II SA/Lu 655/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego - w zakresie wniosków A.Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a: I. odmówić A. Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku; II. odmówić A. Z. sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 6 grudnia 2016 r. (data nadania) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem strony, uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, albowiem nie mogła stawić się na rozprawie z uwagi na przewlekłe schorzenia laryngologiczne, a nadto nie była świadoma, że powyższe wnioski należało złożyć przed rozprawą, przy czym nie było jej stać na opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wnioski skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 listopada 2016 r., wydanego w niniejszej sprawie oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy podkreślić, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości Sądu, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca – bez własnej winy – nie miała możliwości wzięcia udziału w rozprawie, to w żaden sposób nie uniemożliwiało to jej powzięcia wiadomości o zapadłym w sprawie orzeczeniu i podjęciu – w związku z tym – stosownych czynności procesowych, w tym nie stanowiło przeszkody do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Przede wszystkim wskazać trzeba, że wbrew twierdzeniom strony, nie tylko nie miała ona prawnego obowiązku składania przed rozprawą z dnia 8 listopada 2016 r. wniosku sporządzenie uzasadnienia wydanego na tej rozprawie wyroku ani wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Co więcej, gdyby skarżąca złożyła takie wnioski przed dniem rozprawy, to wnioski te nie mogłyby odnieść skutku zamierzonego przez stronę, jako wniesione przedwcześnie. Trzeba zaś zauważyć, że doręczone stronie w dniu 25 października 2016 r. zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało zarówno pouczenie o braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie, jak i wyjaśnienie dotyczące zasad sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu oddalającego skargę. Punkt 2 "pouczenia" w tym piśmie zawierał następującą informację: "W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718), przy czym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Ponadto w pkt 3. ww. pisma Sąd pouczył stronę skarżącą, że "zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji" (k. 15, 23 akt sądowych). Wskazać trzeba, że skarżąca – jako osoba należycie dbająca o własne interesy – miała obowiązek zapoznać się wnikliwie z treścią powyższego pouczenia. W ocenie Sądu, treść tego pouczenia jest jednoznaczna i nie powinna budzić żadnych wątpliwości. O ile skarżąca powzięłaby jednak jakiekolwiek wątpliwości co do informacji w nim zawartych, to jej obowiązkiem było ich niezwłoczne wyjaśnienie, co można było uczynić choćby w rozmowie telefonicznej z uprawnionym pracownikiem sekretariatu Sądu. Skoro skarżąca, jak wynika z jej wyjaśnień, z takiej możliwości nie skorzystała, a dopiero w dniu 6 grudnia 2016 r. złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego wniosku, to nie można przyjąć, że dochowała ona należytej staranności, wymaganej od niej jako strony postępowania sądowego. Oczywistym jest zaś, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze – przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09, 29 maja 2009 r., 23 października 2009 r., I OZ 989/09, 26 października 2009 r., I OZ 996/09, 28 września 2011 r., II FZ 508/11 oraz 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Ponadto w ocenie Sądu, mając na uwadze względy doświadczenia życiowego, za nieprawdopodobne uznać należy wyjaśnienia skarżącej, która twierdzi, że z powodu "przewlekłego zapalenia błony śluzowej jamy nosowej i gardła" nie mogła przez "cały listopad" złożyć wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 8 listopada 2016 r., tym bardziej, że złożone przez stronę skierowanie do poradni otolaryngologicznej nosi datę 18 listopada 2016 r., a zatem zostało wystawione już po upływie 7-dniowego terminu na złożenie tego wniosku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Wbrew więc twierdzeniom skarżącej, podniesione przez nią okoliczności nie dawały podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego, oddaleniu podlegał również – jako spóźniony – wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 8 listopada 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 i § 2 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie mogło zostać sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku został złożony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 6 grudnia 2016 r., a zatem nastąpiło to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a. Wniosek ten, jako prawnie bezskuteczny (art. 85 P.p.s.a.), nie mógł wywołać skutku zamierzonego przez skarżącą. Zauważyć przy tym trzeba, że jak wskazano wyżej, już w piśmie z dnia 10 października 2016 r. (stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy) skarżąca została uprzedzona przez Sąd o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu ustawowego jest czynnością prawnie bezskuteczną. Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.