II SA/Lu 797/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał D. B. wykonanie w terminie do dnia [...] r., na terenie działki nr [...] położonej w P. przy ul. [...] wskazanych w niej robót budowlanych. Decyzję odebrał w dniu [...] r. J. B. pełnomocnik D. B. (k. 85 akt adm. I inst.), który w dniu 16 czerwca 2015 r. (data wpływ do organu I instancji – k. 10 akt adm. II inst.) złożył odwołanie do Inspektor Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] r. organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stosownie do unormowania art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Jak wynika z akt sprawy decyzję z dnia [...] r., zawierającą pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania, J. B. wniósł w dniu 16 czerwca 2015 r. Przewidziany natomiast art. 129 § 2 kpa termin do jej wniesienia mijał w dniu 15 czerwca 2015 r. Odwołanie zostało zatem wniesione z uchybienie terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie z dnia [...] r. wniósł J. B. twierdząc, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Złożenie odwołania jeden dzień po terminie nastąpiło w wyniku zajścia zdarzenia nagłego i nieprzewidywalnego jakim było skręcenie stawu skokowo – goleniowego w dniu 12 czerwca 2015 r., które w znacznym stopniu utrudniło mu normalne funkcjonowanie. Ze względu na doznany uraz pełnomocnik skarżącego otrzymał zwolnienie lekarskie do dnia 26 czerwca 2015 r. i zalecenie lekarskie, iż w okresie zwolnienia nie może chodzić. Z tych powodów dopiero w dniu 16 czerwca 2015 r. dotarł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Przyjmując odwołanie nie został pouczony, że wniósł je z uchybienie terminu i, że przysługuje mu prawo do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że nie zgadza się z zasadą, stosownie do której nieznajomość prawa szkodzi. Podkreślił, że jest bowiem zwykłym obywatelem z małej miejscowości, nie posiadającym wyższego wykształcenia i nie znającym wszystkich przepisów prawa. Skarżący przekonywał, że artykuł 9 kpa nakazuje natomiast informować obywateli o wszystkich okolicznościach, które mogą wpływać na ustalenie jego praw i obowiązków, udzielać niezbędnych informacji i wskazówek. Zatem organ administracji powinien podejmować działania zapobiegające wystąpieniu negatywnych skutków nieznajomości prawa przez obywateli. Wypadek jako zdarzenie losowe nie może być wykorzystywany przeciw obywatelowi. Działanie takie jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Zamieszczenie na końcu decyzji lakonicznej informacji o terminie i trybie wniesienia odwołania nie jest jedynym obowiązkiem organu administracji rozpoznającego sprawę. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej, przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz odniosło się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie bezsporne jest, że w decyzji z dnia [...] r. strona została prawidłowo pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania. Bezspornym jest również i przyznał to również skarżący, że powyższą decyzję otrzymał w dniu [...] r., zaś odwołanie złożył osobiście w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 16 czerwca 2015 r. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. Nr 267) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl art. 57 § 1 kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Natomiast paragraf 4 art. 57 kpa stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Zgodnie z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dnia wolnych od pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 90) dniami wolnymi od pracy są 1 stycznia - Nowy Rok, 6 stycznia - Święto Trzech Króli, pierwszy dzień W. Nocy, drugi dzień W. Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto N. Trzeciego Maja, pierwszy dzień Z. Świątek, dzień B. C., 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej M. P., 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - N. Święto Niepodległości, 25 grudnia - pierwszy dzień B. N., 26 grudnia - drugi dzień B. N. oraz niedziele. Pełnomocnik skarżącego odebrał decyzję w dniu [...] r. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania mijał w dniu 15 czerwca 2015 r., który to dzień przypadał w poniedziałek. Z unormowania art. 57 § 4 kpa oraz art. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dniach ustawowo wolnych od pracy wynika, że dzień 15 czerwca 2015 r. jest ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania. Piętnasty czerwca 2015 r. nie przypadał bowiem w dzień ustawowo wolny od pracy, ani w sobotę, która traktowana jest jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 – ONSAiWSA 2011/5/95). Pełnomocnik skarżącego odwołanie wniósł osobiście do organu I instancji w dniu 16 czerwca 2015 r. , a więc jeden dzień po upływie ostatniego dnia terminu do jego wniesienia. Zatem organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że odwołanie pełnomocnika skarżącego od decyzji z dnia [...] r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Trzeba zaznaczyć, że po rozpoznaniu wniosku z dnia 28 września 2015r. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Odnośnie zawartych w skardze uwag dotyczących stosowania przez organy administracji art. 9 kpa nadmienić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest, w pełni akceptowany także przez sąd w niniejszej sprawie, pogląd, że bezzasadne jest stanowisko, według którego w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania na organie administracji prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywa obowiązek informowania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a zaniechanie tego obowiązku uniemożliwia wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. W kodeksie postępowania administracyjnego brak bowiem przepisu, który nakładałby na organ administracji obowiązek informowania stron o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 284/07, z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2289/11, z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2384/11 czy z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2083/12 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. (sygn. akt I OSK 284/07) wyraził pogląd, że obowiązku pouczenia o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za niezbędny, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie (co miało miejsce w niniejszej sprawie), gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 kpa. Określony w tym przepisie obowiązek doznaje uszczegółowienia w przepisach zobowiązujących organ do informowania z urzędu strony o środkach zaskarżenia rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. wyraził również opinię, że bezzasadne jest twierdzenie, iż norma prawna zawarta w art. 9 kpa wyłącza całkowicie zasadę "ignorantia iuris nocet", co oznacza, że nieznajomość przepisów prawa nie uzasadnia stanowiska, iż w przypadku wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, wydanie przez organ postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu tego terminu, powinno nastąpić dopiero po uprzednim pouczeniu strony o możliwości złożenia wniosku o przywróceniu terminu i negatywnym rozstrzygnięciu tej kwestii. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.