II SA/Lu 518/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-07-06

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków formalnych i nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, dochody oraz sytuację rodzinną. Niewykonanie takiego wezwania uniemożliwia ocenę, czy poniesienie kosztów sądowych groziłoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazania wykonania robót budowlanych. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną rodziny. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia informacji o dochodach męża oraz sytuacji zawodowej i dochodach synów, jednakże skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów, mimo doręczenia wezwania. Skarżąca jedynie oświadczyła, że przesłała zaświadczenie z urzędu pracy, jednakże w aktach sprawy takiego dokumentu brakowało, a dołączone potwierdzenia nadania przesyłek były datowane na dzień przed odebraniem wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma pełnoletnimi synami, z którymi zamieszkuje w ponad stuletnim domu i utrzymuje się z prac dorywczych męża. Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha. Oświadczyła, że należy do opieki społecznej. Wezwaniem z dnia 8 czerwca 2017 r. zobowiązano skarżącą do nadesłania oświadczenia oraz dokumentu źródłowego (np. umowy) wskazującego wysokość miesięcznych zarobków męża oraz oświadczenia wyjaśniającego, czy i gdzie pracują synowi i jakie osiągają dochody, jeżeli zaś pracują i osiągają dochody dokumentu źródłowego poświadczającego wysokość dochodów. Jeżeli zaś synowie nie pracują zaświadczenia z właściwego urzędu pracy wskazującego, że synowie skarżącej są zarejestrowani jako osoby bezrobotne. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwanie w dniu 13 czerwca 2017 r. odebrał dorosły domownik D. H. (k. 28). Skarżąca nie wykonała wezwania. W piśmie z dnia 28 czerwca 2017 r. skarżąca oświadczyła, że przesłała zaświadczenie z urzędu pracy (k. 57). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując druk PPF złożony w niniejszym postępowaniu stwierdził, że informacje w nim zawarte są niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Uzasadniając wniosek nie wykazała wysokości dochodów uzyskiwanych przez męża, mimo, iż na druku PPF oświadczyła, że pracuje oraz tego, czy dorośli synowi pracują, czy też są osobami bezrobotnymi pozbawionym prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Jednocześnie też referendarz sądowy nie mógł wykorzystać informacji dotyczących dochodu gospodarstwa domowego skarżącej uzyskanych podczas rozpoznawania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 1116/16 ze względu na to, że pochodzą one z przed sześciu miesięcy. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała jakie są jego rzeczywiste możliwości finansowe. Mimo skutecznego doręczenia w świetle art. 72 § 1 p.p.s.a. wezwania nie nadesłała informacji o wysokości dochodów męża oraz sytuacji zawodowej i dochodów synów. Przy czym wbrew twierdzeniom skarżącej zawartych w piśmie z dnia 28 czerwca 2017 r. w aktach sądowy brak jest zaświadczenia z urzędu pracy. Jednocześnie należy zauważyć, że dołączone przez skarżącą potwierdzenia nadania mające uwiarygodnić twierdzenie o wykonaniu wezwania do nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy datowane są na dzień 5 czerwca 2017 r., gdy wezwanie odebrano w dniu 13 czerwca 2017 r. Zatem w dacie nadania przesyłek skarżąca nie mogła wiedzieć o obowiązku przesłania zaświadczenia. Uchylenie się od wykonania wezwania uniemożliwia ocenę tego, czy poniesienie kosztów sądowych grozi skarżącej i jej rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło