II SA/Lu 486/12

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-01

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tym zakresie?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Dochody i wydatki gospodarstwa domowego pozostały na podobnym poziomie jak w momencie rozpatrywania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, co wyklucza możliwość zastosowania art. 165 PPSA w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 PPSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Wcześniej referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Strona uzasadniła nowy wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na dochody z renty i gospodarstwa rolnego oraz wydatki na leki. Referendarz ocenił, że sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu pierwszego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r. przez przyznanie J. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zmianę punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 486/12 przez zwolnienie J. O. w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a odmówić zmiany punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 486/12 przez przyznanie J. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał skarżącemu w punkcie I postanowienia prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego zaś w punkcie II postanowienia odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia. Ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy wnioskiem z dnia 17 września 2013 r. złożonym na druku PPF. Wniósł on w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Skarżący wniosek ten uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z żoną z jej renty w kwocie [...] złotych brutto oraz dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych – [...] złotych dochód miesięczny. Skarżący oświadczył również, że na leki wraz z żoną wydaje miesięcznie [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 września 2013 r. jest drugim wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2013 r. wniósł on o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Analiza uzasadnienia postanowienia referendarza sądowego wydanego w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 9 stycznia 2013 r. wskazuje, że poddany był on ocenie pod kątem przesłanki wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") spełnienie której warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jak i przesłanki unormowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym ostatnim przypadku referendarz sądowy oceniał czy poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych czy też poniesienie kosztów ustanowienia radcy prawnego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Rozpoznanie wniosku z dnia 17 września 2013 r. również wiązać się będzie z koniecznością oceny tego czy poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Zatem wniosek z dnia 17 września 2013 r. uznać należy za wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2013 r. przez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych (patrz postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 110/11 – Lex nr 1081427, postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 468/12 – Lex nr 1239223). Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ponownie nie ocenia się tych samych okoliczności i argumentów co przy rozpoznawaniu pierwszego wniosku. Rozpoznanie ponownego wniosku sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach a następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania czy zmiana tych okoliczności uzasadnia zmianę wydanego już postanowienia dotyczącego prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – Lex nr 1137785). Analiza argumentów wniosku skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. i z dnia 17 września 2013 r. wykazuje, że dochody gospodarstwa domowego skarżącego nie zmniejszyły się. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym we wniosku z dnia 9 stycznia 2013 r. wraz z małżonką utrzymywał się on z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych czyli [...] złotych miesięcznie oraz renty żony w kwocie [...] złotych brutto. Według zaś oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku z dnia 17 września 2013 r. utrzymuje się ona z małżonką z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych oraz renty żony w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący nie wykazał też aby w sposób istotny zwiększyły się jego wydatki. Na druku PPF z dnia 9 stycznia 2013 r. oświadcza, że na jego wydatki składają się koszty zakupu lekarstw dla niego i żony wynoszące [...] złotych miesięcznie zaś na druku PPF z dnia 17 września 2013 r., iż wydatki z tego tytułu wynoszą miesięcznie [...] złotych. Przy czym ani na druku PPF z dnia 9 stycznia 2013 r. ani na druku PPF z dnia 17 września 2013 r. skarżący nie wykazał innych kosztów utrzymania koniecznego. Z tych powodów nie można przyjąć aby skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uległa zmianie na tyle, że uzasadniona jest zmiana postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2013 r. poprzez zwolnienie skarżącego w całości od kosztów sądowych a w konsekwencji przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło