II SA/Lu 486/12
PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-01
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tym zakresie?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Dochody i wydatki gospodarstwa domowego pozostały na podobnym poziomie jak w momencie rozpatrywania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, co wyklucza możliwość zastosowania art. 165 PPSA w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 PPSA.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Wcześniej referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Strona uzasadniła nowy wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na dochody z renty i gospodarstwa rolnego oraz wydatki na leki. Referendarz ocenił, że sytuacja materialna strony nie uległa istotnej zmianie od czasu pierwszego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r. przez przyznanie J. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zmianę punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 486/12 przez zwolnienie J. O. w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a odmówić zmiany punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 486/12 przez przyznanie J. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W następstwie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał skarżącemu w punkcie I postanowienia prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego zaś w punkcie II postanowienia odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia. Ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy wnioskiem z dnia 17 września 2013 r. złożonym na druku PPF. Wniósł on w nim o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Skarżący wniosek ten uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z żoną z jej renty w kwocie [...] złotych brutto oraz dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych – [...] złotych dochód miesięczny. Skarżący oświadczył również, że na leki wraz z żoną wydaje miesięcznie [...] złotych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 września 2013 r. jest drugim wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2013 r. wniósł on o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Analiza uzasadnienia postanowienia referendarza sądowego wydanego w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 9 stycznia 2013 r. wskazuje, że poddany był on ocenie pod kątem przesłanki wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") spełnienie której warunkuje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jak i przesłanki unormowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym ostatnim przypadku referendarz sądowy oceniał czy poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych czy też poniesienie kosztów ustanowienia radcy prawnego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Rozpoznanie wniosku z dnia 17 września 2013 r. również wiązać się będzie z koniecznością oceny tego czy poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Zatem wniosek z dnia 17 września 2013 r. uznać należy za wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2013 r. przez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych (patrz postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 110/11 – Lex nr 1081427, postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 468/12 – Lex nr 1239223). Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ponownie nie ocenia się tych samych okoliczności i argumentów co przy rozpoznawaniu pierwszego wniosku. Rozpoznanie ponownego wniosku sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach a następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania czy zmiana tych okoliczności uzasadnia zmianę wydanego już postanowienia dotyczącego prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – Lex nr 1137785). Analiza argumentów wniosku skarżącego z dnia 9 stycznia 2013 r. i z dnia 17 września 2013 r. wykazuje, że dochody gospodarstwa domowego skarżącego nie zmniejszyły się. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym we wniosku z dnia 9 stycznia 2013 r. wraz z małżonką utrzymywał się on z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych czyli [...] złotych miesięcznie oraz renty żony w kwocie [...] złotych brutto. Według zaś oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku z dnia 17 września 2013 r. utrzymuje się ona z małżonką z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przynoszącego roczny dochód w kwocie [...] złotych oraz renty żony w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący nie wykazał też aby w sposób istotny zwiększyły się jego wydatki. Na druku PPF z dnia 9 stycznia 2013 r. oświadcza, że na jego wydatki składają się koszty zakupu lekarstw dla niego i żony wynoszące [...] złotych miesięcznie zaś na druku PPF z dnia 17 września 2013 r., iż wydatki z tego tytułu wynoszą miesięcznie [...] złotych. Przy czym ani na druku PPF z dnia 9 stycznia 2013 r. ani na druku PPF z dnia 17 września 2013 r. skarżący nie wykazał innych kosztów utrzymania koniecznego. Z tych powodów nie można przyjąć aby skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uległa zmianie na tyle, że uzasadniona jest zmiana postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2013 r. poprzez zwolnienie skarżącego w całości od kosztów sądowych a w konsekwencji przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło