II SA/Lu 692/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, teściową oraz dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego prze nią i teściową w łącznej kwocie [...]złotych netto. Skarżąca oświadczyła, że buduje dom i jest właścicielką nieruchomości o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych oraz nieruchomości o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych. Jako koszty utrzymania koniecznego wykazała wydatki na czynsz – [...] złotych miesięcznie, na energię elektryczną – [...] złotych miesięcznie, na gaz – [...] złotych miesięcznie, na telefon – [...] złotych miesięcznie oraz dodatkowe zajęcia dla dzieci – [...] złotych miesięcznie. Skarżąca wezwana do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego skąd pochodzą środki finansowe pozwalające na ponoszenie kosztów budowy domu, jak często są uzyskiwane i w jakiej wysokości oraz nadesłania dokumentów źródłowych (np. umowy) potwierdzających udzielone wyjaśnienie oraz oświadczenia wyjaśniającego czy nieruchomość o powierzchni [...] ha oraz nieruchomość o powierzchni [...] ha stanowią przedmiot zabezpieczenia zobowiązania prywatnoprawnego (np. kredytu, pożyczki) bądź obciążone są prawami innych osób i jakimi nie wykonała wezwania mimo, iż odebrała je osobiście. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Artykuł 252 §1 p.p.s.a. stanowi zaś, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie mimo tego, że skarżąca osobiście odebrała wezwanie do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych zawierające uzasadnienie jego skierowania poprzez wskazanie okoliczności wymagających wyjaśnienia nie wykonała go. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781, czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła zaś jakie są jej realne miesięczne dochody oraz stan majątkowy. Nie wykazała bowiem w jakiej wysokości osiąga dochody pozwalające jej na budowę domu oraz, czy należące do niech nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia zobowiązania prywatnoprawnego. Nie uprawdopodobnienie przez skarżącą wysokości dochodów oraz stanu majątku uniemożliwia ocenę tego, czy obecnie nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych w całości, czy też w jakiejkolwiek części ze względu na powstanie uszczerbku w stałych miesięcznych kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości bądź w części od kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.