II SA/Lu 701/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r., [...] Komendant Wojewódzki Policji w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm), dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania K. G. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w sprawie zwolnienia K. G. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.). W uzasadnieniu wyjaśniono, że zwolnienie sierż. K. G. nastąpiło w związku z orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] Inne z dnia [...] marca 2015 r., którym utrzymane zostało orzeczenie dyscyplinarne nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. o wymierzeniu sierż. K. G. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. W postępowaniu dyscyplinarnym, skarżącemu postawiono sześć zarzutów: brak posiadania ważnych obowiązkowych badań technicznych dopuszczających do ruchu pojazdów marki Fiat M. W. nr rej. [...], których współwłaścicielem i użytkownikiem jest skarżący; niedopełnienie obowiązku umieszczenia naklejki kontrolnej dopuszczającej pojazd do ruchu na przedniej szybie użytkowanego przez siebie samochodu marki [...]; niedopełnienie obowiązku poinformowania starosty o zakupie [...] października 2011 r. samochodu marki [...] oraz zakupie [...] sierpnia 2011 r. samochodu tej samej marki o nr rej. [...] Orzeczeniem z [...] lutego 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w Ł. uznał skarżącego winnym popełnienia powyższych przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu karę wydalenia ze służby, zaś orzeczeniem z [...] marca 2015 r., Inne w L. (dalej jako Komendant Wojewódzki), utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W związku z powyższym organ I instancji wszczął postępowanie, w którym wydał wskazany na wstępie rozkaz personalny z dnia [...] marca 2015 r. o zwolnieniu K. G. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r., wyjaśniając, że jest to konsekwencja orzeczenia o wydaleniu skarżącego ze służby z dnia [...] lutego 2015 r. W odwołaniu od tego rozkazu (decyzji) K. G., reprezentowany przez adwokata M. [...] zarzucał naruszenie § 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów i art. 7, 77 i 108 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie przez organ I instancji wyrażonego stanowiska, polegające w szczególności na braku ustosunkowania się do okoliczności faktycznych przedmiotowego zdarzenia, które wskazywałyby na konieczność nadania zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. Inne utrzymał w mocy ten rozkaz stwierdzając, że orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. wydaleniu K. G. ze służby zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia [...] marca 2015 r. i zgodnie z art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji - w tym dniu stało się prawomocne i podlegało wykonaniu. Stosownie zaś do art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w Policji w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Mając na uwadze fakt, iż orzeczenie dyscyplinarne wydane przez organ odwoławczy uprawomocniło się, w dniu [...] marca 2015 r., w tym samym dniu Komendant Powiatowy Policji w Ł. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił policjanta ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji orzeczenie wydane przez organ odwoławczy jest prawomocne w dniu jego wydania, a zgodnie z art. 135o ust. 4 przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji. W oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby w takim przypadku jest obligatoryjne, a rozkaz personalny wydany na tej podstawie należy do rozkazów o charakterze egzekucyjnym, służy bowiem wykonaniu innej decyzji administracyjnej tj. orzeczenia dyscyplinarnego wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Postępowanie w sprawie osobowej wyłącza w tym przypadku wszystkie inne przeszkody w zwolnieniu policjanta ze służby, decyzja o zwolnieniu jest wyłącznie aktem wykonania kary dyscyplinarnej. Taka konstrukcja wyłącza możliwość badania zasadności wymierzenia kary w postępowaniu służącym kontroli legalności decyzji zwalniającej ze służby. W tym postępowaniu organ odwoławczy bada wyłącznie właściwość organów, rodzaj zastosowanej w postępowaniu dyscyplinarnym kary i prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r., którego naruszenie zarzuca pełnomocnik skarżącego, straciło moc obowiązującą na podstawie § 33 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów; (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), które weszło w życie z dniem 20 czerwca 2013 r. Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że prawidłowo nadano rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Przemawiał za tym interes społeczny wyrażający się tym, że zadania z zakresu bezpieczeństwa i porządku publicznego winny być realizowane przez osoby spełniające wymogi określone w art. 25 ustawy o Policji oraz przestrzegające przepisów służbowych i obowiązującego porządku prawnego - zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem wynikającym z art. 27 tej ustawy. S.. K. G., jako członek umundurowanej i uzbrojonej formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego w ramach wykonywania codziennych czynności służbowych miał za zadanie ujawnianie i represjonowanie wykroczeń, których jednocześnie sam się dopuszczał. Jego czyny, godzą w dobre imię Policji oraz nie sprzyjają kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie publiczne. W tej sytuacji organ miał obowiązek nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Za bezpodstawny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 7 oraz art. 77 k.p.a. wskazując, że zwolnienie K. G. ze służby było następstwem orzeczenia dyscyplinarnego o jego wydaleniu z tej służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. G., reprezentowany przez adwokata W. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegającym na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji interesu służbowego Policji oraz słusznego interesu skarżącego jako strony niniejszego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego 2) art. 135 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie ujawnione zostały okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanki "niezbędności" niezwłocznego wprowadzenia decyzji w życie. 3) art. 107 § 3 k.p.a w zw. § 22 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby - poprzez niedostateczne uzasadnienie przez organ administracji wyrażonego stanowiska, polegające w szczególności na braku ustosunkowania się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, które wskazywałby na konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od pełnienia przezeń czynności służbowych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od chwili wydania przez L. Wojewódzkiego Komendanta Policji orzeczenia z dnia [...] marca 2015 r. o wydaleniu go ze służby, stan faktyczny uległ istotnej zmianie. Orzeczenie to było bowiem poprzedzone orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2014r., na mocy którego wymierzono skarżącemu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku w związku z przewinieniem dyscyplinarnym polegającym na niedopełnieniu w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r. obowiązku złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ odwoławczy utrzymał to orzeczenie w mocy. Wyrokiem z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu/920/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił następnie to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania L. Wojewódzkiemu Komendantowi Policji ze względu na niedookreślenie rodzaju i stopnia winy przypisanej skarżącemu, co uniemożliwiło dokonanie pełnej kontroli zasadności wymierzonej kary. Skarżący wskazał, że w związku z tym za zasadne należałoby uznać uchylenie także decyzji powiązanych z uchylonym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2014 r., tj. orzeczenia z dnia [...] marca 2015r. o wydaleniu skarżącego ze służby. Orzeczenie to zostało zaskarżone do WSA w Lublinie i postępowanie w tej sprawie nie zostało (w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie) zakończone. Skarżący zarzucił również, że organ nie uzasadnił należycie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Brak bowiem jest jakichkolwiek przesłanek, które mogłyby wskazywać, iż dalsze pozostawanie K. G. w służbie mogłoby stanowić realne zagrożenia dla prawidłowego wykonywania powierzonych Policji zadań. Przewinienia dyscyplinarne, zarzucane skarżącemu, nie odnosiły się w żaden sposób do obowiązków i zadań związanych z pełnieniem przez niego służby. Przypisane mu czyny nie pozostawały bowiem w bezpośrednim związku z powierzonymi mu obowiązkami funkcjonariusza Policji, ani też nie miały negatywnego wpływu na porządek i bezpieczeństwo publiczne. Zaskarżony rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby jest więc przedwczesny oraz nie uwzględnia w wystarczającym stopniu okoliczności związanych z zaskarżeniem rozstrzygnięć stanowiących podstawę jego wydania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) był art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem - policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Rację ma organ, że przepis ten ma charakter związany, co oznacza, że w razie orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, organ obligatoryjnie orzeka o zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Organ nie ma możliwości odstąpienia od orzeczenia o zwolnieniu policjanta w takiej sytuacji, gdyż stosowanie tego przepisu nie opiera się na uznaniu administracyjnym. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w niniejszej sprawie. Bezspornie przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie dyscyplinarne, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. o wydaleniu go ze służby w Policji, a orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia [...] marca 2015 r. W świetle art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, oznacza to już z chwilą jego wydania stało się prawomocne – przepis ten stanowi bowiem, że "orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy". Oznacza to, że już z tą chwilą wywołał on skutki prawne, a zatem organ miał obowiązek wydać - na podstawie przytoczonego przepisu art. 41 ust. 3 ustawy Policji - decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Kwestia wcześniejszego wydania orzeczenia o ostrzeżeniu nieprzydatności do służby, wbrew zarzutom skargi - nie miała znaczenia. Przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji jednoznacznie odwołuje się do orzeczonej kary wydalenia ze służby. W sytuacji, gdy taka kara zostanie prawomocnie wymierzona, organ ma obowiązek orzec o zwolnieniu policjanta ze służby. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Komendant Powiatowy Policji w Ł. zasadnie orzekł rozkazem z dnia [...] marca 2015 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, a w konsekwencji prawidłowo również następnie organ odwoławczy utrzymał to orzeczenie rozkazem z dnia [...] maja 2015 r. Dodatkowo należy wskazać, że legalność wydalenia skarżącego ze służby była przedmiotem dwukrotnego badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a następnie także przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z wniesioną przez K. G. skargą na orzeczenie z dnia [...] marca 2015 r., wyrokiem z dnia [...] marca 2016 r., III SA/Lu 716/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił orzeczenie organu II instancji z dnia [...] marca 2015 r., stwierdzając, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa procesowego mającym wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] września 2014 r. dokonano kontroli pojazdów na parkingu Komendy Powiatowej Policji w Ł., podczas której stwierdzono, że K. G. dopuścił się kliku wykroczeń z zakresu prawa ruchu drogowego, co spowodowało konieczność wszczęcia postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. postępowania dyscyplinarnego wobec niego. Wyrokiem nakazowym z dnia [...] sierpnia 2015 r., Sąd Rejonowy L. -Wschód w L. z siedzibą w Ś. III Wydział Karny, sygn. akt III W [...] uznał K. G. za winnego popełnienia zarzucanych mu sześciu wykroczeń o to, że: I. W okresie od dnia [...] lipca 2011 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. I woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia w terminie badania technicznego pojazdu m-ki Fiat M. W. o nr rej. [...] będąc jego właścicielem, tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym; II. W okresie od dnia [...] listopada 2011 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. I woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia w terminie badania technicznego pojazdu m-ki [...] będąc jego właścicielem, tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym; III. W okresie od dnia [...] września 2011 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. I woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia w terminie badania technicznego pojazdu m-ki Fiat M. W. o nr rej. [...] będąc jego właścicielem, tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym; IV. W okresie od dnia [...] kwietnia 2010 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku umieszczenia naklejki kontrolnej na przedniej szybie pojazdu m-ki Fiat M. W. o nr rej. [...] będąc jego właścicielem, tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym; V. W okresie od dnia [...] października 2011 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. I woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku poinformowania właściwego Starosty o zakupie pojazdu m-ki Fiat M. W. o nr rej. [...] tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: VI. W okresie od dnia [...] sierpnia 2011 roku do dnia [...] września 2014 roku w miejscowości Ł. I woj. lubelskiego, nie dopełnił obowiązku poinformowania właściwego Starosty o zakupie pojazdu m-ki Fiat M. W. o nr rej. [...], tj. o czyn z art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 78 ust. 2 pkt. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Następnie, na skutek wniesienia sprzeciwu, wyrokiem z dnia [...] maja 2016 r. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w L. z siedzibą w Ś. III Wydział Karny, sygn. akt III W [...] uznał K. G. za winnego popełnienia zarzucanych mu czterech wykroczeń opisanych w punktach I, IV, V i VI, natomiast uniewinnił go co do wykroczeń z pkt II i III. W związku z tym wyrokiem, Komendant Wojewódzki prowadził postępowanie dyscyplinarne mając na uwadze, że K. G. popełnił cztery przewinienia dyscyplinarne i w związku z tym - orzeczeniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...]. uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z [...] lutego 2015 r. w części uznającej skarżącego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na braku ważnych obowiązkowych badań technicznych dopuszczających do ruchu pojazd, tj. samochód marki Fiat M. W. nr rej. [...], a jednocześnie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w pozostałym zakresie, tj. uznającym skarżącego za winnego przewinień dyscyplinarnych określonych w pkt I, III, IV i V i wymierzającym karę wydalenia ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z [...] listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 945/16, po rozpoznaniu skargi K. G. uchylił orzeczenie organu odwoławczego, jednak następnie wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r., I OSK 787/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i oddalił skargę K. G., na skutek czego stało się prawomocne orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. o wydaleniu K. G. ze służby. Orzeczenie to, podobnie jak orzeczenie z dnia [...] marca 2015 r., które zostało uchylone wyrokiem z dnia [...] marca 2016 r., III SA/Lu 716/15 orzeka o wydaleniu skarżącego ze służby, kończąc ostatecznie postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego. W związku z tym, wbrew zarzutom skargi, do chwili obecnej nie zmieniły się okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego obecnie rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Prawidłowo organ stwierdził, że decyzja wydawana na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy, a zatem w razie prawomocnego wydalenia ze służby, organ nie bada ponownie przyczyn tego wydalenia, lecz ma obowiązek orzec o zwolnieniu ze służby. Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący bezzasadnego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. - decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Co do zasady ważnym interesem społecznym uprawniającym do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności jest potrzeba zapewnienia jednostkom organizacyjnym Policji odpowiedniej obsady kadrowej (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., I OSK 1806/11). Oznacza to, że zastosowanie w rozkazie personalnym o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji z powodu wydalenia go ze służby stwierdzonego w prawomocnym orzeczeniu, rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne i mieści się w przesłance ważnego interesu społecznego, o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a., na co zresztą trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369).