II SA/Lu 733/24
WyrokWSA w Lublinie2024-11-13
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Maciej Gapski, Grzegorz Grymuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Muzeum N. w K. D. prawidłowo odmówił udostępnienia treści umów ze sponsorami, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż żądane umowy ze sponsorami stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów prawa. Organ nie dokonał szczegółowej analizy poszczególnych postanowień umów pod kątem ich wartości gospodarczej i potencjalnego wpływu ujawnienia na sytuację przedsiębiorców, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń i akceptując stanowiska kontrahentów.Stan faktyczny
Skarżąca F. L. wniosła o udostępnienie treści umów ze sponsorami Muzeum N. w K. D. z lat 2020-2023. Dyrektor Muzeum odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy zastrzeżoną przez sponsorów. Skarżąca zaskarżyła decyzję, argumentując, że organ nie wykazał spełnienia przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy i że zasada jawności powinna przeważać. Sąd uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Muzeum N. w K. D. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi F. L. na decyzję nr 1/2024 Dyrektora [...] w K. D. z dnia 2 sierpnia 2024 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] w K. D. na rzecz skarżącej F. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr 1/2024 z dnia 2 sierpnia 2024 r., znak: XIV.0143.2.2023 Dyrektor Muzeum N. w K. D. (dalej także jako: "organ" lub "Muzeum"), po rozpatrzeniu wniosku F. L. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący"), na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 k.p.a., odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie udzielenia informacji w przedmiocie udostępnienia treści umów ze sponsorami instytucji i konkretnych wydarzeń organizowanych i współorganizowanych przez Muzeum w latach 2020-2023 z następującymi podmiotami:
1. Park Tematyczny "M. O."
2. K. P. M. S.A.
3. P. S.A.
4. P. D. S.A.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca zażądał udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie: przedmiocie udostępnienia treści umów ze sponsorami instytucji i konkretnych wydarzeń organizowanych i współorganizowanych przez Muzeum w latach 2020-20223 z następującymi podmiotami: Park Tematyczny "M. O.", K. P. M. S.A., P. S.A. i P. D. S.A.
Muzeum N. w K. D., reprezentowane przez Dyrektora Muzeum ustaliło, iż przedmiot żądania stanowi informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, czyli dotycząca działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym bądź Skarbu Państwa. Biorąc pod uwagę to, że żądanie udostępnienia informacji dotyczy mienia jednostki organizacyjnej samorządu Województwa Lubelskiego należy stwierdzić, że stanowią one informację o majątku, którym dysponuje jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.).
Organ zastrzegł przy tym, że informacje, o których udostępnienie wnosi wnioskodawca, nie podlegają udostępnianiu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku z zaistnieniem przesłanek określonych w § 5 ust. 2 u.d.i.p. tj. ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, dalej zwanej u.z.n.k.
Jak wyjaśniono Muzeum w ramach zawartych umów z podmiotami, których informacja dotyczy zobowiązało się do zachowania w ścisłej poufności treści umowy, jak również wszelkich informacji powziętych w trakcie realizacji umów zawierających wnioskowane przez Wnioskodawcę informacje. Ponadto większość z wskazanych wyżej podmiotów wyraźnie zastrzegła, że wnioskowane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa lub mogą stanowić inne postaci prawnie chronionych tajemnic przedsiębiorcy.
W tym kontekście w uzasadnieniu decyzji podkreślono, że prawo do informacji publicznej podlega pewnym ograniczeniom, tj. ze względu na ochronę informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. ł i 2 ww. u.d.i.p.). Jak wskazuje się w orzecznictwie, utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się więc dwa elementy: materialny - sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (tak NSA m.in. w wyrokach: z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13 oraz z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji (tak. wyrok NSA z 22.09.2016 r., I OSK 413/15, LEX nr 2167325). Przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Aby dana informacja podlegała ochronie, czyli stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności; informacja «ujawniona do wiadomości publicznej» nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 13.12.2016 r., II SA/Wa 1267/16).
Jak stwierdził organ w odniesieniu do wnioskowanych umów wskazane podmioty dokonały odpowiednich zastrzeżeń umownych bądź dokonały odpowiednich zastrzeżeń.
W dalszej części uzasadnienia decyzji przedstawiono stanowiska jakie w tym przedmiocie zajęli kontrahenci Muzeum, tj.: F. P. sp. z o.o. z siedzibą w P., P. D. S.A., K. P. M. S.A. oraz P. S.A.
W części końcowej uzasadnienia decyzji organ stwierdził, że w ocenie Muzeum ujawnienie informacji w przedmiocie wysokości środków przekazanych na rzecz Muzeum w ramach umów sponsorskich/dotacji dotyczy kwestii o charakterze organizacyjnym, jak również dotyczącym sytuacji majątkowej podmiotów, stąd też informacje te posiadają wartość ekonomiczna, a ujawnienie ich lub nabycie ich przez osoby nieuprawnione mogłyby naruszyć interes przedsiębiorców - podmiotów, których wniosek dotyczy. Ponadto wynegocjowane warunki finansowe (w tym przekazane przez podmioty kwoty) w ramach których odbywała się promocja podmiotów opisanych we wniosku posiadają wartość negocjacyjną, a tym samym gospodarczą. Stąd też ich ujawnienie mogłoby mieć wpływ na pozycje podmiotów wobec podmiotów konkurencyjnych, które w podobny sposób chciałby dokonać własnej promocji.
Decyzja Dyrektora Muzeum N. w K. D. została zaskarżona przez F. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze wniesiono o zobowiązanie podmiotu do rozpatrzenia wniosku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Muzeum N., po wyroku II SA/Lu 108/24, odmówiło udostępnienia informacji publicznej dot. podmiotów sponsorujących.
Jak wskazuje ustawodawca "Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności". Najistotniejszą kwestią tej tajemnicy jest fakt, by dana informacja nie była powszechnie znana osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji. Już samo użycie przez ustawodawcę takiego sformułowania wskazuje, że tajemnicą nie są rozwiązania powszechnie znane i stosowane. W treści decyzji wskazuje się na tajemną wiedzę organizacyjną. Z treści decyzji nie wynika jednak o jakie dokładnie kwestie chodzi. Zasady doświadczenia życiowego wskazują jednak, że są to zasady na poziomie: pani K. od "sponsora" dzwoni to pana T. z muzeum i mówi, że logo jest krzywo przyklejone. W żadnym razie wiedza taka nie spełnia przesłanek "tajemnicy przedsiębiorcy".
Zdaniem Fundacji zachodzi wątpliwość czy w sprawie "tajemnica konkurencji" nie służy ukrywaniu czynów nieuczciwej konkurencji. Za takie uznaje się działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa (co może obejmować także używanie tytułu sponsora), utrudnianie dostępu do rynku i przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną (z czym możemy mieć styczność w przypadku reklamy w instytucjach publicznych).
Z uzasadnienia decyzji wynika, że "sponsorzy" podnoszą kwestię ekonomiczną. Ich zdaniem ujawnienie "kwot sponsorskich" wpłynie negatywnie na ich pozycję rynkową. W praworządnym Państwie prawa o wiele ważniejsza niż "tajemnica przedsiębiorstwa" jest zasada jawności działalności podmiotów publicznych, jawność finansów publicznych oraz gwarancja nie dyskryminacji. W tym niedyskryminacji gospodarczej w sferze reklamy. Niedopuszczalne jest by podmiot publiczny mógł różnicować taką samą ofertę reklamową w stosunku do różnych podmiotów. Takie zachowanie od razu budzi skojarzenia z zachowaniami korupcyjnymi. Skoro dyskryminacja "sponsorska" jest prawnie niedopuszczalna, to nie może być też mowy o "tajemnicy". Wydaje się, że faktyczną przesłanką tajemnicy jest potencjalne kumoterstwo, bądź obawa "sponsora" o utratę swojego wizerunku przez opinię publiczną. A ta obawa może być wielce prawdopodobna, gdyby okazało się, że oferta sponsorska to strzał z kapiszona polegający na wykorzystaniu notorycznie niedofinansowanego szeroko pojętego sektora kultury jako tańszego "słupa reklamowego".
W zakresie sytuacji finansowej "sponsorów". Z decyzji wynika, że ujawnienie umów mogłoby negatywnie wpłynąć na ich sytuację finansową poprzez umożliwienie innym podmiotom poznania ich sytuacji finansowej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że są to urnowy przeszłe, a więc o niewielkim walorze informacyjnym. Po drugie sytuację finansową podmiotów zdecydowanie lepiej ocenić na podstawie jawnych sprawozdań finansowych.
Warto tutaj także przytoczyć wyroki tut. sądu zapadłe w sporach pomiędzy Fundacją a L. B. dot. umów sponsorskich (sygn. II SAB/LU 38/24): "zaskarżona decyzja zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia o posiadaniu przez przedmiotowe informacje wartości gospodarczej z uwagi na ich organizacyjny i marketingowy charakter, a także o możliwości narażenia Spółki na "szkodę w postaci zdewaluowania wartości kapitału dotychczas budowanej kultury organizacyjnej i marketingowej". Twierdzenie to w żaden sposób nie odwołuje się jednak do konkretnych danych zawartych w żądanych informacjach. Nie uwzględnia też realnej pozycji rynkowej Spółki i nie odnosi się do przedmiotu jej działalności."
Końcowo w skardze wskazano, że z treści decyzji wynika, że P. wyraziło zgodę na ujawnienie umowy (i to jeszcze przed wydaniem poprzedzającego decyzję wyroku ws. nieudostępnienia wnioskowanych informacji). Mimo to organ informacji tych nie udostępnił.
W odpowiedzi na skargę Muzeum wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niedostatecznym wyjaśnieniu, czy żądane informacje publiczne mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Muzeum N. w K. D. odmówił udostępnienia F. L. informacji publicznej w zakresie treści umów ze sponsorami instytucji i konkretnych wydarzeń organizowanych i współorganizowanych przez Muzeum w latach 2020-2023.
Prawnomaterialną podstawę wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej jako: "ustawa o dostępie do informacji publicznej" lub "u.d.i.p."), w tym przede wszystkim art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W sprawie nie budziło wątpliwości organu, że żądane informacje mają charakter informacji publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej jako informacje dotyczące gospodarowania mieniem publicznym, a Dyrektor Muzeum N. w K. D. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Co istotne przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznych był już także przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 108/24 uchylił uprzednio wydaną przez organ decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W wyroku tym, który z mocy art. 153 p.p.s.a. wiązał organ także przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyjaśnił, że w zakresie elementu materialnego, z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., wynika, iż tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna w związku z czym zastrzeżenie tajemnicy winno dotyczyć informacji mających taki walor, a nie jakichkolwiek.
Sąd stwierdził przy tym, że w przedmiotowej sprawie organ w spornej kwestii przyjął, iż skutecznym i wystarczającym dla odmowy udzielenia wnioskowanej informacji jest zastrzeżenie przez podmioty informacji jako mającej walor tajemnicy przedsiębiorcy w znaczeniu wyżej wskazywanym. Tym samym Dyrektor Muzeum uznał, że zostały spełnione łącznie przesłanki formalne i materialne do uznania, że w rozpatrywanym przypadku chodzi o informację stanowiącą tajemnice poszczególnych przedsiębiorców. W ocenie Sądu organ nie dokonał analizy i oceny, co do faktycznego wystąpienia w dokumentach źródłowych (żądanych umowach) przesłanek z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii wystąpienia negatywnych przesłanek, uzasadniających odmowę udzielenia informacji publicznej. Przede wszystkim nie wykazano w żaden sposób, że poszczególne informacje zawarte w treści konkretnych umów przedstawiają rzeczywiście dla poszczególnych przedsiębiorców wartość gospodarczą czy organizacyjną jak wskazuje Dyrektor. Nie rozważono także, czy istotnie ujawnienie informacji, zawartych w poszczególnych umowach może rzeczywiście zaszkodzić interesom danego przedsiębiorcy i z jakich względów. Ogólne wskazanie, że ujawnienie żądanych informacji mogłoby mieć wpływ na pozycję podmiotów wobec podmiotów konkurencyjnych, które w podobny sposób chciałyby dokonać własnej promocji, jest w ocenie Sądu niewystarczające. Zdaniem Sądu organ powinien dokonać wnikliwej analizy postanowień poszczególnych umów czy zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu wyżej przytoczonym, a nie jedynie zaakceptować stanowisko poszczególnych przedsiębiorców bez ich konfrontacji z dokumentami źródłowymi. W sprawie więc konieczna była weryfikacja stanowisk poszczególnych przedsiębiorców z treścią konkretnych umów.
Sąd wskazał przy tym, że ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną Sądu, zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności rozpoznając ponownie wniosek skarżącej i weryfikując wyjaśnienia poszczególnych przedsiębiorców dokona szczegółowej analizy konkretnych postanowień poszczególnych umów i wnikliwie oceni, z jakich względów konkretne umowy w istocie zawierają tajemnicę danego przedsiębiorcy.
Powyższa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiązały organ także przy wydawaniu obecnie zaskarżonej decyzji.
Organ, przy rozstrzyganiu sprawy, nie uwzględnił tych ocen i wskazań co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 153 p.p.s.a.
Jak wyjaśniono już wyżej zaskarżoną decyzją odmówiono udzielenia informacji w przedmiocie udostępnienia treści umów ze sponsorami instytucji i konkretnych wydarzeń organizowanych i współorganizowanych przez Muzeum wobec uznania, ze stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają definicji pojęcia tajemnica przedsiębiorcy. Definicja pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" została wprowadzona w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 594) poprzez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233). Zgodnie z tym przepisem przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. składają się dwa elementy: materialny - odnoszący się do charakteru informacji i wynikającej z niego konieczności zachowania jej poufności oraz formalny, czyli wola utajnienia danych informacji.
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają na celu urzeczywistnienie zasady transparentności działania państwa, obejmującego także gospodarowanie mieniem publicznym, poprzez wprowadzenie obowiązku udostępniania informacji publicznych w sposób szybki i odformalizowany.
Zasadą jest udostępnianie informacji publicznych, a odmowa jej udostępnienia jest wyjątkiem, wymagającym wskazania podstawy prawnej i wyraźnego, przekonującego uzasadnienia. Nie ma takiego charakteru lakoniczne wskazanie, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. O ile bowiem żądana informacja nie ma w sposób oczywisty charakteru tajemnicy przedsiębiorcy, czyli np. dotyczy specyficznej wiedzy przedsiębiorcy z zakresu rozwiązań technicznych, technologicznych (tzw. know-how), należy wykazać, że konkretne dane należą do kategorii tajemnicy przedsiębiorcy.
W utrwalonym już w tej kwestii orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że oparcie decyzji na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wykazania, że istnienie tej tajemnicy jest rzeczywiste i niewątpliwe, a tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, że niezbędne jest dokonanie procesowej oceny zawartości dokumentów (w kontekście interesów przedsiębiorstwa i wyjaśnienie związku pomiędzy treścią danych a działalnością, rozwojem i dochodowością podmiotu gospodarczego, a bez wykazania potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy treścią informacji, a obecną i przyszłą sytuacją gospodarczą spółki nie sposób stwierdzić, że wystąpił czynnik materialny pozwalający uznać informację za tajemnicę przedsiębiorcy, a tym samym odmówić na tej podstawie dostępu do informacji publicznej.
W przypadku przedmiotowej decyzji takich szczegółowych ocen i ustaleń odnoszących się do konkretnych postanowień poszczególnych umów zabrakło.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji oprócz przedstawienia toku postępowania w sprawie i omówienia niespornych kwestii ogólnych (strony 1-2 uzasadnienia) sprowadza się w istocie do przedstawienia stanowisk, jakie w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej zajęli kontrahenci Muzeum, tj.: F. P. sp. z o.o. z siedzibą w P., P. D. S.A., K. P. M. S.A. oraz P. S.A. (strony 2-5 uzasadnienia).
Własne ustalenia i oceny organu w kwestii materialnego aspektu tajemnicy przedsiębiorcy sprowadzają się do przestawienia trzech zdań zamieszczonych w części końcowej uzasadnienia (strona 5 uzasadnienia).
Wywody te, z uwagi na swą ogólnikowość i niekompletność, są niewystarczające do uznania, że w sprawie zaistniały podstawy do odmowy udostępnienia całej treści spornych umów sponsorskich.
W ramach powyższych wywodów organ stwierdził, że w jego ocenie ujawnienie informacji w przedmiocie wysokości środków przekazanych na rzecz Muzeum w ramach umów sponsorskich/dotacji dotyczy kwestii o charakterze organizacyjnym, jak również dotyczącym sytuacji majątkowej podmiotów, stąd też informacje te posiadają wartość ekonomiczna, a ujawnienie ich lub nabycie ich przez osoby nieuprawnione mogłyby naruszyć interes przedsiębiorców - podmiotów, których wniosek dotyczy. Ponadto wynegocjowane warunki finansowe (w tym przekazane przez podmioty kwoty) w ramach których odbywała się promocja podmiotów opisanych we wniosku posiadają wartość negocjacyjną, a tym samym gospodarczą. Stąd też ich ujawnienie mogłoby mieć wpływ na pozycje podmiotów wobec podmiotów konkurencyjnych, które w podobny sposób chciałby dokonać własnej promocji.
Powyższe oceny w istocie dotyczą jedynie dwóch kwestii: wysokości środków przekazanych na rzecz Muzeum w ramach umów sponsorskich/dotacji oraz wynegocjowanych warunków finansowych.
Organ w żaden sposób nie odniósł się natomiast co pozostałych treści, które zawierają sporne umowy, choć zaskarżoną decyzją odmówił udostępnienia ich treści w całości.
Nadto przedmiotowe oceny organu są zbyt ogólnikowe i nie wykazują rzeczywistego związku przyczynowego pomiędzy daną treścią umowy, a sytuacją gospodarczą spółki, w tym realnie możliwego do wystąpienia związku pomiędzy ujawnieniem danej informacji a działalnością, rozwojem i dochodowością podmiotu gospodarczego.
W kwestii ujawnienie wysokości środków przekazanych Muzeum organ wskazał, że dotyczy to kwestii o charakterze organizacyjnym, jak również dotyczącym sytuacji majątkowej podmiotów, stąd też informacje te posiadają wartość ekonomiczna, a ujawnienie ich lub nabycie ich przez osoby nieuprawnione mogłyby naruszyć interes przedsiębiorców - podmiotów, których wniosek dotyczy.
Jest to stwierdzenie tak ogólnikowe, że w istocie pozbawione jakiejkolwiek istotnej merytorycznie treści.
W szczególności zaś organ nie wyjaśnił w jaki konkretnie sposób mogłoby dojść z tego powodu do naruszenia interesu przedsiębiorców i na czym konkretnie naruszenie to miałoby polegać.
Także w odniesieniu do kwestii wynegocjowanych warunków finansowych organ nie wyjaśnił jaki konkretny wpływ mogłoby to mieć na pozycje spółek wobec podmiotów konkurencyjnych.
W zakresie tajemnicy przedsiębiorcy należy podkreślić, że tajemnicą przedsiębiorcy nie może zostać objęta cała umowa, ponieważ niewątpliwie istnieją takie jej elementy, które nie mogą zostać uznane za posiadające wartość gospodarczą (np. data zawarcia umowy).
Z założenia więc organ nie powinien odmawiać udostępnienie treści całej umowy, lecz dokonać wnikliwej oceny każdego z postanowień zawartych w umowie pod kątem tajemnicy przedsiębiorcy i do tak sprecyzowanych treści odnieść swoje działania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Organ odmówił udostępnienia całej treści żądanych umów, choć w uzasadnieniu decyzji odniósł się jedynie do dwóch kwestii, tj. wysokości środków przekazanych na rzecz Muzeum oraz wynegocjowanych warunków finansowych.
Tymczasem przedmiotowe umowy zawierają szereg innych informacji w tym takie, których nie sposób oceniać w kategoriach tajemnicy przedsiębiorcy.
Oprócz wspomnianej już wyżej daty umów zwrócić należy uwagę, że w złożonych do akt sprawy administracyjnej kopiach umów zanonimizowane zostały dane (imiona i nazwiska) osób zawierających umowy w imieniu poszczególnych spółek.
W ocenie Sądu nie sposób jest uznać, że ujawnienie imion i nazwisk członków zarządów spółek handlowych, czy też ich prokurentów, którzy zawierali umowy w imieniu danej spółki może mieć jakikolwiek negatywny wpływ na sytuację sytuacją gospodarczą spółki, już z tego podstawowego powodu, że dane te są powszechnie dostępne i ujawnione w krajowym rejestrze sądowym.
Organ nie wyjaśnił i nie rozpatrzył w żaden sposób tych wszystkich kwestii, czym naruszył dyspozycje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem dotyczyło okoliczności, która warunkowały możność odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Organ naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. albowiem w sposób niedostateczny wyjaśnił przesłanki faktyczne i prawne wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
W takiej sytuacji organ wadliwie, co najmniej przedwcześnie, zastosował przepis prawa materialnego - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenie prawa materialnego miało tu charakter wtórny albowiem było konsekwencją niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Konsekwencją wyroku Sądu będzie zatem powrót sprawy do organu, celem jej ponownego rozpatrzenia.
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek organ powinien mieć na uwadze, że tajemnicą przedsiębiorcy nie powinna zostać objęta cała umowa, ponieważ niewątpliwie istnieją takie jej elementy, które nie mogą zostać uznane za posiadające wartość gospodarczą (np. data zawarcia umowy, dane osobowe osób reprezentujących poszczególne spółki przy zawieraniu umów).
Z założenia więc organ nie powinien odmawiać udostępnienie treści całej umowy, lecz dokonać wnikliwej oceny każdego z postanowień zawartych w umowie pod kątem tajemnicy przedsiębiorcy i do tak sprecyzowanych treści odnieść swoje działania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien zwrócić także baczniejszą uwagę na charakter umów, których dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Są to umowy sponsorskie (dotacyjne), których treścią nie są z założenia tajemnice technologiczne przedsiębiorstwa, a mniej lub bardziej nieodpłatne przysporzenia ze strony spółki prawa handlowego na rzecz instytucji kultury jaką pozostaje muzeum.
Już powyższe pozwala wnioskować, że co do zasady umowy takie nie powinny w żaden istotny sposób wpływać na sytuację ekonomiczną spółki już z tego powodu, że - jak się wydaje – nie istnieje na naszym rynku jakakolwiek większa konkurencja w sponsorowaniu instytucji kultury.
Trudno też sobie wyobrazić, że ujawnienie faktu wspomagania instrukcji kultury przez spółkę prawa handlowego mogłaby przynieść jakiejkolwiek negatywne skutki dla spółki.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło