II SA/Lu 702/25
WyrokWSA w Lublinie2026-02-03
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Anna Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zgłosić sprzeciw do zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego, jeśli równolegle toczy się postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych związanych z jego rozbudową?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zgłosić sprzeciw do zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego, jeśli równolegle toczy się postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych, ponieważ skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy może dotyczyć wyłącznie inwestycji zrealizowanej zgodnie z prawem. Postępowanie legalizacyjne ma charakter prejudycjalny wobec procedury zawiadomienia o zakończeniu budowy, a jego wynik determinuje możliwość dopuszczenia obiektu do użytkowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zawiadomienie o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji stwierdził niekompletność dokumentacji i zobowiązał do jej uzupełnienia. Po uzupełnieniu organ stwierdził istotne odstąpienie od projektu budowlanego (zwiększenie powierzchni i szerokości zabudowy, naruszenie linii zabudowy) i zgłosił sprzeciw do użytkowania rozbudowanej części. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na toczące się równolegle postępowanie legalizacyjne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia użytkowania budynku oddala skargę.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r., Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: LWINB w L.), po rozpatrzeniu odwołania I. C. (dalej jako: skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako: PINB w K. lub organ I instancji) z dnia 10 czerwca 2025 r., zgłaszającą sprzeciw do użytkowania rozbudowanej części jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r., skarżąca złożyła w PINB w K. zawiadomienie o zakończeniu budowy - rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie geodezyjnym Wodna, w miejscowości U..
Po analizie przedłożonych dokumentów, organ I instancji stwierdził, że są one niekompletne, gdyż: nie załączono kompletu rysunków zamiennych niezbędnych do przedstawienia całokształtu wprowadzonych zmian, nie przedłożono protokołu badania szczelności instalacji gazowej, przedłożone oświadczenie kierownika budowy nie zostało potwierdzone przez projektanta, załączony wydruk świadectwa charakterystyki energetycznej nie został podpisany przez sporządzającego, stwierdzono, że zmieniony został sposób odprowadzenia ścieków do zbiornika na nieczystości ciekłe, wykonano instalację gazową w rozbudowanej części.
Wobec powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązał skarżącą do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, co też zostało uczynione w dniu 27 maja 2025 r.
W wyniku analizy złożonej dokumentacji, organ stwierdził, że skarżąca dopuściła się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, z uwagi na zwiększenie powierzchni zabudowy obiektu o 11,97 % z projektowanej 53,63 m˛ na 60,05 m˛, zwiększeniu szerokości budynku o 28,06 % z projektowanej 6,20 m na 7,94 m oraz wykonaniu części obiektu (ganek) niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy.
Wskazując, że ww. zmiany stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, jednocześnie zważywszy, że skarżąca nie uzyskała decyzji o zmianie tegoż pozwolenia na budowę, organ I instancji decyzją z 10 czerwca 2025 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw do użytkowania rozbudowanej części jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, skarżąca wniosła odwołanie. W toku postępowania odwoławczego, LWINB w L. postanowieniem z dnia 29 lipca 2025 r., działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Celem tego postępowania było uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedłożenie do LWINB oryginału bądź uwierzytelnionej kopii protokołu z oględzin przedmiotowego budynku mieszkalnego (wraz z załącznikami), przeprowadzonych w dniu 5 maja 2025 r.
W dniu 1 sierpnia 2025 r., do organu odwoławczego wpłynęła wnioskowana dokumentacja. Następnie, w dniu 27 sierpnia 2025 r., przekazano do LWINB kompletne akta sprawy dotyczące legalności robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...].
Po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału, organ odwoławczy decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji, LWINB wskazał, że z uwagi na wszczęcie (zawiadomieniem z dnia 5 kwietnia 2024 r.) postępowania w sprawie legalności rozbudowy przedmiotowego budynku, organ I instancji słusznie wniósł sprzeciw w ustawowym terminie. Powołując się na art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego, organ uznał wniesienie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu za w pełni uzasadnione, gdyż istnieją wątpliwości co do legalności jego wykonania. Wyjaśniono, że do czasu formalnego zakończenia postępowania w przedmiocie legalności robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce przedwczesne byłoby przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy, bowiem zawiadomienie o zakończeniu budowy może być prawnie skuteczne tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z prawem, czego w przedmiotowej sprawie, z uwagi na toczące się postępowanie, nie można stwierdzić.
W skardze do Sądu na powyższe rozstrzygniecie, skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie:
a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Powyższe uchybienie przejawiało się w braku rozróżnienia ganku od wiatrołapu, co skutkowało wadliwym zakwalifikowaniem obiektu jako budynku, zamiast jako obiektu małej architektury. W konsekwencji doprowadziło to do błędnego ustalenia parametrów technicznych (szerokości i powierzchni), naruszenia słusznego interesu strony, a także bezzasadnego przyjęcia prymatu postępowania legalizacyjnego nad uprzednio wszczętym postępowaniem o pozwolenie na użytkowanie;
b) art. 62 K.p.a. poprzez uznanie, że wszczęcie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego przez organ I Instancji jest wystarczającą podstawą do wniesienia sprzeciwu, w sytuacji, w której takie działanie organu I Instancji jest sprzeczne z przepisami prawa, gdyż w stosunku do przedmiotowego obiektu historycznie pierwsze postępowanie dotyczy rozbudowy i pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części jednorodzinnego budynku mieszkalnego;
c) art. 8 K.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organy obu instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz naruszenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w szczególności poprzez pobieżne uznanie wiatrołapu za ganek i wliczenie go do całości budynku oraz poprzez niezbadanie przez organ II Instancji, które postępowanie jest historycznie pierwsze;
d) art. 8 i art. 124 § 2 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez pominięcie i pomieszanie istotnych faktów oraz odległości, w tym niewskazanie w którym miejscu i o ile przekroczona jest zdaniem PINB nieprzekraczalna linia zabudowy oraz niewskazanie prawidłowych wymiarów budynku, ani niewskazanie brakującej dokumentacji odnośnie do instalacji gazowej oraz przez nie odniesienie się przez organ II Instancji do kluczowych zarzutów znajdujących się w odwołaniu, z uwagi na skupienie się na prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym, które to wszczęte zostało wbrew przepisom prawa;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
a) art. 36a ust. 1a, ust. 5 pkt 2 lit a) i b) oraz art. 5 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego złożonego wraz ze zgłoszeniem budowy;
b) art. 32 Konstytucji RP przez nierówne traktowanie mieszkańców Urzędowa i wydawanie decyzji, które faworyzują niektórych mieszkańców, względem innych, w tym poprzez pozwalanie na liczne ustępstwa na nieruchomościach sąsiednich, podczas gdy wobec moich nieruchomości stosowany jest zbytni formalizm.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do użytkowania rozbudowanej części jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Podstawę materialnoprawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418, ze zm.; dalej jako: Pr. bud.). Zgodnie z przywołaną normą, do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie, można przystąpić po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście obowiązujących przepisów Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że wniesienie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego przez skarżącą, było rozstrzygnięciem w pełni uzasadnionym.
Kluczowym argumentem przemawiającym za zasadnością wniesionego sprzeciwu jest bowiem fakt toczącego się równolegle, odrębnego postępowania w przedmiocie legalności robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku mieszkalnego. Wystąpienie stanu zawisłości sprawy przed organem nadzoru budowlanego w trybie naprawczym stanowi samoistną i bezwzględną przeszkodę do skutecznego zakończenia inwestycji w trybie uproszczonym, o którym mowa w art. 54 ust. 1 Pr. bud. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 ust. 1 Pr. bud. może dotyczyć wyłącznie inwestycji zrealizowanej w sposób zgodny z prawem, tj. z wydanym pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Instytucja ta opiera się zatem na domniemaniu pełnej legalności robót budowalnych (por. wyroki NSA: z 18.01.2024 r., II OSK 1029/21, LEX nr 3693342; z 24.05.2023 r., II OSK 1784/20, LEX nr 3582828 i z 8.06.2022 r., II OSK 1938/19, LEX nr 3363067). W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego prowadzi odrębne postępowanie w celu zweryfikowania legalności zrealizowanych prac, ustawowe domniemanie zgodności budowy z przepisami zostaje obalone. Wynika to z faktu, że postępowanie legalizacyjne ma charakter prejudycjalny wobec procedury zawiadomienia o zakończeniu budowy, co oznacza, że jego wynik w sposób wiążący determinuje możliwość dopuszczenia obiektu do użytkowania.
Również w literaturze przedmiotu, wyraźnie dominuje pogląd, że jeśli podstawą zgłoszenia sprzeciwu jest ustalenie, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, konieczne jest wszczęcie procedury naprawczej w trybie art. 51 Prawa budowlanego (A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2024, art. 54.
Jeżeli zatem w toku weryfikacji zgłoszenia organ poweźmie uzasadnione wątpliwości co do zgodności wykonanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem lub – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – stwierdzi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, wówczas wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 54 ust. 1 Pr. bud., przestaje być sferą uznania administracyjnego, a staje się obowiązkiem wynikającym z zasady legalizmu (art. 6 K.p.a.). Organ nie może bowiem zaakceptować zawiadomienia o zakończeniu inwestycji w warunkach zawisłości sprawy dotyczącej jej legalności, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnego usankcjonowania stanu faktycznego, który jest przedmiotem trwającej kontroli nadzorczej. Oznacza to, że dopóki kwestia zgodności obiektu z przepisami nie zostanie prawomocnie przesądzona w trybie naprawczym, jakiekolwiek dopuszczenie go do użytkowania jest przedwczesne i prawnie niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 585/19).
Jedynie uzupełniająco należy dodać, że podstawą do zainicjowania wspomnianego postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie było stwierdzenie przez organ szeregu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dotyczą one m.in. samowolnego zwiększenia powierzchni zabudowy o 11,97% (z projektowanych 53,63 m˛ do 60,05 m˛) oraz szerokości budynku o 28,06% (z projektowanych 6,20 m do 7,94 m), a także naruszenia nieprzekraczalnej linii zabudowy wynikającej z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Pomimo, że merytoryczna ocena tych uchybień nastąpi w ramach odrębnej decyzji kończącej proces legalizacji, to sam fakt ich ujawnienia i konieczność ich procesowego wyjaśnienia czyni zawiadomienie z art. 54 Pr. bud. bezskutecznym na obecnym etapie postępowania.
Wniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie było zatem konieczne dla zapewnienia spójności porządku prawnego. Przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy w czasie trwania procedury legalizacyjnej w sposób niedopuszczalny ingerowałoby w przebieg, przesądzając o jej wyniku przed merytorycznym zbadaniem sprawy. Organ nie jest uprawniony do sankcjonowania w drodze milczącej zgody stanu faktycznego, który pozostaje przedmiotem odrębnego postępowania nadzorczego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r. sygn. II OSK 711/11). Wydanie decyzji o sprzeciwie służy zatem ochronie toku postępowania legalizacyjnego i zapobiega ewentualnemu funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie sprzecznych.
Powyższe uwagi czynią zupełnie niezasadnym zarzut naruszenia art. 62 K.p.a., który skarżąca opiera na błędnej interpretacji wzajemnych relacji między procedurami przewidzianymi w ustawie Prawo budowlane. Skarżąca wywodzi naruszenie przepisów z okoliczności, że postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (zawiadomienie o zakończeniu budowy) zostało zainicjowane jako "historycznie pierwsze".
Z akt administracyjnych sprawy wynika jednakże – odmiennie niż wskazuje skarżąca - że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie było "historycznie pierwsze". Skarżąca zainicjowała postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie zawiadomieniem o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w dniu 17 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu), natomiast zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku mieszkalnego, datowane jest na 5 kwietnia 2024 r.
Niezależnie jednak od powyższego, Sąd zwraca uwagę, że w prawie budowlanym o wyborze trybu postępowania nie decyduje wyłącznie kolejność wpływu wniosków, lecz przede wszystkim zgodność stanu faktycznego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wszczęcie i prowadzenie postępowania legalizacyjnego stanowi wystarczającą i merytorycznie uzasadnioną podstawę do wniesienia sprzeciwu. Postępowanie to ma bowiem charakter rozstrzygający wobec procedury zakończenia budowy. Zastosowanie art. 62 K.p.a. w kontekście połączenia spraw lub ich współzależności nie może prowadzić do sankcjonowania stanu niezgodnego z prawem tylko dlatego, że wniosek o użytkowanie – jak błędnie twierdzi skarżąca – wpłynął wcześniej. Przyjęcie zawiadomienia w obliczu toczącej się legalizacji w sposób niedopuszczalny ingerowałoby w bieg postępowania naprawczego, wpływając na jego wynik i naruszając wspomniana już zasadę legalizmu.
W ocenie Sądu, pozostałe zarzuty zawarte w skardze również nie zasługują na uwzględnienie, a podniesione w nich argumenty nie mają oparcia w ustalonym stanie faktycznym. Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. należy uznać za bezzasadny, z tego względu, że organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały cały materiał dowodowy, wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd, ubocznie tylko zaznacza, że w odniesieniu do spornego obiektu – ganku, organ dokonał prawidłowej jego kwalifikacji jako integralnej części budynku a nie obiektu małej architektury. Kwalifikacja ta wynika wprost z powiązania konstrukcyjno-funkcjonalnego elementu z bryłą główną. Przedmiotowy ganek nie posiada cech samodzielności, jest on trwale połączony z fundamentami i ścianami budynku, współtworząc jego kubaturę.
W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 36a ust. 1a, ust. 5 pkt 2 lit. a i b oraz art. 5 pkt 5 Prawa bud., Sąd wskazuje, że zakwestionowanie zgodności inwestycji z projektem było w pełni uzasadnione obiektywnymi danymi metrycznymi. Stwierdzona samowolna modyfikacja parametrów obiektu – polegająca na zwiększeniu powierzchni zabudowy o 11,97% oraz szerokości budynku o 28,06% – w świetle powołanych przepisów wyczerpuje znamiona istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dodatkowo, usytuowanie części obiektu (ganku) z naruszeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy wynikającej z MPZP, bezpośrednio godzi w zasady ładu przestrzennego określone w art. 5 pkt 5 Pr. bud.
Zarzuty dotyczące pobieżności i nienależytego uzasadnienia rozstrzygnięcia również są chybione. Organ, jedynie informacyjnie wskazał, jakie były odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez wskazanie konkretnych wartości przekroczeń, jak również podniósł okoliczność, że ganek narusza nieprzekraczalną linię zabudowy wynikającą z MPZP. Wywód organu nie stanowił jednak rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności obiektu ani nie przesądzał o wyniku postępowania naprawczego. Organ, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie "pomieszał faktów", lecz zgodnie z zasadą legalizmu nadał prymat kwestii fundamentalnej – postępowaniu legalizacyjnemu. Dowodzi to bezzasadności zarzutów strony, gdyż ostateczna ocena charakteru odstępstw nastąpi w trybie właściwym dla ich naprawy, a nie w procedurze milczącej zgody na użytkowanie. Należy podkreślić, że szczegółowa i merytoryczna ocena skali tych odstępstw oraz ich dopuszczalności w świetle przepisów techniczno-budowlanych jest obecnie przedmiotem badania w toczącym się odrębnym postępowaniu legalizacyjnym. To właśnie w ramach tego trybu naprawczego organ dokona finalnej weryfikacji, czy i w jaki sposób zrealizowana inwestycja może zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem.
Zupełnie niezasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP. Organ nadzoru budowlanego działa na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które nakładają obowiązek indywidualnej oceny każdej inwestycji pod kątem jej zgodności z projektem i planem miejscowym. W niniejszej sprawie stwierdzono obiektywne naruszenia parametrów technicznych oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy, co obligowało organ do wniesienia sprzeciwu. Subiektywne odczucie skarżącej dotyczące rzekomych "ustępstw" na nieruchomościach sąsiednich nie może stanowić podstawy do odstąpienia od stosowania przepisów prawa w przedmiotowej sprawie. Działanie organu nie jest przejawem nadmiernego formalizmu, lecz realizacji zasady legalizmu, która wymaga, aby każdy obiekt budowlany wprowadzany do obrotu był zgodny z udzielonym pozwoleniem i ładem przestrzennym.
Reasumując, dopóki nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie legalizacyjne dotyczące spornego obiektu, wniesiony sprzeciw musi pozostać w mocy jako jedyny środek ochrony ładu budowlanego. Skoro w toku kontroli ujawniono istotne odstępstwa od projektu, a kwalifikacja techniczna obiektu oraz jego usytuowanie względem linii zabudowy są przedmiotem merytorycznego sporu w trybie naprawczym, przedwczesne i prawnie wadliwe byłoby dopuszczenie budynku do użytkowania. Ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zawiadomienia z art. 54 ust. 1 Pr. bud. jest zatem nierozerwalnie uzależnione od uprzedniego wyeliminowania wątpliwości co do legalności zrealizowanych robót, co stanowi istotę prymatu postępowania legalizacyjnego nad procedurą uproszczonego pozwolenia na użytkowanie.
W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło