II SA/Lu 504/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na uchwałę Marszałek Województwa z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podziału województwa lubelskiego na obwody łowieckie p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych. Skarżący wykazał, że jest w ˝ części współwłaścicielem mieszkania położonego w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 o szacunkowej wartości [...] złotych oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha częściowo zalesionej, niezabudowanej. Wyjaśnił też, że w związku z przebytą chorobą poniósł znaczne wydatki finansowe na leczenie i rehabilitację, które znacznie uszczupliły jego możliwości finansowe. Wobec tego, że skarżący nie wykazał stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz to, czy wykazane gospodarstwo rolne stanowi przedmiot zabezpieczenia zobowiązania prywatnoprawnego jak i to jak wykorzystywane są wykazane nieruchomości wezwano skarżącego pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. do nadesłania oświadczenia wskazującego stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego z okresu kwiecień, maj i czerwiec 2017 r. oraz dokumentów źródłowych (np. rachunków, faktur VAT) z tego okresu dokumentujących wysokość wydatków; potwierdzenia wypłaty/odbioru swojej emerytury bądź innego dokumentu wskazującego na jej wysokość w kwocie brutto i netto; oświadczenia wyjaśniającego do kogo należy mieszkanie przy ul. [...], kto je użytkuje i ponosi koszty z tym związane oraz jak jest użytkowane mieszkanie przy ul. [...] oraz oświadczenia wyjaśniającego jak użytkowane jest gospodarstwo rolne, czy jest przedmiotem zastawu bądź zabezpieczenia pożyczki bądź kredytu a jeżeli tak nadesłania potwierdzających to dokumentów źródłowych (np. umowy kredytu, pożyczki). W dniu 17 lipca 2017 r. wezwanie odebrał pełnomocnik skarżącego. Wobec tego, że pełnomocnictwo to nie zostało ujawnione w toku postępowania a na potwierdzeniu doręczenia nie było informacji o tym, aby było to pełnomocnictwo pocztowe wezwanie przesłano ponownie. Mimo dwukrotnego awizowania wezwania i pozostawienia o tym informacji w skrzynce pocztowej skarżący nie odebrał wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Analiza oświadczenia złożonego przez skarżącego na druku PPF wykazała, że brak jest informacji o rodzaju i wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, do kogo należą wykazane przez skarżącego mieszkania oraz, czy gospodarstwo rolne jest przedmiotem zabezpieczenia zobowiązania prywatnoprawnego. Z tych powodów ustalenia wymagała wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny, jak i sposób wykorzystania wykazanych nieruchomości. Dlatego też, mając na uwadze unormowanie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.) przesłano skarżącemu wezwanie z dnia 27 czerwca 2017 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 2013 r. (II OZ 777/13) stwierdził, że konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienia zaś tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym dąży się do uzupełnienia wniosku i określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Skarżący, mimo skutecznego w świetle art. 73 §1 i §4 p.p.s.a. doręczenia wezwania (skutek doręczenia nastąpił czternastego dnia od dnia pierwszego awizowania to jest w dniu 31 sierpnia 2017 r. zaś zwrot z dniem 1 września 2017 r.), nie wykonał go. W postanowieniu z dnia 23 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I OZ 635/13) stwierdził, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a. uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony. I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie nadsyłając żądanych dokumentów źródłowych dotyczących wysokości kosztów utrzymania koniecznego i sytuacji majątkowej skarżący uniemożliwił dokonanie oceny tego, czy poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 251/13, 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 546/13 czy z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OZ 792/13). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.