II SA/Lu 581/25
WyrokWSA w Lublinie2026-01-22
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Bartłomiej Pastucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek przyznać zasiłek celowy w wysokości żądanej przez wnioskodawcę, nawet jeśli spełnia on kryteria dochodowe, a środki finansowe organu są ograniczone?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania zasiłku celowego w wysokości żądanej przez wnioskodawcę, nawet jeśli spełnia on kryteria dochodowe. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a organ musi uwzględniać możliwości finansowe, zasady udzielania pomocy społecznej oraz interesy innych potrzebujących. Przyznana kwota powinna być adekwatna do potrzeb i możliwości finansowych organu, a pomoc społeczna ma charakter posiłkowy.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów czynszu, energii i gazu. Organ I instancji przyznał jej część wnioskowanej kwoty, wskazując na ograniczone środki finansowe i inne świadczenia otrzymywane przez skarżącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania pełnej kwoty i zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania. Skarżąca podnosiła, że nie może podjąć pracy z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawną córką.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Sekretarz sądowy Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 lipca 2025 r., znak: SKO.41/1778/OS/2025 w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. Ś.-P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.
S Sygn. akt II SA/Lu 581/25
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 18 lipca 2025r. po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lubartów z dnia 3 kwietnia 2025r. w przedmiocie przyznania skarżącej zasiłku celowego w wysokości [...] zł na dofinansowanie opłat czynszowych, opłat za energię elektryczną i za gaz.
Decyzję wydano w następujących okolicznościach:
A. M. złożyła w dniu 18 lutego 2025r. wniosek o przyznanie jej zasiłku celowego na pokrycie czynszu za wynajem, światło i gaz.
Organ I instancji ustalił, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z córką M. Z.; w styczniu 2025 r. rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] zł (świadczenie z funduszu alimentacyjnego - [...] zł, zasiłek rodzinny - [...] zł i zasiłek okresowy - [...] zł), a więc dochód nie przekroczył kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2024r., poz. 1283, dalej jako "u.p.s."); rodzina wprawdzie otrzymuje świadczenie wychowawcze [...] zł, ale to świadczenie nie jest wliczane do dochodu przy ustalaniu kryterium dochodowego.
Skarżąca i jej córka mieszkają w L. w wynajętym od 2020 r. mieszkaniu; do dyspozycji mają dwa pokoje z kuchnią i łazienką, wyposażone standardowo i ogrzewane c.o.
Organ I instancji stwierdził, że skarżąca podaje jako koszt wynajmu mieszkania [...] zł, chociaż w umowie jest kwota [...]zł, a przedstawione przez nią wydatki często przewyższają deklarowane dochody; z dokumentów wynika, że od lipca 2023 r. zajmuje lokal bezumownie, ponieważ otrzymała wypowiedzenie najmu; przedstawiła kopię wpłaty za energię w lutym 2025r. - [...] zł oraz potwierdzenie opłat za wynajem styczeń i luty 2025 r. po [...] zł; ubiega się o dodatek mieszkaniowy.
Ponadto organ ustalił, że skarżąca posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, jest osobą długotrwale bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku od 11 lipca 2019 r., gdyż - jak podaje - nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad córką M., która orzeczeniem PZON W L. z dnia 16 lutego 2023 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych; orzeczenie wydane zostało do dnia 29 lutego 2024 r. ze wskazaniami pkt 6 i 7, przy czym w orzeczeniu nie stwierdzono, by córka wymagała stałej lub długotrwałej opieki; skarżąca zakwestionowała orzeczenie w tym zakresie i postępowanie [w dacie orzekania przez organy] toczyło się jeszcze przed Sądem Rejonowym L. – [...]; niezależnie od tego skarżąca w dniu 29 lutego 2024 r. złożyła do PZON w L. wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności dla córki (zostało zawieszone w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym wcześniejszego orzeczenia).
Organ I instancji stwierdził, że stanowisko skarżącej o konieczności sprawowania nad córką stałej opieki nie znajduje poparcia w zgromadzonej dokumentacji.
W piśmie Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w L. z 8 października 2024 r. wskazano, że córka ma orzeczenie do nauczania indywidualnego na rok szkolny [...] i rzeczywiście realizuje obowiązek szkolny w formie nauczania indywidualnego w trybie zdalnym. Z pisma Szkoły Podstawowej Nr [...] w L. z dnia 25 marca 2025 r., wynika z kolei, że córka notorycznie się spóźnia i opuszcza lekcje, ma problemy z terminowym przesyłaniem prac zaliczeniowych oraz realizacją wymaganych zadań, co przyczyniło się do nieklasyfikowania jej z dwóch przedmiotów; szkoła bezskutecznie proponowała usprawnienie jej funkcjonowania i poprawienie wyników szkolnych, jednak skarżąca nie współdziała z pracownikami dydaktycznymi, nie uczestniczy w zebraniach i konsultacjach szkolnych. Ponadto organ w NZOZ "Z. " w L. uzyskał informację, że skarżąca w okresie ostatnich dwóch lat nie udostępniała żadnych zaświadczeń od lekarzy specjalistów, do których córka była kierowana na jej żądanie; brakuje dokumentacji dotyczącej przebiegu jej leczenia i diagnostyki; to samo dotyczy stanu zdrowia skarżącej, poza tym z akt wynika, że skarżąca wywiera nacisk na lekarzach rodzinnych celem uzyskania określonych zaświadczeń lub skierowań do specjalistów.
Organ I instancji przyznając skarżącej na podstawie art. 39 u.p.s. zasiłek celowy w kwocie [...]zł ([...] zł na czynsz, [...] zł na energię i [...] zł na gaz) wskazał, że brał pod uwagę cele i możliwości finansowe OPS. Wyjaśnił, że średnia wysokość zasiłków celowych, w tym specjalnych zasiłków celowych (nie uwzględniając zasiłków celowych na zakup opału) w ciągu ostatnich 12 miesięcy, tj. w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. wyniosła [...] zł (stan na dzień 31 marca 2025 r.); łączna wysokość przyznanych zasiłków celowych w tym okresie to [...] zł, a średnia wysokość zasiłku celowego jaki przyznano skarżącej - [...] zł; organ zaznaczył, że zgodnie z prognozami, w bieżącym roku w związku ze wzrostem kryterium dochodowego, liczba potencjalnych beneficjentów tej formy pomocy może znacznie wzrosnąć. Wskazał też, że w 2024r. przyznano 109 zasiłków celowych w łącznej kwocie [...]zł i w średniej wysokości [...] zł, zaś w 2025 r. środki na zasiłki celowe stanowią łącznie kwotę [...]zł, a więc średnio miesięcznie organ dysponuje kwotą [...]zł, którą może przeznaczyć na tę formę wsparcia; organ zaznaczył, że w powyższych danych nie uwzględniono zasiłków celowych na zakup żywności w ramach wieloletniego programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu", z których skarżąca systematycznie korzysta. Rozpatrując sporny wniosek z 3 marca 2025r. w części dotyczącej zasiłku na zakup żywności, organ odrębną decyzją z 14 kwietnia 2025 r. przyznał skarżącej [...] zł.
W odwołaniu skarżąca zarzucała błędne ustalenia faktów, stawianie jej w niekorzystnym świetle, powierzchowne przeprowadzenie postępowania oraz domagała się przyznania zasiłku celowego pokrywającego w całości koszty najmu, energii i gazu ([...] + [...] + [...] zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło odwołania, a podzielając stanowisko i ustalenia organu I instancji, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję tego organu.
Kolegium opisało przebieg postępowania, przytoczyło i omówiło regulacje prawne, powołując się na orzecznictwo sądowe.
Wyjaśniło, że spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie, strona musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określi we wniosku. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku właściwy organ musi mieć na względzie także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej oraz ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje. Poza tym pomocy społecznej świadczonej w drodze zasiłku celowego nie można traktować jako stałego źródła dochodu.
Odnosząc się do dołączonej do odwołania kopii zaświadczenia lekarza pediatry z 29 lutego 2024 r. Kolegium stwierdziło, że zaświadczenie nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ nie dokumentuje aktualnego stanu zdrowia córki skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. M. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i przyznanie całej wnioskowanej kwoty. Zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania tj. art.7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarżąca podniosła, że ze względu na specyficzny stan zdrowia swojej niepełnosprawnej córki, nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia, bowiem musi sprawować nad nią stałą opiekę. Jej zdaniem, stan zdrowia córki wynika z zaświadczenia lekarskiego z 29 kwietnia 2024r., a także z orzeczenia o niepełnosprawności, które - wbrew stwierdzeniu organów - nie wygasło 29 kwietnia 2024r., bowiem w tym dniu skarżąca złożyła kolejny wniosek, a w takim przypadku, z mocy ustawy, orzeczenie traciło ważność we wrześniu 2024r. Jej zdaniem, organ nie powinien zwracać się do NZOZ "Z. " o informacje o stanie zdrowia jej córki, ani samej skarżącej, gdyż powinien uwzględnić złożone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie oraz zaświadczenie z pracowni pedagogicznej, wydane z uwzględnieniem zaświadczeń lekarskich, z którego wynika, że córka musi mieć zajęcia indywidualne, ponieważ tego wymaga jej stan zdrowia. Organ podważa opinie lekarskie stwierdzając, że córka ma jedynie zaburzenia sensoryczne.
Zarzuciła, że organy bezpodstawnie zwracały się do szkoły o informacje dotyczące jej córki, w jej przekonaniu, jest to oczernianie córki. Podniosła, że ma stały kontakt z wychowawczynią i każdym nauczycielem córki, a stwierdzenia organów, że nie chodzi na wywiadówki są skandalicznie niezgodne z prawdą. Zarzuciła, że organ próbuje się kontaktować z nią zawsze wtedy, gdy córka ma lekcje zdalne, co źle oddziałuje na córkę i świadczy o nękaniu skarżącej.
Podniosła, że organ błędnie ustalił, że korzysta bezumownie z lokalu, ponieważ sąd rejonowy odrzucił pozew o eksmisję.
Wbrew organom, nie wywierała presji na lekarzach, bowiem skoro opłaca składki ZUS, to "lekarz jest od wystawiania zaświadczeń i leczenia".
Bezzasadnie jej zarzucono, że nie współpracuje z organem i nie podejmuje pracy zarobkowej; poza tym organ jest wobec niej stronniczy, cechuje go negatywne nastawienie do skarżącej i jest największym zagrożeniem dla jej córki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów.
Skarżąca we wniosku z dnia 18 lutego 2025r. domagała się przyznania jej zasiłku celowego ("pomocy finansowej") na pokrycie kosztów czynszu za wynajem, światło i gaz.
Decyzją z 3 kwietnia 2025r. organ uwzględnił wniosek przyznając jej – na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. - zasiłek celowy w łącznej kwocie [...]zł, w tym [...] zł na czynsz, [...] zł na energię i [...] zł na gaz. Odrębną decyzją z 3 kwietnia 2025r. przyznał jej ponadto [...] zł na zakup żywności.
W odwołaniu i skardze skarżąca domagała się przyznania jej zasiłku w wyższej wysokości, na pokrycia w całości kosztów energii ([...] zł), czynszu ([...] zł) i gazu ([...] zł), tj. [...] zł
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust.1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust.2). Przyznanie zasiłku uzależnione jest od wysokości dochodu, co wynika z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s., który nie może przekroczyć ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca spełnia ustawowe przesłanki przyznania jej zasiłku celowego, w tym kryterium dochodowe, skarżąca kwestionuje natomiast wyłącznie jego wysokość, domagając się przyznania jej zasiłku na pokrycie całości wskazanych kosztów za czynsz, energię i gaz, tj. łącznie [...] zł.
Wbrew przekonaniu skarżącej, organy nie miały obowiązku przyznania jej takiej kwoty. Wynika to z tego, że decyzja podejmowana na podstawie art. 39 u.p.s. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet spełnienie przez stronę warunków do otrzymania świadczenia nie obliguje organu pomocy społecznej automatycznie do przyznania świadczenia i to w wysokości ustalonej przez wnioskodawcę (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2025 r., I OSK 2323/23). Organ pomimo niskiego dochodu osoby ubiegającej się o pomoc może więc odmówić przyznania świadczenia albo przyznać je w niższej wysokości. W każdym wypadku organ ma natomiast obowiązek zbadać wniosek z szerszej perspektywy, biorąc pod uwagę cele i zasady udzielania pomocy społecznej, wydatkowanej ze środków publicznych. Organ musi więc uwzględniać treść art. 2 ust. 1 u.p.s., który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz przepis art. 3 ust. 1 u.p.s. zgodnie z którym jej celem jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednocześnie, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności (postępowanie musi być wszechstronnie i rzetelnie przeprowadzone), a jego granice wyznaczone są m.in. możliwościami finansowymi danego ośrodka wsparcia. "Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia, uzależnione są od możliwości finansowych organu pomocowego oraz ilości innych osób potrzebujących, zamieszkujących na terenie danej gminy. OPS musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonać podziału środków tak, by udzielić wsparcia jak największej liczbie potrzebujących. Takie działanie stoi w zgodzie z zasadami sprawiedliwości społecznej i regulacjami ups (art. 2, art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.). Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby obiektywnie wymagała tego jej trudna sytuacja materialna, czy zdrowotna" (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2024 r., I OSK 490/24; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2024 r., I OSK 491/24). Środki pomocy społecznej muszą więc być rozdzielane między wszystkich potrzebujących, a ze względu na ich szczupłość, nie mogą zaspokajać wszystkich, nawet usprawiedliwionych potrzeb osób i rodzin, ubiegających się o świadczenia.
Powyższe uwagi są kluczowe w niniejszej sprawie, ponieważ jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji, to właśnie ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej były głównym powodem przyznania skarżącej zasiłku w kwocie niższej niż oczekiwała ([...] zł, zamiast żądanych [...] zł). Organy wskazały, że w 2024r. organ przyznawał zasiłki celowe w średniej wysokości [...] zł i skarżąca również otrzymywała świadczenia w podobnej wysokości ([...] zł), zaś w 2025r. dysponował na ten cel kwotą [...]zł miesięcznie. Przyznana obecnie skarżącej kwota [...]zł jest zatem nieco wyższa od średnich zasiłków celowych, a jednocześnie kwota jakiej domaga się skarżąca stanowiła ponad jedną trzecią całej kwoty, jaką organ dysponował miesięcznie w 2025r. z przeznaczeniem na ten cel dla wszystkich osób ubiegających się o taką pomoc.
W świetle powyższego nie można zasadnie zarzucić organowi, że przekroczył granice przysługującego mu uznania. Skarżąca otrzymała zasiłek w podobnej wysokości, jak inne osoby uprawnione, a więc znajdujące się - podobnie jak ona - w trudnej sytuacji materialnej, a jednocześnie przyznanie skarżącej, a więc tylko jednej osobie ubiegającej się o pomoc, kwoty stanowiącej ok. jedną trzecią wszystkich środków przeznaczonych miesięcznie na zasiłki celowe, naruszałoby rażąco zasady polityki społecznej.
Ponadto z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego dla skarżącej, decydujący był także fakt, że skarżąca systematycznie otrzymuje pomoc od organu. Z akt sprawy wynika, że poza kwotą [...]zł objętą niniejszą decyzją, skarżąca otrzymała także decyzjami z 3 kwietnia 2025r. kwotę [...]zł na dożywianie oraz zasiłek okresowy na dwa miesiące tj. od 1 marca do 30 kwietnia 2025r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo ze sprawy sygn. akt II SA/Lu 580/25 jest Sądowi wiadome, że decyzjami z 14 kwietnia 2025r. skarżąca otrzymała także: zasiłek celowy w kwocie [...]zł (również na pokrycie kosztów czynszu, energii i gazu) i [...] zł na dożywianie, zaś decyzją z 12 lutego 2025r. przyznano jej zasiłek okresowy od 1 stycznia do 28 lutego 2025r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Powyższe okoliczności były kluczowe przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego dla skarżącej. Pozostałe kwestie, na które zwraca uwagę skarżąca, miały znaczenie drugorzędne dla rozstrzygnięcia, a więc ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Dotyczy to przede wszystkim możliwości zarobkowych skarżącej. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że skarżąca nie wykazuje woli podjęcia pracy, choćby dorywczej. Z kolei skarżąca podnosi, że nie może podjąć zatrudnienia, ponieważ jej córka wymaga stałej opieki. Kwestia ta nie jest jednoznaczna. Niewątpliwie córka skarżącej jest niepełnosprawna, co wynika jasno z orzeczenia PZON z 16 lutego 2023r. W orzeczeniu nie wskazano jednak, że wymaga ona stałej opieki – takie wskazanie zostało zawarte jedynie w zaświadczeniu lekarskim z 29 kwietnia 2024r. (k. 15 akt admin. II instancji), a więc wydanym rok przed zaskarżoną decyzją. Poza nim skarżąca nie przedstawiła żadnej innej aktualnej dokumentacji medycznej, która by wiarygodnie potwierdzała, że jej córka wymaga obecnie takiej opieki. Przedstawienie aktualnej dokumentacji medycznej córki niewątpliwie służyłoby interesowi skarżącej, bowiem organ miałby podstawy do zweryfikowania swojego stanowiska. W sytuacji natomiast, gdy organ dysponował wyłącznie orzeczeniem PZON z 16 lutego 2023r., z którego nie wynika, by córka skarżącej wymagała stałej opieki, organ miał usprawiedliwione powody, by dojść do wniosku, że opieka nad córką nie może być przeszkodą w podjęciu przez skarżącą pracy zarobkowej, choćby dorywczej. Jednocześnie należy w tym miejscu podkreślić, że w sprawie nie miał zastosowania art. 11 ust. 2 u.p.s., który zezwala na wydanie decyzji odmownej w razie braku współdziałania strony z organem w przezwyciężaniu jej trudnej sytuacji. Organ przyznał bowiem skarżącej świadczenie. Organ ocenił wprawdzie negatywnie postawę skarżącej, jednak okoliczność ta (niezależnie od trafności tej oceny) nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie i Sąd również się do niej nie odnosił.
To samo dotyczy ustaleń organu dotyczącego (braku) dostatecznej współpracy skarżącej z pracownikami szkoły, czy bezumownego korzystania z lokalu mieszkalnego, co skarżąca kwestionuje. Okoliczności te stały się wprawdzie elementem stanu faktycznego, ustalonego przez organy i znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach ich decyzji, jednak nie miały istotnego znaczenia w sprawie. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, kluczowe przy wydaniu decyzji były ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz to, że skarżąca ma zapewnioną systematyczną pomoc organu.
Żądania podnoszone przez skarżącą wynikają z jej błędnego przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie w całości zgłaszanej potrzeby. Zasiłek celowy ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy w rozmiarze podstawowym. W tym kontekście organ pomocy społecznej uprawniony jest do analizowania potrzeb i oczekiwań podopiecznych wnioskujących o przyznanie pomocy pieniężnej i miarkowania udzielonego wsparcia adekwatnie w stosunku do posiadanych możliwości finansowych i liczby osób ubiegających się o takie świadczenie. Przyznana skarżącej pomoc umożliwia jej częściowe zaspokojenie jej potrzeb życiowych, a więc nie można skutecznie postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. W tych okolicznościach nie kwestionując, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej konieczność udzielenia jej wsparcia, nie można przyjąć, że zaskarżona decyzja przyznająca pomoc w określonej wysokości narusza prawo. W pełni trafnie organy wskazały, że pomoc społeczna ma jedynie charakter posiłkowy, nie jest zastępczym środkiem utrzymania osób lub rodzin. Świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich głównych potrzeb i to w zakresie podstawowym. Pomoc społeczna ma bowiem zmierzać do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Skarżąca, będąca niewątpliwie w sytuacji wymagającej wsparcia, nie może jednak oczekiwać, by organ pomocy społecznej przejął na siebie wszystkie obowiązki wynikające z konieczności jej utrzymania. Świadczenie w postaci zasiłku celowego służy zaspokojeniu konkretnej potrzeby, a jego wysokość, uzależniona jest nie tylko od wysokości konkretnej potrzeby, ale – co wyżej podkreślono – również od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej.
W przedstawionych okolicznościach Sąd stwierdził, że organ nie naruszył przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a., a w konsekwencji nie przekroczył granic przysługującego mu uznania. Postępowanie zostało przeprowadzone wszechstronnie i wyczerpująco: przeprowadzono wywiad środowiskowy (k. 8-14 akt admin.), przeanalizowano dowody z dokumentów przedstawionych przez skarżącą, zwrócono się także do instytucji zewnętrznych (tym do NZOZ "Z. ", Szkoły Podstawowej Nr [...] w L. i Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w L. ), co zalecał organom Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w innych sprawach skarżącej (II SA/Lu 931/23 i II SA/Lu 804/24), które skarżąca sama powołała w odwołaniu (k. 18 akt admin.).
Dodać należy, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych, do których należy zaskarżona decyzja, sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. Sąd kontrolując taką decyzję nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie – Sąd nie może kwestionować słuszności rozstrzygnięcia, w tym m.in. wysokości przyznanego zasiłku celowego.
Uznając zatem, że w sprawie niniejszej organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – "p.p.s.a.").
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 764).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło