II SA/Lu 692/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-12-03

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego i dochodów, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeżeli strona mimo wezwania sądu nie przedstawiła wystarczających dowodów na wykazanie swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Brak wykazania wysokości dochodów, rat kredytu hipotecznego oraz obrotów z działalności gospodarczej uniemożliwia ocenę, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. i J. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawcy przedstawili wstępne informacje o swoim stanie majątkowym i dochodach, jednak sąd wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych, dokumentów potwierdzających koszty utrzymania, raportów kasowych, zeznań podatkowych oraz umów kredytowych. Skarżący odebrali wezwanie, ale nie przedstawili wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na drukach PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wnioski uzasadnili tym, że są małżeństwem, prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którym zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymują się z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego przynoszącej miesięcznie dochód w kwocie [...] złotych netto. Skarżący jest właścicielem narzędzi elektrycznych o wartości [...] złotych. Jako koszty utrzymania koniecznego skarżący wymienili wydatki na wyżywienie – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, wodę – [...] złotych, gaz – [...] złotych, telefon, telewizję i internet – [...] złotych, ogrzewanie i opał – [...] złotych, ubrania, środki czystości i kosmetyki – [...] złotych, leki i wizyty lekarskiej – [...] złotych, pomoce naukowe dla dzieci – [...] złotych oraz wydatki na korepetycje – [...] złotych. Ponadto skarżący jako zobowiązania wymienił spłatę kredytu hipotecznego na dom oraz kredyty na prowadzenie działalności gospodarczej do których zaliczył: debet na kwotę [...] złotych, spłacany miesięcznie w kwotach po [...] złotych, leasing na samochód nr rej. [...], koszt którego wynosi miesięcznie [...] złotych, leasing na samochód o numerze rejestracyjnym [...], koszt którego wynosi miesięcznie [...] złotych, kredyt na samochód o numerze rejestracyjnym [...], kredyt na samochód o numerze rejestracyjnym [...], spłacany w miesięcznych ratach po [...] złotych i kredyt na traktor o numerze rejestracyjnym [...], spłacany w miesięcznych ratach po [...] złotych. Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. skarżących wezwano do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i kont, zarówno osobistych jak i związanych z prowadzoną przez męża działalnością gospodarczą, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu; oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego oraz dokumentów źródłowych (np. faktur VAT, rachunków) potwierdzających wysokość tych wydatków z okresu ostatnich trzech miesięcy; raportów kasowych związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą z okresu ostatnich trzech miesięcy; zeznań podatkowych podatku od towarów i usług VAT – 7 związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą; umowy kredytu hipotecznego na dom wraz z harmonogramem jego spłaty oraz zeznań podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2014. Skarżący odebrał wezwanie kierowano do siebie jak i skarżącej w dniu 12 listopada 2015 r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na drukach PPF złożonych w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących. Skarżący nie wykazali bowiem dokładnie wysokości dochodów, informacji o wysokości spłacanych rat kredytu hipotecznego oraz obrotach z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali jakie są ich rzeczywiste możliwości płatnicze. Nie nadesłali bowiem informacji o wysokości dochodów, informacji o wysokości spłacanych rat kredytu hipotecznego oraz obrotach z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Referendarz sądowy nie dysponując tymi informacjami nie mógł ocenić, czy poniesienie przez nich kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i rodziny. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło