II SA/Lu 736/18

II SA/Lu 736/18 Dnia 12 września 2018 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, - w zakresie wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik S. S. i A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W piśmie procesowym z 5 września 2018 r. pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że wykonanie rozbiórki ogrodzeń wewnętrznych, zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji, będzie się wiązało niewątpliwie z wysokimi kosztami. Samo usunięcie ogrodzeń nie wystarczy, konieczne będzie wykonanie dodatkowych ogrodzeń, zabezpieczających nieruchomość przed dostępem osób trzecich. Koszty te mogą okazać się zbędne, jeżeli decyzja zostanie uchylona przez sąd administracyjny. Wówczas Skarb Państwa musiałby zrekompensować wydatki skarżącym. Nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, że sporne ogrodzenie zostało postawione za wiedzą i zgodą Zarządu Dróg Miejskich . Pełnomocnik wskazał również na wyznaczenie przez organ I instancji terminu oględzin nieruchomości, celem zweryfikowania, czy został wykonany obowiązek nałożony decyzją tego organu. W ocenie pełnomocnika, oględziny mogą poprzedzać wdrożenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. przykładowo postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. przykładowo postanowienie NSA z 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15). Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, jednak powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet nie podniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r., I OZ 38/16). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie wykonanie nałożonego na skarżących tą decyzją obowiązku rozbiórki ogrodzenia spowoduje trwałą zmianę, po której przywrócenie stanu pierwotnego wymagałoby dużych nakładów, tak finansowych, jak i nakładów pracy. Nieracjonalne jest generowanie nakładów finansowych czy nakładów pracy, jeśli w wyniku rozstrzygnięcia sprawy co do meritum przez sąd, nakłady te okazałyby się daremne. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że rozbiórka ze swej istoty wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. przykładowo postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005r., II OZ 276/05; z 7 maja 2010 r., II OZ 396/10, z 16 lipca 2010 r., II OSK 752/10). Co więcej, w tego typu przypadkach przepisy prawa nie przewidują mechanizmu względnie szybkiego cofnięcia skutków wykonania decyzji administracyjnej po jej uchyleniu przez sąd, jak przykładowo mechanizm zwrotu nadpłaty podatku w prawie podatkowym. W efekcie wykonanie zaskarżonej decyzji przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy przez sąd nie leżałoby również w interesie publicznym, bowiem wyegzekwowanie zwrotu skarżącym ewentualnych kosztów wykonania uchylonego obowiązku mogłoby generować kolejne spory prawne, tym razem natury odszkodowawczej. Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewnia skarżącym jedynie tymczasową ochronę ich praw, gdyż w myśl art. 61 § 6 p.p.s.a. rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.