II SA/Lu 761/16
WyrokWSA w Lublinie2016-11-17
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących zmiany stanu wody na gruncie, w tym odprowadzania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości, czy też sprawa ta powinna być rozpoznana na podstawie przepisów Prawa wodnego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących zmiany stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Takie sprawy powinny być rozpoznawane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na podstawie przepisów Prawa wodnego, a nie Prawa budowlanego. Wady w sposobie odprowadzania wód opadowych, które prowadzą do zalewania sąsiedniej nieruchomości, nie stanowią podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, chyba że są one bezpośrednio związane z robotami budowlanymi w rozumieniu tego prawa.Stan faktyczny
Wniosek o skontrolowanie sąsiedniej działki dotyczył zalewania działki skarżącego nieczystościami płynącymi betonowym rowem odpływowym. Organy nadzoru budowlanego kolejno nakazywały skarżącej likwidację betonowego cieku wód opadowych i kompostownika, a następnie przekierowanie wód opadowych z rury spustowej na nieutwardzony teren działki. Skarżąca kwestionowała zasadność tych decyzji, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia przepisów KPA i niewykonalności decyzji ze względu na jej wiek. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L.. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K.B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z [...]. A. O. zwrócił się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w L. o skontrolowania sąsiedniej działki o numerze [...] położonej przy ulicy [...]. Wyjaśnił, że płynące z niej betonowym rowem odpływowym o szerokości 50cm i głębokości 20cm, nieczystości nagminnie zalewają jego działkę. Działka nie jest podłączona do kanalizacji miejskiej, szambo nie jest opróżniane, za garażem jest wykonany dół gnilny. Po przeprowadzeniu wizji lokalnej, Dyrektor Wydziału pismem z [...]., wniosek A. O. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego miasta L.. Wskazał, że jego przedmiotem jest nieprawidłowe postępowanie ze ściekami na posesji przy ulicy [...] i wniósł o przeprowadzenie kontroli szczelności zbiornika bezodpływowego na tej posesji oraz sprawdzenie jego pojemności. Decyzją z [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. B., właścicielce działki nr [...], na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane zlikwidować betonowy ciek wód opadowych usytuowany od strony ogrodu, skierowany i dochodzący do granicy z działką nr [...] i znajdującego się na niej garażu oraz zlikwidować murowany kompostownik usytuowany przy ścianie garażu w granicy z działką nr [...], połączony z ciekiem wodnym umożliwiającym gromadzenie się wód opadowych. Organ stwierdził ponadto, że wobec wyjaśnień właścicielki działki brak jest podstaw do uznania braku szczelności istniejących zbiorników. Decyzja ta została [...]. uchylona przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015r. ( II SA/Lu 209/14 ) oddalił skargę A. O.. Kolejną decyzją z [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. B. przekierować na nieutwardzony teren własnej działki betonowy ciek odprowadzający wody opadowe z rury spustowej usytuowanej przy wejściu do budynku od strony ogrodu, skierowany obecnie w stronę chodnika w kierunku granicy z działką nr [...] oraz nakazał rozebranie utwardzenia terenu działki usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką 45, wykonanego z płyt chodnikowych. Także ta decyzja została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, tym razem na podstawie art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, decyzją z [...]. nakazał w terminie do dnia [...]. przekierować na nieutwardzony teren własnej działki betonowy ciek odprowadzający wody opadowe z rury spustowej usytuowanej przy wejściu do budynku od strony ogrodu, skierowanej obecnie bezpośrednio na betonowy chodnik w kierunku granicy z działką nr [...], poprzez ułożenie rynny lub koryta lub przedłużenie w odpowiednim kierunku rury spustowej. W uzasadnieniu podano, że na działce nr [...] znajduje się murowany, parterowy jednorodzinny budynek mieszkalny. Przy budynku znajduje się opaska betonowa, a na terenie ogrodu ułożone są elementy betonowe ( płytki chodnikowe i kształtki w postaci korytek ), po których istnieje możliwość spływu wód opadowych, odprowadzanych z budynku 3 rurami spustowymi. Elementy betonowe kończą się na terenie ogrodu. Od strony budynku do ogrodzenia z działką nr [...] biegnie chodnik betonowy z płyt betonowych, miejscami uszczelniony betonem. Przy budynku, w miejscu, gdzie kończy się rura spustowa, wykonana jest opaska betonowa łącząca się z chodnikiem. Według organu, aby zapobiec gromadzeniu wody przy ogrodzeniu z działką nr [...] należy skierować wodę spływająca z dachu na nieutwardzony teren działki nr [...]. Organ uznał przy tym za wiarygodne twierdzenie właścicielki nieruchomości, według której cieki betonowe wybudowano razem z budynkiem i zagospodarowaniem działki w 1936r. Z wypisu z rejestru gruntów i budynków wynika wprawdzie, że budowa miała miejsce w 1935r., nie ma to jednak znaczenia. Przekazana [...]. z Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. mapa zasadnicza w skali 1;500 wskazuje istniejący chodnik biegnący od budynku do granicy z działką nr [...]. W tej sytuacji zdanie organu nie ma podstaw do stosowania art. 51 prawa budowlanego, dotyczącego samowolnego wykonania robót budowlanych. Jednocześnie organ stwierdził, że odprowadzenie wód opadowych na teren utwardzony jest niezgodne z § 28 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...]. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Natomiast stosownie do § 29 rozporządzenia dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Ponieważ wody spływające z dachu budynku mogą zbierać się przy granicy z nieruchomością sąsiednią, należało zastosować art. 66 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, według którego, w sytuacji gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Po rozpoznaniu odwołania K. B. Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego nakazał jej w terminie do dnia [...]. przekierować na nieutwardzony teren działki nr [...] wody opadowe z rury spustowej usytuowanej przy wejściu do budynku mieszkalnego od strony ogrodu, której wylot jest skierowanej obecnie bezpośrednio na betonowy chodnik prowadzący w kierunku działki nr [...], poprzez wykonanie wyprofilowanego koryta betonowego, ewentualnie odprowadzenie wód opadowych z tej rury spustowej do dołu chłonnego. Podzielając ustalenia faktyczne sprawy organ za wadliwe uznał rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art. 66 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego. Zwrócił uwagę, że przepis ten znajduje się w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Przez pojęcie utrzymanie należy natomiast rozumieć w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym niepogorszonym. Określenie, że obiekt jest użytkowany w sposób mogący zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska będzie zatem z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub zdarzeń powstałych po oddaniu obiektu do użytkowania. W tej sprawie postępowanie dotyczy odprowadzania wód opadowych z dachu budynku, wspomniany zatem przepis nie ma zastosowania. W takim przypadku stosuje się natomiast art. 50 i 51 prawa budowlanego. Według art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust.1 lub art. 49b ust.1 właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegających od warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Podobnie, jak organ I instancji, także Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na przepisy § 28 ust.1 i § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., oraz podał, że obowiązujące wcześnie przepisy zarządzenia nr [...] Ministra Budownictwa i P. Materiałów Budowlanych z dnia [...]. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego w § 54 ust.4 także zabraniały odprowadzania wód opadowych na teren sąsiada oraz wzdłuż granicy sąsiada w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektów przed zawilgoceniem. Odprowadzenie wód w kierunku działki nr [...] przez wykonany chodnik narusza zatem wspomniany przepis. Zaistniały zatem podstawy do wydania orzeczenia na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku wykonania robót budowalnych w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust.1 właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. B. zarzuciła decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 7 i 77 kpa i wniosła o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L.. Skarżąca stwierdziła, że od 1968r. nie wykonywała na swojej działce żadnych robót budowlanych związanych z utwardzeniem działki i nigdy nie zmieniała kierunku spływu wód opadowych, który zawsze przebiegał od ulicy [...] do Al. [...] przez działkę A. O.. Organy nadzoru budowlanego nigdy natomiast nie ustaliły, czy do garażu znajdującego się na działce nr [...] przedostają się wody opadowe, zwłaszcza z rynny dachowej oraz czy garaż został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę i posiada izolację przeciwwodną. Ponadto zdaniem skarżącej decyzja jest niewykonalna, nakazuje bowiem wykonanie robót w terminie 22 dni, podczas, gdy ma ona 97 lat. W jej mniemaniu również treść decyzji nie precyzuje dokładnie zakresu i sposobu wykonania robót.
Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodzić należy się z Inspektor Nadzoru Budowlanego, według którego w realiach rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane (Dz. U z 2013r. poz. 1409 ze zmianami ). Stosownie do tego przepisu w sytuacji stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W wyroku z dnia 27 października 2015r. ( II OSK 429/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla interpretacji tego zapisu istotne jest, że art. 66 omawianej ustawy znajduje się w Rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy zatem usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Z okoliczności sprawy nie sposób wywieść, aby budynek skarżącej, a jego dotyczy decyzja organu I instancji, spełniał przesłanki określone w powołanym przepisie. Zalewanie nieruchomości sąsiedniej wodami opadowymi odprowadzanymi z dachu budynku mieszkalnego skarżącej nie było efektem jego zużycia technicznego, ale wadliwym sposobem odprowadzenia wody, nie spełniającym wymogu określonego w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ). Stosownie do jego § 28 ust. 1 działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Według natomiast § 28 ust.2 w razie braku możliwości przyłączenia sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Skoro część wody jest odprowadzana na teren utwardzony, co pozwala na jej spływ w kierunku nieruchomości sąsiedniej, organ wskazał na postępowanie naprawcze określone w art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowanego, dotyczącego robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust.1 lub w art. 49b ust.1. W orzecznictwie zwraca się jednak uwagę, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych występujących na danej nieruchomości tylko w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych oraz związanej z tym zmiany stosunków wodnych powstałej na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Natomiast zmiana stanu wody na gruncie, która jest bez żadnego związku z robotami budowlanymi nie stanowi w żadnym przypadku podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy prawa budowlanego, ale ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne ( Dz.U. z 2015 r., poz. 469). Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy stanowi, że właściciel gruntu, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a w szczególności kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, jak i kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu takiej nieruchomości ciąży obowiązek usunięcia wszelkich przeszkód oraz zmian w odpływie wody, które powstały na jego gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich wskutek przypadku lub działania osób trzecich (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, to wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Oznacza to, że zmiana stanu wód na gruncie może skutkować w takim przypadku wszczęciem i przeprowadzeniem odpowiedniego postępowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a nie oczywiście organu nadzoru budowlanego ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2015r. II OSK 26/14 i 16 grudnia 2014r. II OSK 1337/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).
Powyższe stanowisko uzasadnia się specyfiką postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 prawa wodnego, odbiegającego od postępowań prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego, który na tej płaszczyźnie nie posiada tak szerokich kompetencji jak organ właściwy w sprawach związanych z postępowaniem prowadzonym w związku ze zmianą wód na gruncie. Zadaniem postępowania prowadzonego na podstawie tej ustawy jest bowiem kompleksowe uregulowanie problemów związanych ze zmianami stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Powyższa uwaga jest uzasadniona tym bardziej, że żądanie zawarte we wniosku A. O. z [...]. dotyczyło zalewania jego nieruchomości nieczystościami napływającymi odpływowym rowem betonowym wykonanym na nieruchomości skarżącej. Z treści wniosku nie sposób sądzić, że jego żądanie dotyczyło wyłącznie kwestii odprowadzenia wody opadowej z dachu budynku mieszkalnego. Chodziło o zalewanie nieruchomości nieczystościami powstającymi w związku z brakiem kanalizacji i zaniedbań w opróżnianiu szamba. Wnioskodawca wskazał również na wylewanie nieczystości bezpośrednio na działkę. Tak też zdaje się rozumiał wniosek Zastępca Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta L., który przekazując go Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wskazał, że dotyczy nieprawidłowego sposobu postępowania ze ściekami na nieruchomości skarżącej i prosił o przeprowadzenie kontroli szczelności znajdującego się na niej bezodpływowego zbiornika, który nie figuruje w rejestrze Punktu Zlewnego. W oświadczeniu z [...]. M. O. domagała się wprost doprowadzenia działki skarżącej do stanu sprzed 1985r., kiedy jej zdaniem wybudowano "betonowy ciek". Organy nadzoru budowlanego samodzielnie w tej sytuacji zdecydowały o prowadzeniu postępowania także, co do zmian stanu wody na nieruchomości skarżącej, czego efektem miało być zalewanie sąsiedniej nieruchomości. Rację ma organ, że odprowadzenie wody opadowej betonowym korytka bezpośrednio z rury spustowej, przechodzącego dalej w chodnik wykonany z betonowych płyt o wymiarach 30x30cm, obramowanym z dwóch stron krawężnikami i częściowo uszczelnionym betonem jest naruszeniem wskazanego już § 28 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, według którego w razie braku możliwości przyłączenia sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, co zresztą dotyczy spływu wód pozostałymi rurami spustowymi, odprowadzanymi na nieutwardzony teren ogrodu skarżącej. Organ stosując ten zapis powinien jednak najpierw sprawdzić, czy zgodnie z § 28 ust.1 rozporządzenia możliwe jest przyłączenie nieruchomości sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, jest to bowiem niezbędny warunek do zastosowania omawianego rozwiązania. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, roboty budowlane to budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu oraz odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Organ uzasadniając swoje stanowisko nie wskazał z jakimi robotami budowlanymi związana była zmiana stosunków wodnych na gruncie skarżącej. Ograniczono się właściwie do wskazania, że podstawę jego ingerencji było odprowadzanie wody na sąsiednią nieruchomość poprzez wykonany chodnik. Nie jest to jednak obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ust.3 ustawy prawo budowlane, w tym przypadku jako budowla, nie będąca budynkiem lub obiektem malej architektury, rozumiana jako technicznie wyodrębniona całość, nie będąc częścią obiektu budowlanego. Brak jest też wyjaśnienia, czy chodnik potraktowano jako jedną z form robót budowlanych opisanych w art. 29 ust.2 ustawy pośrednio wskazującego, co należy rozumieć pod pojęciem robót budowlanych. Biorąc pod uwagę wskazany wcześniej charakter postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy prawa wodnego, sąd w rozpatrywanej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego jeżeli w wyniku procesu inwestycyjnego dojdzie do zmiany stanu wody na gruncie i szkodliwego oddziaływania na grunt sąsiedni, to również wtedy możliwe jest zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zdaniem NSA zwrócić należy uwagę na treść art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego stwierdzającego, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych. Prawodawca nie wyklucza więc możliwości dochodzenia ochrony swych interesów w sytuacji, gdy wykonanie prac budowlanych powoduje zmianę stosunków wodnych i negatywne oddziaływanie na grunty sąsiednie. Za błędne uznano stanowisko, według którego nie jest możliwe stosowanie art. 29 Prawa wodnego w przypadku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, a jego podzielenie mogłoby pozbawić właścicieli gruntów sąsiednich skutecznej ochrony. Nie można wykluczyć bowiem sytuacji, że zmiana stosunków wodnych na gruncie i związane z tym szkody na gruncie sąsiednim powstaną pomimo braku naruszenia przepisów prawa budowlanego. Podzielić należy stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r. ( II OW 33/08 opubl. w CBOSA ), z którego wynika, że ust. 3 art. 29 Prawa wodnego wprost określa kompetentny organ do rozpoznania sprawy zalewania nieruchomości sąsiednich wodami opadowymi. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, z jakich przyczyn dochodzi do wyrządzenia szkody na działce sąsiedniej z powodu zmiany stosunków wodnych na gruncie właściciela ( wyrok z 27 listopada 2014r. II OSK 1168/13 opubl. w CBOSA ). Uwzględniając powyższe uwagi w ocenie sądu w realiach sprawy powinna być ona rozpoznana przez właściwy organ na podstawie przepisów ustawy prawo wodne, a nie Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nie można natomiast podzielić zarzutu pełnomocnika skarżącej, zgłoszonego na rozprawie przed sądem, odnoszącego się do udziału w postępowaniu następców prawnych M. B.. Bez wątpienia zarzut ten zmierza do wykazania, iż postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie, to jest nie zapewniono stronom czynnego w nim udziału. To z kolei stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, która może uzasadnić uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do tego zarzutu, należy wskazać, iż art. 147 kpa jednoznacznie stanowi, iż wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b możliwe jest jedynie wówczas, gdy na zarzut taki powołuje się ta strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny uchylić decyzję, jeśli na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, powołuje się strona, która brała udział w tym postępowaniu ( wyroki NSA z 11 września 2011 r. II OSK 913/11 i 7 kwietnia 2009 r. II OSK 451/08 opubl. w CBOSA). Bez wątpienia w toku postępowania żaden z następców prawnych M. B. nie zgłosił swojego udziału w sprawie, i nie składał odwołania od decyzji mimo, że według oświadczenia pełnomocnika skarżącej postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone w czerwcu 2015r. To zaś oznacza, że nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej, która udział w postępowaniu miała zapewniony.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) należało uchylić, zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło