II SA/Lu 64/19
WyrokWSA w Lublinie2019-04-16
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił, że planowana inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzez analizę mocy promieniowania pojedynczych anten, zamiast analizy łącznego oddziaływania całej instalacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena organów administracji dotycząca braku konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej była przedwczesna i nieprawidłowa. Organy bezkrytycznie zaaprobowały kwalifikację przedsięwzięcia sporządzoną przez inwestora, która badała moc promieniowania pojedynczych anten, zamiast analizować łączny wpływ całej instalacji na środowisko, co jest wymagane przez przepisy rozporządzenia w celu prawidłowej oceny potencjalnego znaczącego oddziaływania na środowisko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, mimo potencjalnego ponadnormatywnego promieniowania w obszarze jego działki. Organy obu instancji uznały, że inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, opierając się na kwalifikacji inwestora badającej moc pojedynczych anten.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. Z. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]. z o.o. pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] położonej w S. – [...], stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się z wieży kratowej o wysokości [...] n.p.t. i siedmiu anten sektorowych zawieszonych na wysokości [...] i [...] m, o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo od 4137,14 W do 8319,55 W wraz z wewnętrzną linią zasilającą. Organ stwierdził, że do wniosku załączono wszystkie wymagane dokumenty, w tym cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia projektantów i sprawdzających o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnych na dzień opracowania projektu, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczną decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...]. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto stacja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 roku poz. 71). Organ wyjaśnił, że wniosek taki wynika z załączonej do projektu budowlanego "kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko" oraz graficznego modelu obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko. Zgodnie z jego § 2 ust. 1 pkt 7 wspomnianego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo, wyznaczona dla pojedynczej anteny, wynosi nie mniej niż: a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne, niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż: a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, d)1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 150 m i nie mniejszej, niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej, niż 200 m i nie mniejszej, niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej, niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Planowana inwestycja nie przekracza powyższych wartości. Na podstawie danych zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie stwierdzono, że w osiach głównych wiązek promieniowania anten w azymutach 30°, 215°, i 300° w odległości do 200m nie występują miejsca (obiekty) dostępne dla ludności. Organ zwrócił ponadto uwagę, że analogiczne stanowisko zajął Wójt Gminy S. jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W piśmie z dnia 11 lipca 2018 r. stwierdził, że "przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ubieganie się o nią dla tego typu inwestycji nie jest uzasadnione i nie znajduje umocowania prawnego w obowiązujących przepisach".
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania W. Z., L. C. oraz B. C., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zaliczana jest do inwestycji celu publicznego. Według wspomnianego przepisu oznacza to działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z kolei przepis ten stanowi m.in., że celem publicznym w rozumieniu ustawy jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Wojewoda podzielił także stanowisko organu I instancji co do oddziaływania stacji na środowisko. Stwierdził, że w myśl ustawy Prawo ochrony środowiska, procedurę ocen oddziaływania na środowisko przeprowadza się tylko w przypadku inwestycji będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy, realizowanych na podstawie decyzji wymienionych w art. 46 ust. 4 lub zgłoszeń, o których mowa w art. 46 ust.4 a tej ustawy. Rodzaje przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 7 i § 3 ust.1 pkt 8 przywołanego rozporządzenia kwalifikacji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, dokonuje się biorąc pod uwagę dwa parametry: równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną od miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Przez odległość miejsc dostępnych dla ludności należy rozumieć odcinek prostej, który wyznacza się wzdłuż osi wiązki głównej, uwzględniając azymut i nachylenie tej osi (tilt) oraz istniejące zagospodarowanie wokół stacji bazowej. Wyznaczenia tej odległości należy dokonywać uwzględniając zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny jak i pochylenie tej wiązki. Organ zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. ustawy Prawo ochrony środowiska przez "miejsca dostępne dla ludności" rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Przy określaniu miejsc dostępnych dla ludności, o których mowa w tym przepisie w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wzniesiona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Z danych zawartych w projekcie wynika, że anteny nakierowane są na azymut 30°, 215 i 300°, a ich nachylenie mechaniczne oraz elektryczne wiązki wynosi 10°-15°. Kwalifikacja przedsięwzięcia sprowadza się w praktyce do wykazania, że oś wiązki nie będzie znajdowała się w miejscach dostępnych dla ludności. Wiązka główna nie może się znaleźć w żadnym punkcie swojego przebiegu niżej niż 2,0 m nad powierzchnią dostępną dla ludności, co wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Według kwalifikacji, mając na uwadze istniejącą zabudowę i azymuty anten, na drodze wiązek ponadnormatywnego promieniowania w badanej odległości (tj. mniejszej niż. 200 m) nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Dla projektowanej instalacji dla trzech anten sektorowych wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale [...], zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0°, jak i maksymalnych pochyleń wiązek: 10°na azymucie 215° oraz 12°na azymutach 30°i 300°. W tych obszarach nie występują miejsca dostępne dla ludzi w odległości do 150 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Natomiast dla pozostałych czterech anten sektorowych wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale 5000-10000W zarówno dla minimalnych pochyleń wiązek 0° dla azymutu 215° oraz 15° dla azymutu 30°i 300°. Także tutaj brak jest występowania miejsc dostępnych dla ludzi w odległości do 200 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. Powyższe dane oznaczają, że nie zostały spełnione wymogi przesądzające o uznaniu inwestycji za przedsięwzięcie wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określone w § 2 ust. 1 pkt 7 lub w § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia. Zdaniem organu dokonana analiza wykazała, że zachowanie przez inwestora przewidzianych wielkości nachylenia anten, nie spowoduje przekroczenia wartości dopuszczalnej poziomu pól elektromagnetycznych w miejscach dostępnych dla ludzi 0,1 W/m2, określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Także Wojewoda wskazał na stanowisko Wójta Gminy S., według którego przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z przepisem art. 46 ust.2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U Nr 106 poz. 675), jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie miejscowym przeznaczeniem terenu, ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przedłożony do wniosku projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 27 listopada 2017 r. oraz przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Zdaniem organu odwoławczego nie ma potrzeby powoływania w sprawie niezależnego specjalisty z zakresu systemów ochrony atmosfery w celu weryfikacji założeń obliczeń przyjętych przez inwestora, a zawartych w kwalifikacji przedsięwzięcia. Zgodność projektu budowlanego z prawem oraz naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich nie mogą być bowiem uznane za zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych, jest to kwestia prawna, pozostawiona ocenie organu, a nie podmiotów zewnętrznych. W jego ocenie bez znaczenia jest także zarzut potencjalnego obniżenia wartości nieruchomości na skutek realizacji inwestycji. Jeżeli lokalizacja inwestycji nie wykazuje sprzeczności z wymogami stawianymi przez przepisy prawa, to spowodowane nią ewentualne dolegliwości dla otoczenia, czy naruszenie interesów ekonomicznych właściciela (użytkownika wieczystego) działki sąsiedniej nie mogą być uznane za uzasadniające odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Żaden przepis prawny nie daje gwarancji niezmienności wartości takich gruntów, a ich ocena zależy od wielu czynników. Zdaniem organu inwestor spełnił wymogi przepisów, a zgodnie z art. 35 ust.4 prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust.4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. Z. zarzucił decyzji Wojewody :
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania odnoszącego się do oceny oddziaływania projektowanej inwestycji zważywszy na przyjęcie ponadnormatywnego promieniowania w obszarze działki skarżącego,
- art. 35 ust 3 Prawa budowlanego ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) poprzez nienałożenie obowiązku usunięcia naruszeń w postaci ponadnormatywnego promieniowania w obszarze działek (nr. ew: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) położonych w obrębie ewidencyjnym S. ,
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 ustawy z 14.6.1960 r. kpa w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z udziałem niezależnego specjalisty z zakresu systemów ochrony atmosfery i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...].
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest właścicielem sąsiedniej działki o nr geod. 381, planowanej do przekształcenia na działkę budowlaną. Po jej zabudowie i zamieszkaniu mieszkańcy będą narażeni na szereg negatywnych oddziaływań związanych ze stacja którymi mogą być promieniowanie, które jest bardzo szkodliwe dla zdrowia. Wskazał na trudności w dostępie do drogi publicznej, korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności; pozbawienie dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwości spowodowane hałasem, wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi, a także zanieczyszczenia wody, powietrza i gleby. W ocenie skarżącego powyższe konsekwencje umieszczenia stacji bazowej telefonii komórkowej są nie tylko pogwałceniem prawa ochrony posiadania rzeczy, ale również pogwałceniem najbardziej doniosłych wartości, chronionych konstytucyjnie w art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie prawa do ochrony zdrowia. Skarżący zwrócił uwagę, że organ powinien kierować się w głównej mierze zasadą przezorności, a więc rozpatrywać sprawę na podstawie rzetelnie zebranych dowodów, w procedurze czynnej obowiązków udziału w tym procederze. W tej zaś sprawie zaniechał powołania niezależnego specjalisty z zakresu systemów ochrony atmosfery celem weryfikacji przedłożonej kwalifikacji stacji jako przedsięwzięcia zaliczonego do mogących zawsze lub mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Skarżący przekonywał, że samodzielnie dokonana ocena oddziaływania stacji bazowej na środowisko dokonana przez Starostę [...] w decyzji z dnia [...] r. nie została poparta obiektywną i niezależną analizą sprawy przez wykwalifikowanego specjalistę. Takie też stanowisko poparł Wojewoda. Nawet przyjmując zaprezentowane poglądy za słuszne, to strona powinna mieć możliwość zapoznania się z argumentacją organów, czyli uzasadnienie decyzji winno zawierać motywy rozstrzygnięcia powiązane z analizą dokumentów w sprawie tj. ocenę prawną i merytoryczną przedstawionej dokumentacji przez inwestora [...]. z o.o., a nie zawierać jedynie stwierdzenie o braku nieprawidłowości.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2018r. poz. 1202 ) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U z 2018r. poz. 2081 ). Jasne jest, że jeśli w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ ocenia zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, musi mieć wiedzę, czy w określonej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana. W orzecznictwie uważa się, że skoro nie w każdej sprawie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musi być poprzedzone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to wynika z tego jednoznacznie, że ewentualna konieczność przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy do merytorycznej oceny okoliczności danej sprawy. W razie zatem stwierdzenia na dalszym etapie postępowania braku takiej decyzji organ powinien postanowieniem nałożyć obowiązek uzupełnienia dokumentacji, a po bezskutecznym upływie terminu do usunięcia braku wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę ( wyroki NSA z dnia 18 października 2017r. II OSK 1888/17 i II OSK 1773/17 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Rację ma Wojewoda dowodząc, że dla dokonania oceny złożonej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem sprawdzenia, czy nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko nie jest niezbędne powołanie biegłego o odpowiedniej specjalności. Takiej oceny dokonuje organ architektoniczno – budowlany w ramach przysługujących mu kompetencji. Równie słusznie uważa jednak skarżący, że ocena dokonana przez organ, według którego omawiane przedsięwzięcie nie należy do kategorii wymienionych w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U z 2010r. Nr 213 poz. 1397 ) jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7 ) lub mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia) nie jest prawidłowa. Prawdą jest, że zajęte przez organ stanowisko odpowiada wnioskom zawartym w załączonej do akt sprawy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej [...] pod względem oddziaływania na środowisko sporządzonej we wrześniu 2017r. Wynika z niej, że dla przedstawionej przez inwestora konfiguracji anten sektorowych stacja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie ma zatem obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Miejsca dostępnie dla ludności nie występują bowiem w osi promieniowania anten. Oceny tej nie można jednak podzielić, jest ona bowiem co najmniej przedwczesna. Podkreślić należy, iż składana przez inwestora kwalifikacja przedsięwzięcia nie ma charakteru wiążącego dla organu, jest dowodem, który jak każdy inny podlega jego ocenie. Ocena wartości dowodowej kwalifikacji przedsięwzięcia, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, gdyż to on rozstrzyga sprawę. W tym przypadku bezkrytycznie zaaprobowano stanowisko autora kwalifikacji, mimo nienależytego wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, co nie pozwalało na prawidłową ocenę charakteru inwestycji i zakresu oddziaływania pól elektromagnetycznych na środowisko. Słusznie uważa organ odwoławczy dowodząc, że powołane przepisy rozporządzenia jako parametry techniczne stacji bazowej telefonii komórkowej decydujące o wpływie na środowisko nakazują uwzględniać rodzaj anteny, ich liczbę, moc promieniowania poszczególnych anten, emisje pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny, odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem oraz występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji i jej charakteru (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. II OSK 104/13 opubl. w CBOSA). Bez wątpienia uwzględnia je również sporządzona dla potrzeb postępowania "Kwalifikacja oddziaływania na środowisko" przedsięwzięcia oraz opinia Wójta Gminy S. z [...] lipca 2018r. w której stwierdził brak potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla jego realizacji, powtarzając zresztą swoje wcześniejsze stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...]. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Tyle tylko, że zamieszczone w nich obliczenia mocy promieniowania elektroenergetycznego ( EIRP) dotyczą każdej z anten oddzielnie na pasmo każdej z anten z uwzględnieniem mocy nadajników, zysku energetycznego anteny i tłumienia toru antenowego. Na tej podstawie dokonano obliczeń odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego każdej z anten, wzdłuż wiązki promieniowania przy maksymalnym i minimalnym jej wychyleniu. Z kwalifikacji jasno wynika, że taki sposób wyznaczenia równoważnej mocy promieniowanej izotopowo jest zgodny z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, według których wyznacza się ją dla pojedynczej anteny nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się inna realizowana lub zrealizowana instalacja telekomunikacyjna, radionawigacyjna i radiolokacyjna. Zaznaczono też, że skoro rozporządzenie stanowi o mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny, zatem badać należy, czy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w osi wiązek konkretnych nadajników i w odległości zależnej od ich mocy dla pojedynczego nadajnika. Nie ma zatem podstaw do badania sumy energii emitowanej na poszczególnych kierunkach przez wszystkie anteny instalacji. Zatem nie sumuje się mocy anten. Rzeczywiście podobny pogląd wyrażono również w orzecznictwie ( wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018r. II OSK 766/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Dominujące jest jednak stanowisko zgoła odmienne, wyprowadzające wnioski z konieczności uwzględnienia systemowej wykładni wspomnianych już § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Uważa się zatem, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko ( wyroki NSA z dnia 11 lipca 2018r. II OSK 907/18, 28 lutego 2018r. II OSK 243/18 i 3 lipca 2018r. II OSK 1570/18 oraz podane w nich orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Konieczne było zatem, w celu ustalenia zasięgu pola elektromagnetycznego, wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach tego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Jak bowiem trafnie zauważono, nie można wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. W związku z tym wskazuje się również, że odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku, a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne ( zob. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018r. II OSK 1847/17 w którym powołano się także na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości opubl. w CBOSA). Z tych względów niezbędne dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Pozwoli to również jednoznacznie ustalić granice wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest ewentualne oddziaływanie promieniowania na miejsca dostępne dla ludności w przypadku nachylenia anten pod różnym kątem. W powołanym wyroku z 28 lutego 2018r. ( II OSK 243/18 ) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że stosownie do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących to przedsięwzięcie z parametrami realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Przepis ten jednoznacznie przewiduje zatem sumowanie parametrów przedsięwzięcia, którego dotyczy postępowanie administracyjne. Sąd wyjaśnił również, że przepisu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie należy mylić z § 3 ust. 1 pkt 8 tegoż rozporządzenia, gdzie jest mowa o wyznaczaniu równoważnej mocy promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (sumowanie parametrów planowanego przedsięwzięcia i parametrów realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju) wchodzi w grę, gdy planowane przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie osiąga progów określonych w ustępie 1 § 3 rozporządzenia. Zdaniem sądu materiał dowodowy sprawy winien dawać odpowiedź na pytanie, czy w danej sprawie może znaleźć zastosowanie przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Przed wydaniem decyzji organ winien zatem zbadać charakter planowanej inwestycji, poddając wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym złożoną dokumentację. Bez prawidłowego ustalenia tych parametrów nie sposób rozstrzygnąć o charakterze planowanej inwestycji, tj. nie można stwierdzić, czy planowana inwestycja należy, czy też nie należy, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu odpowiednio § 2 ust. 1 pkt 7 bądź § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego wyżej rozporządzenia. Skoro w kwalifikacji przedsięwzięcia w ogóle pominięto kwestię badania poziomu równoważnej mocy promieniowania izotropowego obejmującego całą instalację, nie mogła zostać uznana za wiarygodną dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji przedwczesna była ocena organów o spełnieniu wymagań o jakich mowa w art. 35 ust.1 prawa budowlanego.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zmianami ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015r. poz. 1800 ze zmianami ). Obejmują one zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...]zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło