II SA/Lu 5/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-08

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która osiąga stały dochód pokrywający koszty utrzymania koniecznego i posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która osiąga stały dochód pokrywający koszty utrzymania koniecznego i posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym jest zarezerwowane dla osób rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia. W przypadku, gdy dochód strony pozwala na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego i kosztów sądowych bez uszczerbku, należy odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a można rozważyć przyznanie w zakresie częściowym, jeśli strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Strona skarżąca wraz z małżonką osiąga stały dochód z emerytur, który pokrywa wykazane koszty utrzymania koniecznego i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe. Strona skarżąca jest osobą starszą, cierpiącą na choroby i wymagającą hospitalizacji.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano L. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i zlecono zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o jego wyznaczenie; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać L. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosek oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i oświadczeń wynika, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 przekazanym na drodze darowizny jednemu z dzieci, w którym strona skarżąca wraz z małżonką mają zapewnione prawo dożywocia. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się jej emerytura w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz emerytura jej małżonki w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Strona skarżąca jak i jej małżonka są osobami starszymi, cierpiącymi na szereg chorób wymagających stałego leczenia farmakologicznego. Strona skarżąca nie może się samodzielnie poruszać i wymaga częstej hospitalizacji. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia jak na przykład osoby bezrobotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1268/10 – Lex nr 743755; postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724). Ewentualnie osobom, których dochód jest na tyle niski, że nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, aby nie miała możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Strona skarżąca jak i jej małżonka osiągają stały dochód, który pokrywa wszystkie wykazane koszty utrzymania koniecznego oraz mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem zliczyć strony skarżącej i jej małżonki do osób rzeczywiście ubogich bądź do takich, których dochód nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Porównanie natomiast wysokości łącznego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej do wysokości kosztów sądowych niniejszego postępowania, które prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) wskazuje, że strona skarżąca może ponieść te koszty bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Jak wykazała ona bowiem wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jej i jej małżonki wynosi [...] złotych zaś łączny miesięczny dochód netto [...] złotych. Pozostająca zatem po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego kwota umożliwi stronie skarżącej poniesienie kosztów sądowych nie narażając jej i jej małżonki na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony strona skarżąca nie będzie mogła ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata, które w sprawie niniejszej wyniesie 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Decyduje o tym prócz wysokości tego wynagrodzenia również i to, że jest to wysokość minimalna, która w przypadku ustanowienia adwokata z wyboru może być znacznie większe. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło