II SA/Lu 693/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-12-03
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego i dochodów, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy strona dokładnie wykaże swoją sytuację materialną. Niewypełnienie obowiązku przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych, mimo wezwania sądu, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy, ponieważ sąd nie jest w stanie ocenić, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A. W. i J. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty legalizacyjnej. Wnioski uzasadnili trudną sytuacją materialną, wskazując na dochody z działalności gospodarczej, koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz liczne zobowiązania kredytowe. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających ich stan majątkowy i dochody, jednak skarżący nie spełnili tego obowiązku w zakreślonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na drukach PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie
w całości od kosztów sądowych. Wnioski uzasadnili tym, że są małżeństwem, prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którym zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymują się z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego przynoszącej miesięcznie dochód
w kwocie [...] złotych netto. Skarżący jest właścicielem narzędzi elektrycznych
o wartości [...] złotych. Jako koszty utrzymania koniecznego skarżący wymienili wydatki na wyżywienie – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, wodę – [...] złotych, gaz – [...] złotych, telefon, telewizję i internet – [...] złotych, ogrzewanie i opał – [...] złotych, ubrania, środki czystości i kosmetyki – [...] złotych, leki i wizyty lekarskiej – [...] złotych, pomoce naukowe dla dzieci – [...] złotych oraz wydatki na korepetycje – [...] złotych. Ponadto skarżący jako zobowiązania wymienił spłatę kredytu hipotecznego na dom oraz kredyty na prowadzenie działalności gospodarczej do których zaliczył: debet na kwotę [...] złotych, spłacany miesięcznie w kwotach po [...] złotych, leasing na samochód nr rej. [...], koszt którego wynosi miesięcznie [...] złotych, leasing na samochód o numerze rejestracyjnym [...], koszt którego wynosi miesięcznie [...] złotych, kredyt na samochód o numerze rejestracyjnym [...], kredyt na samochód o numerze rejestracyjnym [...], spłacany w miesięcznych ratach po [...] złotych i kredyt na traktor o numerze rejestracyjnym [...], spłacany w miesięcznych ratach po [...] złotych.
Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. skarżących wezwano do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i kont, zarówno osobistych jak
i związanych z prowadzoną przez męża działalnością gospodarczą, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty)
i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia
o ich nieposiadaniu; oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego oraz dokumentów źródłowych (np. faktur VAT, rachunków) potwierdzających wysokość tych wydatków
z okresu ostatnich trzech miesięcy; raportów kasowych związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą z okresu ostatnich trzech miesięcy; zeznań podatkowych podatku od towarów i usług VAT – 7 związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą; umowy kredytu hipotecznego na dom wraz z harmonogramem jego spłaty oraz zeznań podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2014. Skarżący odebrał wezwanie kierowano do siebie jak i skarżącej w dniu 12 listopada 2015 r.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach,
a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy analizując informacje zawarte na drukach PPF złożonych
w niniejszej sprawie stwierdził, że są one niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących. Skarżący nie wykazali bowiem dokładnie wysokości dochodów, informacji o wysokości spłacanych rat kredytu hipotecznego oraz obrotach z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie bowiem do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali jakie są ich rzeczywiste możliwości płatnicze. Nie nadesłali bowiem informacji o wysokości dochodów, informacji
o wysokości spłacanych rat kredytu hipotecznego oraz obrotach
z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Referendarz sądowy nie dysponując tymi informacjami nie mógł ocenić, czy poniesienie przez nich kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i rodziny.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło