one skorzystać z opinii biegłego w zakresie oceny stanu technicznego budynku lub jego części. Warto natomiast zauważyć, że postanowieniem z dnia 5 listopada 2020r. organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane dotyczącego stanu technicznego budynku ze szczególnym uwzględnieniem stanu technicznego piwnic, klatki schodowej, przekrycia dachowego oraz stanu przewodów kominowych. Na skutek jej zażalenia, w którym powoływała się na opinię biegłej sądowej z 7 września 2020r. organ odwoławczy postanowienie uchylił. W uzasadnieniu wskazał natomiast, że nie wykazano w żaden sposób istnienia wątpliwości, których organ i instancji nie byłby w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie. Powołana opinia, wydana zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Kraśniku na potrzeby sprawy cywilnej dotyczyła jednak zalewania klatki schodowej, co miało się wiązać z wadliwym wykonaniem poszycia dachowego ta wlasnie kwestia była Warto także zaznaczyć, że już decyzją z dnia19 maja 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kraśniku na podstawie właśnie art. 66 ust.1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane nakazał skarżącej usunięcie nieprawidłowości w części lokalu mieszkalnego i klatki schodowej w budynku na działce [...] poprzez zamontowanie balustrady schodowej powyżej spocznika pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem o wysokości co najmniej 0,9m oraz uzupełnienie tynków i uszczelnienie pęknięć ścian w miejscu przewodów kominowych. Trafnie również wskazano skarżącą jako zobowiązaną do wykonania przedmiotowych robót. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektów budowlanych zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ciąży na właścicielach lub zarządcach tych obiektów (art. 61 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). W orzecznictwie zauważa się, że przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży powyższy obowiązek, nie jest przypadkowa (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r. II OSK 1310/06). Uznając, że prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wnika jasno, że przedmiotowa klatka schodowa znajduje się w budynku skarżącej na działce nr [...]. Zapewnia ona jednak dojście do lokali mieszkalnych w budynku będącym własnością M. i E. W. znajdującym się na działce nr [...]. W decyzji z dnia 9 listopada 2016r. WINB, którą uchylono w zakresie terminu wykonania robót budowlanych, wspomnianą już decyzję organu I instancji z dnia 19 maja 2016r. wskazano, że klatka schodowa należy do nieruchomości stanowiącej własność H. L. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Kraśniku z 14 grudnia 2015r I C 604/14. Sama skarżąca zresztą nigdy wcześniej nie zaprzeczała, aby stan ten uległ zmianie. W piśmie z 6 kwietnia 2020r. informowała uczestników postępowania, że nie będzie utrudniać wykonania robót budowlanych na klatce, jednak jako jej właścicielka nie będzie ponosiła kosztów, podobnie w piśmie z dnia 26 marca 2021r. stwierdziła, że nie jest jej potrzebny remont na jej klatce i ma zamiar ją zamurować. Z kolei 10 czerwca 2021r. skarżąca wskazała, że nie wyrażała zgody na wykonanie instalacji na swojej klatce schodowej. Wbrew zatem twierdzeniu skarżącej, kwestia ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za stan obiektu przedmiotowej klatki została właściwie ustalona i oceniona. Na akceptację nie zasługuje również zarzut wadliwego ustalenia terminu wykonania robót. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, tak zresztą jak przyjął organ, że decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Ustawa Prawo budowlane nie precyzuje natomiast w jakim terminie powinny zostać wykonane prace nadające obiektowi budowlanemu ponownie stan "odpowiedni", co prowadzi do wniosku, że każdy przypadek wymaga zindywidualizowanej oceny organu. W tym zakresie zaś organ powinien kierować się tak obiektywnymi względami (specyfiką i rodzajem koniecznym prac, ich skomplikowaniem, wymaganiami technicznymi), jak i interesem publicznym związanym z obowiązkiem doprowadzenia do usunięcia nieprawidłowości ). W orzecznictwie zaznacza się, że przesłankom, w oparciu o które wyznaczany jest termin wykonania nałożonego w powyższym trybie obowiązku, można nadać ściśle określoną obiektywną treść, której podstawowym elementem jest z jednej strony wymóg wymuszenia na drodze administracyjnej na właścicielu obiektu budowlanego doprowadzenia do jak najszybszego usunięcia nieprawidłowości i uzyskania w ten sposób stanu zgodności z prawem, z drugiej zaś konieczność zastosowania reakcji nie tylko adekwatnej do skali naruszenia, ale również wykonalnej i dającej się racjonalnie przez stronę zrealizować. Zatem dowolność lub arbitralność wyznaczenia takiego terminu nie może być dowodzona innymi okolicznościami, w szczególności argumentacją nastawioną na wykazanie niecelowości prowadzenia robót w określonym czasie, czy też nieracjonalności ich wydatkowania, jak uważa skarżąca, powołując się na dobry stan techniczny budynku. W niniejszej sprawie termin wykonania nałożonych na skarżącą, jako właściciela budynku robót budowlanych, biorąc pod uwagę ich zakres i stopień skomplikowania, wynoszący niemal 4 miesiące, był jak najbardziej realny i wyważony. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.