II SA/Lu 761/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nie zastosowania się do nakazu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem małoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych netto. Do stałych wydatków skarżący zaliczył podatek rolny i od nieruchomości – [...] złotych rocznie, opłatę za zużycie energii elektrycznej – [...] złotych co dwa miesiące (250 złotych miesięcznie), opłatę za gaz – [...] złotych co dwa miesiące ([...] złotych miesięcznie), opłata za wodę – [...] złotych co dwa miesiące ([...] złotych miesięcznie), zakup żywności – [...] złotych miesięcznie, zakup środków higieny osobistej i czystości – [...] złotych miesięcznie, zakup odzieży – [...] złotych miesięcznie, zakup leków – [...] złotych miesięcznie, abonament za telefon i Internet – [...] złotych miesięcznie, opłata z wywóz odpadów komunalnych – [...] złotych kwartalnie ([...] złotych miesięcznie), zakup opału na zimę – [...] złotych (miesięczny koszt opału [...] złotych), ubezpieczenie KRUS – [...] złotych kwartalnie ([...] złotych miesięcznie). Wobec tego, że wysokość miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, zgodnie z powyższym oświadczeniem skarżącego, przewyższa wysokość deklarowanych dochodów gospodarstwa domowego wezwano go do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego (np. faktur VAT, rachunków) za okres od maja do lipca 2017 r., wyciągów z rachunków bankowych i lokat bankowych skarżącego i żony za okres ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia wyjaśniającego do kogo należy dom w W. 52, jaka jest jego powierzchnia. Wezwanie w dniu 24 sierpnia 2017 r. odebrała G. K. (żona skarżącego). Skarżący nie wykonał wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Analiza oświadczenia złożonego przez skarżącego na druku PPF wykazała, że średnie miesięczne koszty utrzymania koniecznego jego gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych (suma miesięcznych kosztów oraz ˝ kosztów ponoszonych co dwa miesiące, 1/3 kosztów ponoszonych kwartalnie i 1/12 kosztów ponoszonych rocznie) zaś deklarowane przez niego dochody miesięczne wynoszą [...] złotych netto. Ponadto skarżący wykazał koszty ponoszone na utrzymanie domu lub mieszkania i jednocześnie nie wykazał w jakiej nieruchomości zamieszkuje, jaka jest jej powierzchnia i szacunkowa wartość. Z tych powodów ustalenia wymagała wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny, jak i ustalenia wysokości dochodów oraz ustalenie w jakiej nieruchomości zamieszkują, jak jest jej powierzchnia i wartość. Dlatego też, mając na uwadze unormowanie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.), wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, stanu środków i operacji na rachunkach bankowych oraz wyjaśnienia do kogo należy nieruchomość wskazana w adresie zamieszkania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 2013 r. (II OZ 777/13) stwierdził, że konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienia zaś tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym dąży się do uzupełnienia wniosku i określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Skarżący, mimo skutecznego w świetle art. 72 §1 p.p.s.a. doręczenia wezwania, nie wykonał go. W postanowieniu z dnia 23 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I OZ 635/13) stwierdził, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a. uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony. I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie nadsyłając żądanych dokumentów źródłowych dotyczących wysokości kosztów utrzymania koniecznego skarżący uniemożliwił dokonanie oceny tego, czy poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał zasadność swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 251/13, 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 546/13 czy z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OZ 792/13). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.