II SA/Lu 516/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. T. – R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi H. T. - R. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym utrzymuje się z emerytury męża w kocie [...] złotych netto oraz swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych. Do kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżąca zaliczyła wydatki na media, opłaty, ubezpieczenie – [...] złotych, leczenie, rehabilitację – [...] złotych, środki czystości i higieny – [...] złotych, żywność i inne wydatki – [...] złotych. Skarżąca podkreśliła, że ze względu na wysokość swojej emerytury nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wykonując wezwanie do nadesłania rachunków bądź faktur VAT wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego w miesiącach maj – czerwiec 2018 r. w piśmie z dnia 9 lipca 2018 r. oświadczyła, że nie posiada faktur ani paragonów, nie ma obowiązku ich gromadzenia, koszty utrzymania nie mają takiej samej wysokości każdego miesiąca, ona jak i mąż utrzymują się jedynie ze swoich emerytur oraz, iż stan zdrowia skarżącej oraz jej sytuacja rodzinna nie pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi bez spowodowania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując druk PPF złożony w niniejszej sprawie oraz druki złożone w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 802/17 z dnia 21 maja 2018 r. i z dnia 9 października 2017 r. stwierdził, że informacje w nich zawarte są takie same mimo, iż druk z dnia 9 października 2017 r. dzieli okres 8 miesięcy od daty złożenia druku PPF w sprawie niniejszej. Ponadto tak w sprawie niniejszej jak i w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 802/17 skarżąca nie precyzuje, czy wszystkie podane przez nią koszty utrzymania koniecznego ponoszone są co miesiąc, czy też w innych odstępach czasu. Odpowiadając na wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków i faktur VAT, gdyż nie ma obowiązku ich gromadzenia. Podkreślić należy, że taka sama sytuacja miała już uprzednio miejsce w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 802/17 w trakcie rozpoznawania złożonych tam wniosków o prawo pomocy. Wówczas w piśmie z dnia 8 listopada 2017 r. i z dnia 12 czerwca 2018 r. skarżąca uchyliła się od obowiązku przedłożenia rachunków twierdząc, że ich nie kolekcjonuje. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781, czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła zaś jakie są jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Przy czym nie wykonania wezwania nie tłumaczy to, że skarżąca nie posiada rachunków ani faktur, gdyż nie ma obowiązku ich gromadzenia. O obowiązku przedstawiania takowych na wezwanie referendarza sądowego w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy a zatem i o obowiązku ich gromadzenia skarżąca wiedziała już bowiem od dnia 2 listopada 2017 r., w którym to dniu doręczono jej skierowane do niej w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 802/17 wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń z dnia 16 października 2017 r. Nie uprawdopodobnienie przez skarżącą wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego uniemożliwia ocenę tego, czy obecnie nie ma możliwości poniesienia wpisu sądowego od skargi w całości, czy też w jakiejkolwiek części ze względu na powstanie uszczerbku w stałych miesięcznych kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości bądź w części od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.