II SA/Lu 557/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku I uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. z dnia [...] r., Znak [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz J. S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 11 maja 2021 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, w wyniku rozpatrzenia odwołań J. S. (dalej jako: "skarżąca") oraz Z. K. ("inwestor") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim z 12 lutego 2021 r. zatwierdzającą na wniosek inwestora projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego o wymiarach 6,97 m x 18,08 m, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości R. oraz nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku podjętych czynności ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie poziomym 6,97 m x 18,08 m i wys. (od poziomu terenu) 3,67 m do 5,38 m. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2 lipca 1985 r., Nr [...] Według zatwierdzonego projektu budowlanego przedmiotowy budynek gospodarczy powinien mieć wymiary w rzucie poziomym 6,31 m x 18,35 m oraz powierzchnię zabudowy 115,78 m2, natomiast zrealizowany obiekt posiada wymiary w rzucie poziomym 6,97 m x 18,08 m oraz powierzchnię zabudowy 126,02 m2. Budynek ten usytuowany jest w odległości od 0,34 m do 0,36 m od granicy z działką nr [...]. Od strony działki nr [...] posiada on ścianą pełną, bez otworów, o grubości 0,40 m (ściana wschodnia). Natomiast w ścianie północnej znajdują się dwa otwory okienne, a w ścianie południowej jeden otwór okienny. Przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany jest w odległości 11,01 m od budynku mieszkalnego na działce inwestora oraz 7,31 m od budynku mieszkalnego i 9,35 m od budynku gospodarczego, zlokalizowanych na działce nr [...]. W toku czynności kontrolnych Z. K. (właścicielka działki nr [...]) oświadczyła, że budynek gospodarczy został zrealizowany w obecnych wymiarach w trakcie budowy prowadzonej na podstawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z 2 lipca 1985 r. Ponadto oświadczyła, że budynek został wzniesiony w granicy działki wskazanej przez jej ojca, ówczesnego właściciela działki, a rozgraniczenie działek zostało wykonane po jego wybudowaniu. W toku postępowania potwierdzono, że granice działek nr [...] i [...] zostały określone w wyniku postępowania scaleniowego, wykonywanego w latach 1988-1989, zatwierdzonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy J. z 24 października 1988 r., znak: [...] Organ pierwszej instancji porównując rzeczywiste wymiary przedmiotowego budynku z projektowanymi stwierdził, że inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie jego charakterystycznych parametrów poprzez zwiększenie szerokości budynku o 0,66 m (ok. 10 %) oraz zwiększenie powierzchni zabudowy o 10,24 m2 (8,84 %), a także kubatury (art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.). Stwierdzono również zmianę usytuowania budynku na działce, gdyż budynek zlokalizowany jest w odległości mniejszej o 0,99 m niż zaprojektowana odległość 12,0 m od budynku mieszkalnego na działce inwestora (art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.). W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 51 ust. 7, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) decyzją z 27 stycznia 2020 r., nałożył na Z. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 31 lipca 2020 r., projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego. Pismem z 28 lipca 2020 r. Z. K. zwróciła się do organu z prośbą o przedłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją do dnia 31 grudnia 2020 r., motywując swoją prośbę utrudnieniami związanymi z "pandemią koronawirusa", co nie został uwzględnione. Nałożony obowiązek Z. K. wypełniła w dniu 20 stycznia 2021 r. przedkładając cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. W tych okolicznościach organ zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny, nakładając jednocześnie na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie organu projekt ten spełnia wszystkie wymagania prawa. Od powyższej decyzji odwołania wniosły J. S. (właścicielka nieruchomości sąsiedniej nr [...]) oraz Z. K.. Zdaniem J. S. zaskarżona decyzja zatwierdza projekt budowlany zamienny, który jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. , warunkami technicznymi oraz ogranicza zabudowę jej działki. Ponadto wskazuje, że projekt został przedłożony pięć miesięcy po terminie. Z kolei Z. K. wniosła o uchylenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego. Jednocześnie wyjaśniła, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę w 1985 r. i jest użytkowany od ponad 35 lat. Projekt zamienny dotyczył niewielkiej zmiany wymiarów przedmiotowego budynku i z tytułu jego sporządzenia poniosła już duże koszty i nie stać ją, jako emerytkę, na opracowanie kolejnych prac projektowych. W wyniku rozpatrzenia odwołań wskazaną wyżej decyzją z 11 maja 2021 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja, o której stanowi art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zastępuje decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ legalizuje roboty budowlane w zakresie, w jakim inwestor odstąpił od zatwierdzonego pozwolenia budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Oznacza to, że po przedstawieniu przez inwestora organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, obowiązkiem tego organu jest dokonanie jego merytorycznej oceny pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Wymogom tym winien odpowiadać również projekt budowlany zamienny, ponieważ do zmian projektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego projektu (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Przedłożony natomiast projektu budowlany zamienny odpowiada zarówno przepisom Prawa budowlanego jak i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz.1935). Ponadto jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami ww. planu działka nr [...], położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (symbol MR) oraz na terenie rolnym z dopuszczeniem zabudowy (symbol RPm). Zgodnie z § 40 ust. 2 planu dopuszcza się sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy sąsiedniej działki budowlanej w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy w szczególności w przypadkach uzasadnionych istniejącym zagospodarowaniem działki oraz jej parametrami. Nadto projekt zagospodarowania działki nr [...] jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zdaniem organu niewielka odległość przedmiotowego budynku gospodarczego od granicy działki (0,36-0,38 m) nie może prowadzić do wniosku, że zostały naruszone w sposób istotny przepisy techniczno-budowlane. Jednocześnie organ dodał, że dokonując porównania usytuowania przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie planu zagospodarowania działki, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę z 2 lipca 1985 r. oraz na podstawie projektu zagospodarowania, będącego załącznikiem do projektu budowlanego zamiennego zauważyć należy, iż ściana wschodnia przedmiotowego budynku gospodarczego została zaprojektowana w jednej linii ze ścianą wschodnią istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego i w takim też miejscu jest usytuowana. Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiotowy obiekt został usytuowany w stosunku do granicy z działką nr [...] zgodnie z projektem zagospodarowania będącym załącznikiem do udzielonego pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy granice działek nr [...] i [...] zostały określone w wyniku postępowania scaleniowego, wykonywanego w latach 1988-1989, czyli po wybudowaniu przedmiotowego obiektu. W świetle powyższego należy wskazać, że późniejsze określenie granicy w ramach postępowania scaleniowego nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), czy też obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.), czyli w rozpatrywanej sprawie usytuowania przedmiotowego budynku gospodarczego (ścianą wschodnią) bezpośrednio przy nowo ustalonej granicy działki, jeżeli obiekt ten był wykonywany w okresie ważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w trakcie wykonywania robót zachowane zostały odległości od wówczas obowiązującej granicy, zgodnie z tą decyzją oraz przepisami Prawa budowlanego. Ponadto przedłożony projekt budowlany został opracowany przez osobę mające wymagane uprawnienia budowlane, jest kompletny i zawiera wymagane przepisami prawa opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W światłe tych okoliczności wydanie zaskarżonej decyzji jest prawnie i faktycznie uzasadnione oraz zgodne z trybem naprawczym określonym w obowiązujących przepisach, mającym na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odpowiadając na zarzuty odwołań organ stwierdził, że te nie zasługują na uwzględnienie. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. S., zastępowana przez zawodowego pełnomocnika zarzucając jej naruszenie m.in.: - art. 8 § 1 i 2 k.pa. poprzez prowadzenie postępowanie w sposób nie budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i odstąpienie przez organ od utrwalonej praktyki wydawania tożsamych orzeczeń w analogicznych stanach faktycznych i prawnych; - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób wybiórczy i jednostronny; - art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji; - art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 40 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. poprzez wadliwe uznanie, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu; - art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1-2, § 235 ust. 3 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny, jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; - art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nieuchylenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę; - art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że zlokalizowanie budynku gospodarczego w odległości 0,38 m od granicy nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego; - § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki sporządzonego na kopii mapy zasadniczej wydanej do celów opiniodawczych, bez sprawdzenia jej aktualności w terenie; - § 11 ust. 2 pkt 4 i 8 ww. rozporządzenia poprzez zatwierdzenie projekt zamiennego, który nie zawiera wymaganych tym przepisem elementów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania. Z istotniejszych części uzasadnienia skargi warto przywołać, że zdaniem skarżącej projekt budowlany zamienny, który musi być opracowaniem kompleksowym, obejmującym całość zamierzenia budowlanego, podlega także w całości sprawdzeniu przez organu nadzoru budowlanego, a zatwierdzenie tego projektu jest możliwe po stwierdzeniu jego zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem organy nie dokonały analizy bieżących przepisów prawa tj. warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać budynek gospodarczy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy wymogów, jakie powinien spełniać projekt budowlany. Zdaniem skarżącej odległość przedmiotowego budynku gospodarczego od granicy działki (0,36-0,36 m) jest istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego, ponieważ stanowi odstąpienie w zakresie planu zagospodarowania działki nr [...], będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę z dnia 2 lipca 1985 r., który wskazywał, że budynek ma stać w granicy i posiadać ścianę ppoż.; zwiększa obszar oddziaływania obiektu tj. obszar oddziaływania obiektu wychodzi poza zakres działki inwestora (ogranicza zabudowę działki sąsiedniej poprzez uniemożliwienie zabudowy w granicy z powodu odsunięcia budynku od granicy, a w efekcie doprowadził do rozbiórki wiaty, która nie mogła zostać przesunięta do granicy); narusza przepisy techniczno-budowlane poprzez niewykonanie ściany przeciwpożarowej wyciągniętej poza konstrukcję dachu. Ponadto nadużyciem jest stwierdzenie, że projekt budowlany zamienny jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 40 ust. 2 planu dopuszczalne jest sytuowanie budynków od granicy sąsiedniej działki budowlanej z zachowaniem przepisów odrębnych i zasadami dobrego sąsiedztwa oraz sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy sąsiedniej działki budowlanej w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. Przedmiotowy budynek gospodarczy nie leży natomiast w granicy działki, czy też nie jest odsunięty o 1,5 m od granicy, a także nie spełnia zasady dobrego sąsiedztwa. Niezasadne również jest twierdzenie, że ściana wschodnia przedmiotowego budynku gospodarczego została zaprojektowana w jednej linii ze ściana wschodnią istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego i w takim też miejscu jest usytuowana. Nie prawda również jest, że granica miedzy działkami została zmieniona w wyniku postępowania scaleniowego, które dotyczyło innych działek. Ponadto projekt zagospodarowania działki został sporządzony na kopii mapy zasadniczej wydanej do celów opiniodawczych, bez sprawdzenia jej aktualności w terenie, dodatkowo nie posiada poświadczenia za zgodność z oryginałem przez projektanta, oraz nie posiada podpisu projektanta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości R. i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku doprowadziła Sąd do wniosku, że wskazane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy wyczerpując dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Podstawą prawną działań organów nadzoru budowlanego były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, przy czym należy zauważyć, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (Prawo budowlane – przyp. Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 19 września 2020 r., przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Co jednak istotniejsze, zgodnie z art. 28 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 19 września 2020 r. stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w brzmieniu zmienionym (pkt 1), zaś art. 36a ust. 5a nie stosuje się. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji z 2019 r., zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy dotychczasowe, jednakże z zastrzeżeniem dotyczącym art. 36a ust. 5 i ust. 5a Prawa budowlanego. Mówiąc wprost w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym, jednak przesłanki kwalifikacji dokonania istotnych odstępstw, należało badać w oparciu o odpowiednie przepisy w brzmieniu obecnie obowiązującym - tj. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W niniejszej sprawie organy natomiast z pominięciem art. 28 ustawy zmieniającej dokonały jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu kwestia (zastosowania art. 36a Prawa budowlanego w nieodpowiednim dla sprawy brzmieniu) jakkolwiek istotna, sama w sobie nie miała wpływu na wynika sprawy, w tym w szczególności na nałożony obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Podnieść bowiem należy, że stwierdzone w sprawie odstępstwa są odstępstwami istotnymi zarówno na gruncie art. 36a Prawa budowlanego przed nowelizacją, jak i po jej wejściu w życie. Mianowicie nie budzi wątpliwości, że w obu rygorach prawnych (przed i po nowelizacji) odstępstwa, które zostały stwierdzone w przedmiotowej sprawie w postaci zmiany projektu zagospodarowania działki oraz szerokości budynku w zakresie przekraczającym 2% i powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, są odstępstwami istotnymi. Mianowicie w przedmiotowej sprawie kwalifikując dokonane przy realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego według aktualnych przepisów należało uznać, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na: zmianie usytuowania budynku na działce, zmianie szerokości budynku o 0,66 m (ok. 10%), co doprowadziło do zmiany powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%. Powyższe ustalenia w sposób wystarczający uzasadniały wdrożenie procedury przewidzianej w art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 Prawa budowlanego. W tym miejscu tylko na marginesie należy wspomnieć, że według przepisu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, zmiana w zakresie kubatury nie jest już kwalifikowana jako istotne odstępstwo. Nie może natomiast budzić żadnych wątpliwości, że stwierdzone zmiany w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, dotyczące usytuowania budynku w tej sprawie musiały zostać uznane za istotne, a to z tego względu, że tego rodzaju zmiany doprowadziły do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany, na co jednoznacznie wskazuje treść obowiązujących przepisów (§ 12 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) oraz postępowanie organów nadzoru budowlanego w stosunku do obiektów (dwóch wiat) usytuowanych na działce skarżącej. Tym samym w sprawie zaszły przesłanki do wdrożenia procedury opisanej w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w związku ze stwierdzeniem istotnych odstępstw w realizacji budynku od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co w sprawie uczyniono wydając w dniu 27 stycznia 2020 r. decyzję nakładającą na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zgodnego z przepisami, w tym o planowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Następnie, w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Natomiast po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). W tym miejscu należy wskazać, że nie mógł być uznany za skuteczny zarzut dotyczący uchybienia przez inwestora terminowi wyznaczonemu przez organ nadzoru budowlanego do przedłożenia - w ramach procedury naprawczej (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) - projektu budowlanego zamiennego. Należy bowiem zauważyć, iż stosownie do art. 51 ust. 5 powołanej ustawy, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 tego przepisu (tj. m.in. obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego) organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W zaskarżonej decyzji organ przyjął, że sam fakt uchybienia przez inwestora określonemu przez organ nadzoru budowlanego terminowi do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie powoduje, iż automatycznie znajdzie zastosowanie wynikający z cytowanego przepisu skutek w postaci nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie Sądu, stanowisko to ocenić należy jako trafne. Trzeba bowiem zauważyć, że termin o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie, jest terminem procesowym. Tego rodzaju termin może być zatem przedłużany stosownie do okoliczności sprawy. Nadto, termin procesowy nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., II OSK 2113/10). Innymi słowy, jeżeli inwestor wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi ale mimo tego wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to wówczas samo niedochowanie terminu procesowego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części (por. wyrok NSA z 18 września 2013 r., II OSK 993/12 i z 20 listopada 2014 r., II OSK 991/13). Podzielając przedstawione zapatrywanie należy więc stwierdzić, że brak orzeczenia przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki obiektu, mimo uchybienia przez inwestora terminowi do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w ramach toczącego się postępowania naprawczego – nie narusza art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Oczywiście zupełnie czym innym jest już sama ocena przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, która winna zostać przeprowadzona w zgodzie zarówno z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Mianowicie organ zobowiązany jest do jego sprawdzenia zgodnie z wymogami stawianymi przez art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie organ zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, podstawą swojej decyzji czyniąc ustalenie, że posadowienie budynku jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego w tym z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. , zatwierdzonego uchwałą nr III/10/02 Rady Gminy J. z dnia 30 grudnia 2002 r., a sam projekt odpowiada wszelkim stawianym mu wymogom prawa. Zdaniem Sądu z tak wyrażona oceną nie można się zgodzić. Po pierwsze, z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) obowiązującego w dacie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, tj. w listopadzie 2020 r. wynika, że część rysunkową projektu zagospodarowania działki lub terenu sporządza się na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Oznacza to, że tylko ustalenia zawarte na aktualnej mapie do celów projektowych stanowią podstawę do przyjęcia w projekcie budowlanym poszczególnych parametrów dotyczących zarówno wymiarów działki jak i znajdujących się na niej budynków. W przedmiotowej sprawie projekt budowlany zamienny został natomiast opracowany nie na aktualnej mapie dla celów projektowych lub jej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta lecz na kopii mapy zasadniczej wydanej do celów opiniodawczych bez sprawdzenia jej aktualności w terenie, a zatem z naruszeniem przywołanej regulacji. Dodatkowo organy nieprawidłowo odwoływały się do regulacji zawartych w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935). Co prawda treść § 8 ust. 1 tego rozporządzenia również odwoływała się do kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta, jednakże akt ten uchylony został z dniem 19 września 2020 r., co oznacza wymóg uwzględniania nowej regulacji. Po drugie organy wadliwie oceniły, że złożony projekt budowlany zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Mianowicie, nie można zgodzić się z organem, że "niewielka odległość przedmiotowego budynku gospodarczego od granicy działki (0,36-0,38 m) nie może prowadzić do wniosku, że zostały naruszone w sposób istotny przepisy techniczno-budowlane". Zważyć bowiem należy, że przepisy te nie przewidują możliwości posadowienia budynku w takiej odległości od granicy, o czym wprost stanowi mający w sprawie zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mówiąc wprost, żaden z powołanych przepisów, nie przewiduje umiejscowienia budynku w odległości 36 cm od granicy. W szczególności na tle stosowania § 12 ust. 2 rozporządzenia, wyklucza się takie rozumienie tego przepisu, aby ściana bez otworów mogła być usytuowana w dowolnej odległości od granicy, byleby mieściła się w przedziale od 0-1,5 m. Może być usytuowana albo w odległości 1,5 m, albo bezpośrednio przy granicy (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II OSK 2920, z dnia 20 czerwca 2018 r., II OSK 1823/16). Co więcej, aby budynek mógł być sytuowany w odległości 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy tej granicy, taka możliwość musi wynikać z ustaleń planu miejscowego. W przedmiotowej sprawie, obowiązujący dla spornego terenu plan przewiduje możliwość sytuowania budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy sąsiedniej działki budowlanej w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy (§ 40 ust. 4 uchwały), co uzasadnia stosowanie w sprawie § 12 ust. 2 rozporządzenia. Co więcej, nie można zgodzić się z organem, że sporny budynek został usytuowany (w stosunku do granicy z działką nr [...]) zgodnie z projektem zagospodarowania będącym załącznikiem do udzielonego pozwolenia na budowę. Dokonana przez Sąd analiza tego projektu w żaden sposób nie potwierdza tezy organu, iż ściana wschodnia przedmiotowego budynku została zaprojektowana w jednej linii ze ścianą wschodnia istniejącego na działce inwestora budynku mieszkalnego i w takim też miejscu jest usytuowana. Sąd w tym zakresie przychyla się do stanowiska skarżącej, że budynek gospodarczy zgodnie z tym projektem zaprojektowano w granicy działki, natomiast budynek mieszkalny w niewielkiej odległości od tej granicy i z całą pewnością ściany wschodnie obu tych budynków nie leżą w jednej linii. Tym samym dokonana przez organ ocena nie ma żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Podobnie nie znajduje żadnego potwierdzenia w dowodach zgromadzonych w sprawie ocena organu, że granica między działkami nr [...] i [...] została ustalona w wyniku postępowania scaleniowego, wykonywanego w latach 1988-1989, czyli już po wybudowaniu przedmiotowego obiektu. Z dołączonych do akt dokumentów wynika wręcz odwrotnie, że granica ta nigdy nie była stanowiła sporu i nigdy nie była zmieniana, czy to w wyniku postępowania rozgraniczeniowego, czy też postępowania scaleniowego. Mając to na uwadze Sąd uznał, że prowadząc niniejsze postępowanie organy nadzoru nie działały zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co spowodowało naruszenie przepisów Prawa budowlanego. W konsekwencji tych uchybień zastosowanie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i zatwierdzenie projektu zamiennego należało ocenić jako działanie przedwczesne i nieprawidłowe. Zakres okoliczności wymagających niezbędnych wyjaśnień powoduje, że postępowanie musi być przeprowadzone ponownie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, eliminując z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim. Prowadząc ponownie postępowanie organy będą związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności, obowiązkiem organów będzie należyte zweryfikowanie zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projekt zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność i zgodność projektu z obowiązującymi w tym zakresie wymogami prawa. Organ w razie potrzeby wezwie inwestora do ewentualnego usunięcia nieprawidłowości. Nie jest również wykluczone, że organ w razie potrzeby nałoży na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Należy bowiem przypomnieć, że nakaz rozbiórki jest ostatecznością i można go wydać dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przez inwestora jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, jednak by mógł on z niego skorzystać, organ musi podjąć wszelkie kroki, by mu takie działanie umożliwić. Tylko takie działanie organu sprawia, że inwestor może wykonać odpowiednie roboty budowlane i dostosować obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem. Dopiero gdy inwestor, mając taką możliwość, nie podejmie stosownych kroków, organ nadzoru budowlanego powinien rozstrzygać o wydaniu nakazu rozbiórki danego obiektu budowlanego. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 17 zł.