II SA/Lu 73/23

WyrokWSA w Lublinie2023-04-04

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do renty?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jeśli nie złożyła ona wniosku o zawieszenie prawa do renty. Dopiero zawieszenie prawa do renty, zgodnie z przepisami, usuwa przesłankę negatywną umożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką, która posiadała orzeczenie o trwałej całkowitej niezdolności do pracy. Skarżąca sama również pobierała rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Organy odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na przepis wykluczający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pobierającej rentę. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły, wskazując, że skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do renty, co było warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2022 r., znak: SKO.41/3903/OS/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. J. G. (dalej jako "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 10 czerwca 2021 r. skarżąca wystąpiła do Prezydenta Miasta Lublin o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - A. G. Do wniosku załączono orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 24 sierpnia 2007 r. Nr akt [...] ustalające A. G. trwałą całkowitą niezdolność do pracy. Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r. odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 8 listopada 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 27/22 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 8 listopada 2021 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 22 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (w niniejszej sprawie renty). Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty. Zawieszenie prawa do renty skutkować będzie wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. poinformował skarżącą o możliwości zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i w tym celu wyznaczył termin 14 dni od dnia doręczenia wezwania na złożenie oświadczenia, czy strona zamierza wystąpić z wnioskiem o zawieszenie prawa do renty, a także na złożenie wniosku o zawieszenie renty. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 24 czerwca 2022 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym wskazał, że strona nie zawiesi prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, gdyż nie została zapewniona, że po zawieszeniu zostanie przyznane jej świadczenie pielęgnacyjne. Decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Lublin, odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm. - dalej: "u.ś.r.") i zwrócił uwagę na językową wykładnię tego przepisu. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, bowiem skarżąca ma ustalone prawo do renty, a w takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Stwierdzono również, że organ I instancji na podstawie zebranych dowodów w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny oraz zastosował prawidłową kwalifikację prawną. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji tj. art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. poprzez poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu i uznanie, że uprawnienie strony do renty uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę treść i skutki płynące z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, który uznał art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W ocenie skarżącej brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest jasne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, bowiem ustalenie prawa do emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym to jednoznaczne rozwiązanie prawne jest przejawem wyboru ustawodawcy w kształtowaniu polityki pomocowej Państwa i wspierania rodzin. Zdaniem skarżącej za błędne należy uznać stanowisko organu I instancji jak i Kolegium, że uzyskanie przez skarżącą prawo do renty stanowi o wystąpieniu przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Okoliczność, że skarżąca uzyskała prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nie jest równoznaczna z tym, że nie może ona wykonywać jakiejkolwiek pracy. Strona wskazując na orzecznictwo sądów powszechnych podniosła, że fakt podejmowania zatrudnienia nie oznacza automatycznie braku niezdolności do pracy. Prawo do renty, może bowiem przysługiwać osobie, która pomimo występujących schorzeń, kalectwa czy niepełnosprawności i pomimo legitymowania się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, podejmuje się zatrudnienia, pod warunkiem wykonywania pracy w warunkach pracy chronionej na specjalnie stworzonym stanowisku pracy odpowiednio przystosowanym do stopnia i charakteru naruszeń sprawności organizmu danej osoby. Osoba uznana za niezdolną do pracy może być zatrudniona w warunkach pracy chronionej, bez utraty statusu osoby niezdolnej do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Sam fakt ustalenia osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - prawa do renty nie oznacza, że osobie tej nie może przysługiwać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych strona wskazała, że skarżąca nie tylko winna mieć możliwość wyboru świadczenia jakie chce pobierać, ale również powinna ona zostać przez organ prowadzący postępowanie wprost poinformowana o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz o tym, iż aktywnie pobierane przezeń prawo do świadczenia emerytalno-rentowego jest jedyną przeszkodą stojącą na drodze do przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia. Wówczas w przypadku wystąpienia z wnioskiem o zawieszenie jego wypłaty złożonym do właściwego organu emerytalno-rentowego i po przedłożeniu prawomocnej decyzji zawieszającej wypłatę świadczenia emerytalno-rentowego winno jej zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, tj. zgodnie z art. 17 ust. 3 u. ś. r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez zarówno przez stronę, jak i Kolegium. W niniejszej sprawie orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 24 sierpnia 2007 r. A. G. została uznana za trwale całkowicie niezdolną do pracy . Taki stan odpowiada definicji normatywnej znacznego stopnia niepełnosprawności dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych - art.3 pkt 21 lit. b. Natomiast skarżąca niewątpliwe znajduje się w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem ciąży na niej, w myśl przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny wobec matki. Podnieść należy, że kontrolowana sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 27/22 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z 8 listopada 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w CBOSA). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są natomiast konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcia popełnienia błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, dostępne w CBOSA). Z powołanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu, również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania. Z powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 27/22 wynika, że osobie posiadającej uprawnienie do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. należy umożliwić wybór jednego z tych świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Zaznaczono, że o uprawnieniu strony do wyboru świadczenia korzystniejszego w przypadku zbiegu prawa do różnych świadczeń stanowią instytucje uregulowane w art. 27 ust. 5 u.ś.r., oraz postanowienia ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2020 r., poz. 53, dalej jako: "u.e.r.f.u.s."). Skoro zatem przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien uniemożliwiać stronie uzyskania świadczenia korzystniejszego, ale powinien podjąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. W ocenie składu orzekającego tutejszego Sądu, organy orzekające w sprawie, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, prawidłowo zastosowały się do wskazanej powyżej oceny prawnej i przeprowadziły odpowiednie czynności w celu ustalenia istnienia przesłanek uprawniających skarżącą do otrzymania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie. Wskazać należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i ograniczoną współudziału edukacji. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do renty. Przy czym, jak już zostało wskazane w przytoczonych powyżej wyrokach sądów administracyjnych, prawo do renty nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. W myśl prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., obecnie szeroko prezentowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, osobie, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (w niniejszej sprawie dotyczy to renty), należy umożliwić dokonanie wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia w niższej kwocie (np. por. wyrok NSA: z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 74/22, dostępne w CBOSA). Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, organ I instancji, stosownie do wytycznych zawartych w prawomocnym orzeczeniu tutejszego Sądu z dnia 15 lutego 2022 r., pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. poinformował skarżącą o przysługującej jej możliwości wyboru świadczenia, jak również o możliwości zawieszenia prawa do renty, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 22 czerwca 2022 r., że skarżąca nie zawiesi prawa do renty. W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest możliwe uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że nie zostało zawieszone prawo skarżącej do renty. Nie jest bowiem możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia w przypadku, gdy pobierana renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Dopiero w dacie zawieszenia tego uprawnienia można uznać, że przestała istnieć przesłanka negatywna opisana w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. pobierania świadczenia. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, skoro nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń (rentowego i pielęgnacyjnego), to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21, dostępny w CBOSA). Interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 nie pozwala na równoczesne pobieranie świadczenia emerytalno-rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. Otóż stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. (wejście w życie wyroku Trybunału) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21, CBOIS). Ponadto wskazać należy na art. 27 ust. 5 u.ś.r., który wyklucza możliwość pobierania więcej niż jednego świadczenia. Dlatego osoba chcąc otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi zawiesić prawo o świadczenia emerytalno-rentowego. Wskazać również należy, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty (zob. NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, dostępny w CBOSA, dotyczący emerytury). W przypadku renty wybór taki można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty renty, poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Ustalone prawo do renty i jej pobieranie, wyłącza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia i jedynie zawieszenie prawa do renty, w przepisanym trybie, pozwala na skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w u.ś.r. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja pobierania dwóch świadczeń, co wyklucza nie tylko przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., ale także – systemowo - art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 95 i art. 96 ustawy o emeryturach i rentach. Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, że przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie było możliwe, gdyż nie zawiesiła ona prawa do renty. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z dnia 22 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącej zawiadomił, że skarżąca nie zawiesi prawa do renty. Oznacza to, że strona ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie dokonała wyboru świadczenia, choć miała taką możliwość; nie wykazała, że złożyła wniosek do organu rentowego o zawieszenie renty i nie przedłożyła decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty. Zatem, na dzień orzekania przez organy administracyjne nie ustała negatywna przesłanka określona w ww. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. , co stanowiło samodzielną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło