II SA/Lu 690/13

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, w zakreślonym w wezwaniu terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką. Skarżąca wezwana do sprecyzowania zakresu wniosku oraz nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego oraz wskazujących na wysokość i źródło pochodzenia środków finansowych pozwalających jej na ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego nadesłała pismo, w którym oświadczyła, że wraz z mężem nigdzie nie pracują i ponoszą bardzo duże wydatki na zakup pampersów, leki, szczepionki, jedzenie oraz opłaty za gaz, wodę i energię elektryczną. W piśmie tym skarżąca oświadczyła również, że nie wystarcza jej środków na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania oraz sprecyzowała wniosek o przyznanie prawa pomocy oświadczając, że wnosi o ustanowienie adwokata. Do pisma skarżąca dołączyła fakturę VAT za zużycie wody. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi zaś, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wskazując w jakiej są wysokości i skąd pochodzą środki finansowe pozwalające jej na ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego, nie wykazała więc jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. W takiej sytuacji referendarz sądowy nie może dokonać oceny tego czy poniesienie przez skarżącą kosztu ustanowienia adwokata z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i rodziny. Przy czym nadmienić należy, że z akt administracyjnych wynika, iż w roku 2011 do męża strony skarżącej należało gospodarstwo rolne o powierzchni 3 ha oraz, iż uzyskiwał on dochody z pracy na umowę zlecenia. Ze względu jednak na to, że informacje te dotyczą roku 2011 referendarz sądowy uznał, że są nieadekwatne do oceny obecnych możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów ustanowienia adwokata. W toku niniejszego postępowania na skarżącej będzie bowiem ciążył obowiązek poniesienia jedynie kosztów ustanowienia adwokata, o ile chce go ona ustanowić. Na mocy unormowania art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżąca jest bowiem w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skoro zaś nie ma obowiązku ich ponoszenia nie można przyjąć, aby uiszczenie ich negatywnie oddziaływało na możliwość ponoszenia przez nią kosztów utrzymania koniecznego. Również więc z tego powodu żądanie skarżącej przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych uznać należy za niezasadne. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.